Leon Kersten

De Nederlandse basketballers hebben de kans op enorme verrassing door Kroatië te verslaan laten liggen (99-101). Oranje had in de slotseconde van de thriller in de WK-kwalificatie tot twee keer toe het laatste schot, maar de bal ging er niet in. Keye van der Vuurst de Vries had 23 punten met 5 assists, Yannick Franke 21 punten en 6 rebounds en David N’Guessan 19 punten en 3 rebounds.

De nederlaag past in het rijtje ‘onnodige’ nederlagen zoals die er waren in de eerste ronde van de kwalificatie, al voelde deze verliespartij anders aan. Polen (thuis 83-85), Oostenrijk (thuis 87-88) en Letland (thuis 69-72). Bottom line in het duel tegen de Kroaten is dat Nederland soms wel een verdedigende vuist kon maken (zoals in de slotminuut toen er twee aanvallen gestopt werden), maar dat niet structureel kan en één tegen één best veel problemen had. Wat ook te maken had met het talent en de kracht van de tegenstander, zeker inside. In de paint was Kroatië heer en meester getuige de 50 punten, waar Nederland er 36 had.

Wat was het verschil?
Uiteindelijk zat het verschil in de details, ook omdat de scheidsrechters soms met twee maten leken te meten. Na afloop wilden Yannick Franke en Johan Roijakkers daar niet echt op ingaan, maar in een close game met een spannende slotfase waren sommige calls en vooral non-calls misschien wel van doorslaggevend belang. “Moeilijk om over te praten”, stelde een teleurgestelde Franke. “Ik moet me focussen op de dingen die ik wel kan controleren”, voegde Roijakkers toe.

In de tweede helft kreeg Oranje twee flopping-calls tegen. Zo was er bijvoorbeeld de vermeende flopping van Davin N’Guessan (die overigens een gigantische dunk door Zubac had) die door Zubac omver werd gebeukt en waar de 3000 toeschouwers hoorbaar hun ongenoegen over uitten. Ook lastig was dat er in het verloop van de wedstrijd niet opgetreden werd tegen de steeds fysieker spelende Kroaten die regelmatig zichtbaar Nederlandse spelers met twee handen vasthielden of eenvoudig vielen in acties door Nederlanders. Dit zijn lessen die de veelal jonge Nederlandse spelers moeten ondergaan om op dit niveau winnend wedstrijden af te sluiten. Dat proces is nu proefondervindelijk en dadelijk ook een onderdeel bij hun veelal buitenlandse werkgevers zoals voor David N’Guessan bij Girona in de sterkte Spaanse ACB.

Wedstrijdverloop
Nederland speelde een uitstekende eerst helft (58-44). Niet in het minst omdat er maar twee keer balverlies werd geleden. Ook waren er zes aanvallende rebounds. Het stak van begin af aan simpelweg goed in elkaar bij Oranje en in vergelijking met het duel tegen de Duitsers ook verdedigend. Keye van der Vuurst de Vries had toen al 19 punten (FG 7/10) met 2 assists. Het verschil bij rust was het herleiden tot de driepunters: Nederland 9/21 en Kroatië 2/4.

In de tweede helft ging Kroatië scherper en fysieker verdedigen en pakte het Nederland en vooral Keye van der Vuurst de Vries hoger op. Daar had Nederland veel problemen mee. Ook omdat de ‘grote’ spelers van Kroatie zich in den tweede helft serieus met de wedstrijd gingen bemoeien. Op Zubac (24p), Saric (24p) en Hezonja (16p) had Oranje geen echt verdedigend antwoord. De Nederlandse aanval was prima, iedereen werkte hard en in de zinderende wedstrijd toonde Oranje karakter toen het in het derde kwart op instorten leek te staan, maar dat niet gebeurde omdat de Nederlandse spelers hun rug rechtten en als team -aanvallende- oplossingen vonden. Zo ook Anton Bonke die na zijn debuut in Duitsland zonder punten en rebounds nu tegen Zubac vier punten scoorde met nog twee rebounds.

Frustratie bij tegenstander
Op veel facetten speelde Nederland echt een volwassen wedstrijd, zo was er ‘maar’ acht keer balverlies. Zo weinig had Oranje er in de WK-kwalificatie nog niet gehad. De statistieken waren verder ook beter dan ‘normaal’ en vrijwel gelijk aan de Kroaten, ook de rebound wat tegen de Duitsers een groot probleem was, was prima in orde. Een serieus verschil was er wel bij de vrije worpen: Nederland 17/24 en Kroatië 27/32. De frustratie op de Kroatische bank in de eerste helft en de ontlading na de winst geven wel aan dat de het besef er was dat dit anders had kunnen aflopen.

