Hey Aart, hey Leon over Nederlands basketbal en de dilemma’s in en na tijden van coronacrisis.

Er wordt al even niet meer gebasketbald in Nederland. Het is ook al even geleden dat Aart Dekker en ik elkaar op deze manier spraken.

Hey Aart,

Rare tijden zo. Met mij en mijn familie gaat gelukkig alles goed. Hoe gaat het bij jou?

Hey Leon,

Het zijn zeker onwezenlijke tijden; je weet, met mijn slaapproblemen zie ik het zonnetje nogal eens opkomen voordat ik aan slapen toekom…prachtige uitzichten, de vogels die zingen, en dan tegelijkertijd al die Corona-ellende die voorbij komt… Ik nam de nu voorgeschreven afstand al wat eerder in acht vanwege het verhoogde risico dat ik waarschijnlijk loop.

Ik zie dus op mijn prachtige nieuwe woonplek af en toe wat buren over de schutting, en gelukkig komt mijn vriend Ed ‘Lace’ Strong regelmatig langs om te helpen met het bewoonbaar maken van mijn huis, anders zou het wel erg eenzaam worden allemaal. Ik ben gammeler dan normaal, maar niets om zorgen over te hebben  – eerlijk gezegd zou het mooi zijn als mijn klachten verklaard zouden kunnen worden door een besmetting; dan zou ik er wellicht vanaf zijn –  maar dat zal wel niet. Gelukkig gaat het voor zover ik weet ook goed met familie en vrienden.

Hey Aart,

Van de ene op de andere dag was de eredivisie voorbij. Een terecht besluit gezien de gezondheidssituatie rond het coronavirus. Ook was het nodig om de Eredivisieclubs financieel te redden. In Italië, Spanje en de Euroleague hopen ze de competitie (in de zomer) nog te hervatten. Dat kost klauwen met geld en dat hadden de Nederlandse clubs nooit overleefd (de NBA is een andere orde van grootte).

Vooruitkijkend zie