Kroatië speelde met hun sterkst mogelijke ploeg met NBA’er Zubac (Pacers), Hezonja (Cavaliers), Matkovic (Pellicans) en Saric (dit seizoen Efes, maar 9 jaar NBA-ervaring). Met Jaleen Smith (Hapoel Jeruzalem) had de ploeg een pointguard uit Amerika die nog nooit voor een club uit Kroatië heeft gespeeld, maar dus wel een paspoort heeft.

Bondscoach Johan Roijakkers kon dit window geen beroep doen op de enige Nederlandse NBA-speler Quinten Post die door zijn nieuwe ploeg Memphis Grizzlies niet werd vrijgegeven. Jesse Edwards (Rome) en Tristan Enaruna (Cavaliers G-league) waren op de terugweg na blessureleed. Yannick Kraag (Badalona) haakte voor het duel tegen Duitsland geblesseerd af.

En nu?
Donderdag verloor Oranje in en tegen Duitsland (99-83). Nederland speelde niet slecht, maar was niet opgewassen tegen de huidige wereldkampioen.

De Nederlandse basketballers bereikten de tweede ronde van de WK-kwalificatie door derde te worden in de groep achter Polen en Letland. De resultaten van de eerste kwalificatieronde werden meegenomen. Met twee overwinningen uit die eerste reeks (in Letland en in Oostenrijk) stond Nederland al voor een schiet onmogelijke opgave om het WK volgend jaar in Qatar te halen. Dat was ook niet het belangrijkste doel, dat is deelname aan het Europees kampioenschap van 2029.

Eind november speelt Nederland nog thuis tegen Israël en in Kroatië, eind februari eindigt de kwalificatie thuis tegen Duitsland en in Israël. Door de nederlaag tegen de Kroaten is Nederland definitief uitgeschakeld voor het WK.

Oranje heeft de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Duitsland verloren. In Keulen was de thuisploeg voor 15.000 toeschouwers een maat te groot (99-83). Uitblinkers bij Oranje waren Yannick Franke en Rienk Mast. De Groninger keerde na zijn collegejaren overtuigend terug in Oranje met 17 punten en 5 rebounds. Franke, die komend seizoen in Litouwen speelt, had 24 punten met 4 rebounds en 4 assists. Het was voor de Nederlandse basketballers de eerste wedstrijd in de tweede ronde van de WK-kwalificatie, door de nederlaag in het WK van 2027 uit zicht.

De marge bij de eindstand deed niet helemaal recht aan het spelbeeld. Oranje speelde zonder ontzag en deed het lang goed tegen de wereldkampioen van 2023. Zeker in de eerste helft, wat een ouderwetse shoot-out was (64-50), verrasten de Nederlanders door maar te blijven scoren. De tweede helft verdedigde Oranje beter (35-32) en ging het -razende- tempo van de wedstrijd omlaag. De Duitsers waren uiteindelijk beter, maar hadden geen eenvoudige avond. Hoewel Oranje bleef knokken voor een goed resultaat en bij vlagen goede dingen liet zien, kwam de ploeg uiteindelijk voor dit niveau een combinatie van kwantiteit en kwaliteit tekort.

Niet onverwacht was het grootste manco van Oranje het vele -onnodige- balverlies. 19 keer balverlies is heel veel. De Duitsers maakten daar 19 punten uit. Andersom hadden de Duitsers 10 keer balverlies met 11 punten voor Nederland.

Vergeleken met de eerste ronde van de WK-kwalificatie maakte Oranje wel relatief weinig fouten die tot vrije worpen leidden. En hoewel Kuta en Mast, die bij de Indiana Pacers in de voorbereiding op het NBA-seizoen gaat proberen een contract af te dwingen, het inside aardig voor elkaar hadden, waren de Duitsers in de paint heer een meester. Mede door hun penetraties en slim spel van de ervaren ploeg had Duitsland 46 punten in de paint. Nederland had er 30. Dat verschil van 16 is niet geheel toevallig ook de marge bij de eindstand.

Na twee minuten in het vierde kwart debuteerde Anton Bonke voor Oranje, de speler die opgroeide op Vanuatu en komend seizoen gaat spelen voor Michigan State. Hij eindigde zonder score.

NBA-speler Dennis Schröder had voor Duitsland 23 punten met 6 assists. De Duitsers hadden nog drie spelers in de dubbele cijfers. En elf van de twaalf spelers scoorden. Voor Oranje kwam naast Mast en Franke ook Kuta nog in de dubbele cijfers met 10 punten. Keye van der Vuurst de Vries had een moeilijke avond tegen Schröder en de andere Duitse guards met ‘maar’ 7 punten en nog 4 rebounds, 6 assists en 7 keer balverlies.

Zondagmiddag speelt Oranje in Almere tegen Kroatië. De Kroaten wonnen donderdag heel ruim van Letland (115-80).

Ik betitel de duels van Oranje tegen Duitsland en Kroatië deze week als een ‘mission impossible’. Kijk niets is onmogelijk, zoveel bleek ook in de gelijknamige films met Tom Cruise en het blijft sport, maar donderdag in Keulen op bezoek bij de wereldkampioen ligt een pandoering op de loer. Kroatië zondag in Almere klinkt dan voor de argeloze volgers in Nederland misschien als een iets minder gevaarlijke tegenstander, nou dat is niet zo. Beide landen hebben een selectie van wereldklasse opgeroepen voor dit window.

Tegelijk is dit een compliment voor Oranje want de ploeg wordt dus serieus genomen, anders hadden de ‘sterren’ van beide landen wel rust gekregen. Op papier heeft bondscoach Johan Roijakkers, denk ik, een van de betere selecties in jaren bij elkaar, al waren Jesse Edwards, Malevy Leons en Tristan Enaruna er een jaar geleden in de pre WK-kwalificatie bij.

Maar waar Duitsland en Kroatië wel aantreden met hun NBA-spelers mis ik Quinten Post en in zijn kielzog Malevy Leons, Tristan Enaruna en college-talent Dwayne Aristode. Van de bondscoach begreep ik dat Post door Memphis niet is vrijgegeven, dat Enaruna en Edwards op de terugweg zijn na een blessure en Leons zich richt op een kans in de NBA. Met Rienk Mast die de afgelopen jaren niet beschikbaar was vanwege blessures en collegeverplichtingen, met Yannick Franke en Yannick Kraag die het laatste window niet beschikbaar waren en met uit de hoge hoed Anton Bonke (2.18) die niet voor niets voor het vermaarde Michigan State van Tom Izzo gaat spelen staat er een puike groep onder leiding van Keye van der Vuurst de Vries die er ‘gewoon’ altijd is.

View this post on Instagram

Maar ja tegen de komende twee tegenstanders is het andere koek. In het volgende window is Israël de tegenstander (net als in februari 2027) en dat biedt meer mogelijkheden (op papier).

Duitsland, nogmaals de huidige wereldkampioen van 2023 (ten koste van USA en Servië), heeft voor dit window van de tweede ronde van de WK-kwalificatie een wereldkampioenwaardige selectie opgeroepen. Alle sterren zijn er op de broers Wagner na, dus met Schröder, alleen is Hartenstein van Oklahoma door een blessure weggevallen. Hun totale lijst om uit te kiezen is om ‘u’ tegen te zeggen.

View this post on Instagram

De Kroaten staan ook met hun A-ploeg op het parket. Dus met NBA’ers Zubac, Saric en Hezonja, die afgelopen weekend in een oefenwedstrijd tegen Turkije (verliezend finalist van het EK) 37 punten scoorde.

🇭🇷 Hrvatska nastavlja borbu za Svjetsko prvenstvo!

Izbornik Tomislav Mijatović objavio je ažurirani popis od 15 igrača, uz jednu promjenu – Lovro Gnjidić priključuje se reprezentaciji.

Svim srcem uz Hrvatsku! ❤️🤍💙

Više pročitajte na https://t.co/0ONGvnuKUj.#HKS #FIBAWC pic.twitter.com/x5GiFiE8PB

— HRVATSKI KOŠARKAŠKI SAVEZ 🇭🇷 (@CROATIABasket) August 11, 2026

Die oefenwedstrijd van de Kroaten was op een toernooi in Hamburg. In de finale stonden Duitsland en Kroatië tegenover elkaar, de Duitsers wonnen (96-87).

Als ik er met het oog op Oranje een conclusie aan moet verbinden is het dat het verdedigend misschien nog niet ‘je van het’ is bij beide landen, maar ja hun respectievelijke aanvallende krachten zijn tegelijk enorm. De kans voor Oranje ligt er wellicht als ze verdedigend heel sterk voor de dag kunnen komen. Maar dit Oranje is een groot vraagteken omdat het in tegenstelling tot Duitsland en Kroatië geen oefenduels heeft gespeeld. Naar verluidt een geldkwestie. De laatste wedstrijd die de meeste Nederlandse spelers hebben gespeeld was met Oranje in Polen begin juli of nog langer geleden. Dat komt doordat de voorbereidingen van hun ploegen op het nieuwe seizoen pas net zijn begonnen of in sommige gevallen nog helemaal niet.

De kans dat Oranje het WK in Qatar volgend jaar haalt, is bij aanvang van de tweede fase van de kwalificatie nihil. Dat komt omdat de resultaten van de eerste fase worden meegenomen. Voor Oranje zijn dat 2 overwinningen en 4 nederlagen. Duitsland, Kroatië staan op 5 winstpartijen, Polen zelfs op 6. Letland (net als Polen tegenstander in de vorige ronde) heeft 3 overwinningen en Israël met 2 zit in feite in hetzelfde schuitje als Nederland. De beste drie in de groep gaan naar het WK.

Als telt niet, nooit, maar als de nipte en eigenlijk onnodige nederlagen tegen Polen (thuis 83-85), Oostenrijk (thuis 87-88) en Letland (thuis 69-72) anders waren uitgepakt dan had ik nu waarschijnlijk iets heel anders geschreven. Maar dat was niet en daar was een reden voor. Een combinatie van keuzes van de bondscoach en kwaliteit op het veld. Attentiepuntje uit de nederlagen: (onnodig) veel balverlies en de vele vrije worpen die tegenstanders krijgen. Dat laatste heeft natuurlijk ook te maken met het verdedigende plan, de keuzes en de aanwezige verdedigende kwaliteit.

Anton Bonke: van roeier op Vanuatu tot nieuwkomer bij Oranje basketballers

Zoals ik al schreef is er in de huidige selectie meer kwaliteit aanwezig dan in de afgelopen jaren bijvoorbeeld doordat Mast en Bonke insidespelers zijn met dreiging van buiten, maar dat zegt niet alles. Om te beginnen heeft de tegenstander ook invloed op de resultaten. Voor zowel Duitsland als Kroatië is er veel aan gelegen om dit window twee keer te winnen en in feite zeker te zijn van kwalificatie voor het WK. Daarna zijn hun sterren niet beschikbaar gedurende het seizoen, maar dat zal dan ook niet nodig zijn.

Voor Nederland staan er twee zaken op het spel. Allereerst de eer en ten tweede: leren op dit niveau. Vorig jaar toen Johan Roijakkers bondscoach werd was het uitgesproken doel: deelname aan het EK van 2029. Dat maakt de WK-kwalificatie een groot leermoment en gezien de status van het Nederlandse basketbal is dat helemaal niet vreemd. De Belgen bijvoorbeeld zitten nu na een slechte eerste ronde van de WK-kwalificatie in de pre-kwalificatie voor het EK en moeten daar maar uit zien te komen.  

Kortom, donderdag en zondag draait het voor Oranje niet alleen om winnen of verliezen. Natuurlijk, een stunt zou prachtig zijn en in sport is niets onmogelijk. Oranje verraste ten slotte ook in Letland bij de start van de WK-kwalificatie, maar realistischer is dat Nederland deze week wordt geconfronteerd met precies het niveau waar het zelf naartoe wil. Duitsland en Kroatië beschikken over NBA-spelers en internationale topspelers, Oranje over een groep die nog volop in ontwikkeling is.

Als Nederland in Keulen en in Almere competitief kan zijn, de schade kan beperken en vooral leert van de fouten die het in eerdere wedstrijden de kop kostte, dan zijn deze twee duels meer dan zomaar twee nederlagen of misschien wel verrassingen. Dan zijn het lessen op het hoogste niveau. En met het EK van 2029 als uitgesproken doel is dat misschien wel belangrijker dan een vrijwel onmogelijke WK-missie.

Maar ja, ik ben van nature positief gestemd. Dus wie weet. Mission impossible betekent tenslotte niet automatisch dat iets onmogelijk is. .

Oranje heeft in Polen de laatste WK-kwalificatiewedstrijd van de eerste ronde verloren (92-84). Nederland was voor dit duel al zeker van de tweede WK-kwalificatieronde. In deze wedstrijd kwam maar liefst 30 keer een van de twee ploegen op voorsprong. Polen besliste de wedstrijd pas in slotminuten.

Nederland speelde in Krakow bij vlagen een prima wedstrijd, zeker als de ploeg tempo kon maken. Zo had Oranje 23 fastbreak-punten en Polen maar 7. Probleem was het -te- vele balverlies van Oranje dat de Polen hard afstraften.
Balverlies:
Polen 16x, haalde Oranje 18 punten uit
Nederland 23x, haalde Polen 28 punten uit

Dit Oranje vocht net zoals tegen Letland voor wat het waard was en eigenlijk speelde de ploeg ook beter, met meer overtuiging en diverse spelers leken ontdaan van de ‘thuisdruk’. Keye van der Vuurst de Vries, die altijd aanwezig is bij Oranje, is overduidelijk de beste speler. Nu had de guard in 32 minuten 26 punten (FG 8/17, 3PTRS 4/9) met nog 5 rebounds, 9 assists en nog 7 keer balverlies.

In tegenstelling tot de voorgaande wedstrijd kreeg Van der Vuurst de Vries nu wel serieus steun in aanvallende zin. Lucas Kruithof liet zijn potentie zien met 21 punten (7/8 3PTRS). Marijn Ververs had 15 punten (FG 7/12), 5 rebounds, 5 assists, maar ook nog 7 keer balverlies.

De twee voor Oranje zo bepalende guards hadden dus samen 14 keer balverlies, bijna net zoveel als Polen in geheel. Het is makkelijk gezegd dat ze zuiniger op de bal moeten zijn, maar dat zullen ze zelf maar al te goed weten. Feit is ook dat de tegenstanders weten dat Van der Vuurst de Vries en Ververs de motor en de olie van dit Oranje zijn. Op hen werd ook nu door de Polen, net als vrijdag door de Letten, heel veel druk gezet. Hoewel Kruithof uitstekend speelde, kwam opnieuw aan het licht dat de twee guards te weinig steun krijgen zeker inside. De feiten zeggen in dit geval veel. Polen had 48 punten in de paint, Nederland 28.

Kuta is een voorbeeldige speler die altijd keihard werkt en nu goed was voor 10 punten en 7 rebounds, maar daar hield wel op voor Oranje. Dat geldt zowel in de aanval (het aantal drives was op één hand te tellen) als in de verdediging. Dat Oranje inside gemankeerd is, was vooraf bekend. Voor bondscoach Roijakkers is het roeien met de riemen die hij heeft. Hij zal hopen dat Franke, wiens gevaar met drives naar de ring dit window best gemist werd, eind augustus een contract heeft ondertekend en daardoor weer beschikbaar is. Iets wat ook geldt voor Yannick Kraag. En ik hoop voor de spelers die nu in Amerika zijn om zich in de kijker te spelen, dat ze een NBA-contract krijgen. Maar ik hoop ook dat er in Europa een mooi contract ligt voor hen die het niet lukt.

Overigens speelde dit Oranje met twee spelers die nu werkeloos zijn. Roel van Overbeek stond onder contract bij BAL, maar de ploeg uit Weert bestaat niet meer op BNXT-niveau. Het contract van Leon Williams bij landskampioen Landstede wordt niet verlengd en dat is best verbazingwekkend gezien zijn rol daar afgelopen seizoen en zijn spel dit window in Oranje. Voor de bondscoach wordt het op de guard positie niet makkelijk als zij wegvallen. Boy van Vliet is weg bij Heroes en haalde afgelopen seizoen het benodigde niveau voor Oranje niet. Het contract van Tim Hoeve bij Donar is niet verlengd. Een jaar geleden mocht Jamie Bergens aan Oranje ruiken, maar na een seizoen op het 3e Spaanse niveau is hij nu ook zonder werk. Charlon Kloof (36) heeft privé een situatie om voor te zorgen, maar zou weleens broodnodig kunnen zijn.

Bij de aanstelling van Johan Roijakkers werd als doel uitgesproken dat Oranje mee moet gaan doen aan het EK in 2029. Door gelijk de eerste WK-kwalificatiewedstrijd (voor 2027) in Letland te winnen, ontstonden er her en der ineens ‘gedachten’, maar echt reëel is dat nooit geweest ook niet met een oog op de nipte nederlagen. Het waren tenslotte nederlagen die duidelijk herleidbaar waren: aanvallend is Van der Vuurst de Vries het enige echte wapen, echte lengte ontbrak en mede door het gebrek aan ervaring op dit niveau was er vaak en veel balverlies. Bovendien kijk eens waar het gros van de selectie speelt, dat is BNXT en geen Europese (sub)top. Als alle puzzelstukjes passen kan Oranje voor alles onder de Europese top een groot probleem zijn als tegenstander, maar dan moet het wel passen.

Door het bereiken van de tweede WK-kwalificatieronde doet Oranje wel aardige zaken met het oog op het volgende EK. Om te beginnen hoeft het in augustus niet te spelen in de pre-kwalificatie tegen landen als Kosovo en Denemarken. Iets wat misschien nog wel lastig was geworden als niet iedereen beschikbaar zou zijn. Bij de uiteindelijke groepsloting, om maar gelijk vooruit te lopen op zaken, voor het EK gaat Oranje als nummer 3 de pot in en komt er dus een ‘klein’ land bij. Uiteindelijk gaan de beste drie naar het EK.

Naar Qatar?
Het WK in Qatar volgend jaar is alleen heel ver weg, bijna onhaalbaar. Elke ploeg neemt de overwinningen uit de groepsfase mee naar de volgende ronde. Voor Nederland zijn dat twee overwinningen. Polen neemt er zes mee, Letland drie. Deze landen komen vervolgens in een groep met de beste uit groep E. Kroatië en Duitsland nemen vijf overwinningen mee, Israël twee. De beste drie uit deze groep gaan nadat er uit- en thuiswedstrijden zijn gespeeld tegen de landen die nog niet tegenover elkaar hebben gestaan. Voor Oranje komen er dus eind augustus duels tegen wereldkampioen Duitsland, Kroatië en in november tegen Israël. Het moet in deze groep wel heel raar lopen als niet Polen, Duitsland en Kroatië uiteindelijk naar het WK gaan.

Eerdere resultaten van Oranje in deze groep:
Letland – Nederland 78-86
Nederland – Polen 83-85
Oostenrijk – Nederland 71-81
Nederland – Oostenrijk 87-88
Nederland – Letland 69-72

De Nederlandse basketballers hebben in Almere verloren van Letland (69-72). Voor de derde keer op rij verloor Oranje in deze WK-kwalificatieronde een thuiswedstrijd met een miniem verschil. Omdat Polen won in Oostenrijk (77-123) is Nederland wel zeker van een plek in de tweede kwalificatieronde.

Dat dit Oranje barstte van de werklust en knokte voor elke bal was voor iedereen in Almere duidelijk te zien. In de slotfase van deze thriller werd ook duidelijk dat dit Oranje net niet slim genoeg was, te ongeduldig en eigenlijk kwaliteit miste zeker inside, wat geen verrassing is.

Natuurlijk ging het in feite laatste schot van de wedstrijd voor Oranje door Keye van der Vuurst de Vries in en uit de ring, maar ‘als’ telt niet en eigenlijk had Nederland eerder al de genadeklap aan de Letten moeten uitdelen. Oranje kwam in het laatste kwart terug van een achterstand van acht punten en zette die met een sterke run (24-8) om in een voorsprong van acht punten (60-52) met nog zeven minuten te spelen. Dat was het moment geweest om de genadeklap uit te delen en het wedstrijdbeeld op dat moment was er ook naar.

Net na rust herstelde Oranje zich knap van een slecht tweede kwart waarin alles stagneerde. De manier waarop Oranje het momentum pakte was opmerkelijk. Kjeld Zuidema maakte na twee gemiste driepuntspogingen telkens een fout op de rebounder. Na de tweede keer riep bondscoach Roijakkers heel hard: Kjeld! door de zaal om hem vervolgens te wisselen voor Troy Koehler. Hij schoot vervolgens twee driepunters raak waarna Nederland het momentum pakte (24-8) en zowel het spelbeeld als de score omdraaide.

In de slotminuten, waar het bij Oranje net als in het tweede kwart stagneerde, werd het voor beide teams zwoegen en had Oranje de scheidsrechters bij een paar calls niet echt mee. Het verschil was in de slotfase wel dat de Letten meer inside-opties hadden en omdat de Nederlanders fouten bleven maken (omdat ze het verdedigend fysiek erg lastig hadden één tegen één), mochten de Letten telkens vanaf de vrijeworplijn aanleggen (22/26 en Nederland 15/16).

Frappant is dat Nederland uiteindelijk meer rake veldscores had (22/59 vs 21/60) en dat dus het verschil op het scorebord werd gemaakt op de vrijeworplijn. Uiteindelijk had Keye van der Vuurst de Vries 23 punten en kreeg hij steun van Marijn Ververs (11p) die nog een hele belangrijke driepunter raak schoot. Verder was het allemaal net te weinig in aanvallende zin.

Gezegd moet worden dat de Letten heel fysiek speelden en dat dit Oranje toch best verrassend goed weerstand bood aan de ervaren ploeg met een aantal spelers met Euroleague-ervaring. Zeker in de tweede helft toen Oranje het momentum kreeg, bleek dat de Letten onder druk fouten gingen maken. Dat dwong Nederland af, alleen kon de ploeg dat uiteindelijk niet volhouden. De Letten hadden twee spelers met 21 punten (Zagars en Lomasz).

Bij Oranje had Nathan Kuta (11p) inside dreiging, maar hij was wel de enige waardoor er heel veel druk op de guards kwam te liggen en zeker bij Keye van der Vuurst de Vries. De Letten haalden werkelijk de hele trukendoos open om hem het spelen onmogelijk te maken en toch wist hij zich daar grotendeels aan te onttrekken.

“We hadden het verdiend om te winnen, maar we hebben wel goed gespeeld”, zei bondscoach Johan Roijakkers na afloop. “We maakten wel iets teveel fouten, maar dit jonge team moet er van leren. Om te zien wat er mis ging bij 60-52 moet ik de beelden terugzien.”

Oranje verloor dus in deze kwalificatiereeks voor de derde keer op rij een thuiswedstrijd met een nipt verschil. Dit was na de wedstrijd gelijk onderwerp van gesprek in de kleedkamer, zei Marijn Ververs. “We hebben tegen elkaar gezegd dat we onszelf moeten belonen.”

Met het oog op de toekomst (de doelstelling bij het aantreden van Rooijakkers was om het EK in 2029 te behalen) ziet bondscoach Roijakkers ondanks de nipte nederlagen in de WK-kwalificatie, zeker perspectief. “We hebben goed verdedigd en daar moeten we op verder bouwen.”

Sterke start
Oranje begon sterk aan de wedstrijd en zette in het eerste kwart (26-18) de toon met een goede verdediging en een scherpe aanval, met in die fase een aantal knappe driepunters (4/7). In het tweede kwart (7-23) knokte Letland zich (bijna letterlijk) terug in de wedstrijd met heel fysiek basketbal waar Nederland zowel in de verdediging als in de aanval (nog maar 1/8 driepunters) geen antwoord op had. In het derde kwart herstelde Oranje met Keye van der Vuurst de Vries voorop zich heel knap (21-11) door de Letten onder druk te zetten en te houden.

Eerdere resultaten van Oranje in deze groep:
Letland – Nederland 78-86
Nederland – Polen 83-85
Oostenrijk – Nederland 71-81
Nederland – Oostenrijk 87-88

Maandag om 18.00u speelt Nederland in Krakow de laatste groepswedstrijd tegen Polen.

Nu Nederland de tweede kwalificatieronde heeft gehaald, worden de beste drie ploegen uit groep E de tegenstanders. Aan gezien Cyprus nog geen duel heeft gewonnen worden dat hoogstwaarschijnlijk: wereldkampioen Duitsland, Kroatië en Israël. Uit deze groep van zes (met dus Polen, Letland en Nederland en hoogstwaarschijnlijk niet Oostenrijk, maar ook hier geldt: je weet het nooit) gaan de beste drie door naar het WK. Nederland (en ook de andere landen) nemen de resultaten mee van de duels tegen de andere twee landen die doorgaan (igv Oranje dus waarschijnlijk die tegen Polen en Letland).

Voor het duel tegen de Letten werd ik door hun Studio Sport (Sporta Studija) geïnterviewd over het verleden en heden van het Nederlandse basketbal. Hun uitzending op de nationale televisie van Letland begon een half uur voor aanvang van de wedstrijd. In de studio blikten deskundigen vooruit op het duel en in dat half uur zat deze reportage.

De basketballers van Oranje dromen van deelname aan het wereldkampioenschap volgend jaar in Qatar. Eerst moet de komende dagen de tweede kwalificatieronde bereikt worden. Winst vrijdag in Almere in een uitverkocht Topsportcentrum op Letland betekent kwalificatie. Anders komt er maandag in Polen nog een kans. En zelfs bij twee nederlagen is de tweede ronde een reële optie voor het vlaggenschip van het Nederlands basketbal, beschreef ik gister al.

Roijakkers bouwt met beschikbare basketballers verder aan WK-droom

Met bondscoach Johan Roijakkers sprak ik al over de selectie en de nipte nederlagen. Ik ging met hem ook verder in op het verschil in resultaten bij thuis- en uitwedstrijden bij Oranje. “We willen ook wel eens een keer thuis een overwinning pakken”, zegt de bondscoach.

Dat blijkt de afgelopen jaren verrassend lastig, al werd een jaar geleden in de pré wk-kwalificatie thuis wel het beslissende duel tegen Bulgarije gewonnen (97-70).

Sinds 2013 won Oranje 32 van de 100 duels: 15 keer thuis en 17 keer buitenshuis. De verdeling ziet er procentueel zo uit:

Oranje sinds 2013	Thuis	Uit
Winst	35.7%	29.3%
Verlies	64.3%	70.7%

Het liep niet alleen verkeerd af deze kwalificatie thuis tegen Oostenrijk (87-88) en Polen (83-85). Daarvoor ging het onder Shivek ook thuis nipt mis in de EK-kwalificatie tegen Groot-Brittannië (69-73) en Griekenland (72-74). Daar weer voor waren er onder verschillende bondscoaches in een aantal kwalificaties relatief veel thuisnederlagen, ook kleine tegen bijvoorbeeld Kroatië, Georgië, IJsland en Litouwen.

Roijakkers ziet niet direct een logische verklaring voor de relatief mindere resultaten in eigen huis. “Ik weet niet of je echt kunt zeggen dat thuis spelen moeilijker is.”

Wel denkt hij dat een thuiswedstrijd soms extra spanning oplevert. “De hallen zitten vol. Er is veel sfeer. Familie en vrienden zitten op de tribune. Voor sommige jongens geeft dat misschien net wat extra druk.”

Toch relativeert hij dat meteen. “Veel van onze spelers spelen ook in buitenlandse competities voor volle hallen. Dus het kan ook gewoon toeval zijn.”

België wordt steeds belangrijker
Het valt deze zomer op dat steeds meer Nederlandse internationals kiezen  voor Belgische clubs. Troy Koehler gaat naar Kortrijk (de club van de bondscoach), Lucas Kruithof gaat naar Charleroi en Stan van den Elzen naar Brussel.

Bondscoach Roijakkers vindt dat een prima ontwikkeling. “Ik denk dat dat voor hen een hele goede stap is. De druk bij Belgische clubs is groter. Alles is net iets professioneler. Het is eigenlijk een mooie tussenstap richting het ‘echte’ buitenland.”

Roijakkers noemt Marijn Ververs als voorbeeld. “Voor Marijn was de stap van Leiden naar Duitsland (Göttingen) destijds eigenlijk te groot.” Via Oostende en Hasselt heeft hij stappen gezet in zijn ontwikkeling. “Wat mij betreft is hij nu helemaal klaar voor een topcompetitie in het buitenland.”

Hij verwacht dat meer Nederlandse spelers die route gaan volgen om daarna in Spanje, Duitsland of Italië terecht te komen.

Een jaar bondscoach
Inmiddels staat Roijakkers een jaar aan het roer van Oranje. Inclusief oefenwedstrijden (en dus ook de twee recente nederlagen) heeft hij een reeks staan van zes overwinningen en acht nederlagen. Toon van Helfteren had na 14 duels acht overwinningen. Na Van Helfteren en voor Roijakkers kwam zeker Buscaglia niet in de buurt (3-11 eindigde op 3-22) en Shivek enigszins (5-9 eindigde op 5-11).

“Het bevalt me enorm”, stelt Roijakkers terugblikkend op zijn eerste jaar. Hij prijst vooral de organisatie rondom het team. Ook over de spelersgroep is hij enthousiast. “We hebben gewoon heel veel leuke gasten om mee samen te werken.”

Volgens hem is één aspect misschien nog wel het belangrijkste. “Iedereen die erbij is, wil er ook echt graag zijn.” Dat vertaalt zich volgens hem rechtstreeks naar het spel. “Ik denk dat we met veel energie spelen. Dat zag je ook tijdens onze trip naar China.”

View this post on Instagram

Zelf haalt hij daar veel voldoening uit. “Werken voor het Nederlands team geeft mij echt energie.”

De huidige WK-kwalificatie wordt midden in de zomer afgewerkt. Er is nu een ‘window’ en als Oranje de volgende ronde haalt is er eind augustus weer een reeks duels. “Praktisch is het natuurlijk niet ideaal. Doordat veel organisaties binnen het basketbal niet goed op elkaar aansluiten, zal het waarschijnlijk ook nooit helemaal ideaal worden.”

Toch accepteert hij de realiteit. “Daar moeten we gewoon mee omgaan. En zodra de spelers samenkomen, verdwijnen die praktische problemen naar de achtergrond.”

Na een trainingsperiode waarin de -vernieuwde- selectie enkele dagen intensief met elkaar heeft gewerkt, ziet Roijakkers duidelijk vooruitgang. Vooral verdedigend is hij tevreden over wat zijn ploeg heeft laten zien.

“Er wordt heel hard gewerkt. Je ziet wel dat als je iets langer bij elkaar bent, je daarin kunt groeien. Verdedigend is het best wel in orde. Aanvallend zijn er zeker nog veel zaken die beter moeten. Maar dat was ook wel een beetje te verwachten, omdat we natuurlijk met heel veel nieuwe jongens werken.”

Scenario
In de groep van Nederland met Polen, Letland en Oostenrijk gaan de beste drie landen door naar de volgende ronde. Nederland staat nu derde en bij een gelijke eindstand in de groep met Oostenrijk heeft Oranje een beter onderling resultaat. Nederland speelt vrijdag in Almere tegen Letland en maandag in Polen. De eerste wedstrijd in Letland won Oranje heel verrassend. Oostenrijk speelt ook nog tegen beide landen.

Als Nederland de tweede kwalificatieronde haalt, worden de beste drie ploegen uit groep E de tegenstanders. Aan gezien Cyprus nog geen duel heeft gewonnen worden dat hoogstwaarschijnlijk: wereldkampioen Duitsland, Kroatië en Israël. Uit deze groep van zes (met dus Polen, Letland en Nederland en hoogstwaarschijnlijk niet Oostenrijk, maar ook hier geldt: je weet het nooit) gaan de beste drie door naar het WK. Nederland (en ook de andere landen) nemen de resultaten mee van de duels tegen de andere twee landen die doorgaan (igv Oranje dus waarschijnlijk die tegen Polen en Letland). Om serieus mee te strijden om een ticket voor Qatar moet Nederland eigenlijk winnen van Letland om zo twee overwinningen mee te nemen. De nipte verliespartij tegen Polen doet hier nog eens extra pijn.

Vrijdag is in Almere het duel tegen Letland (19.30u)
Maandag is in Krakow het duel tegen Polen (18.00u)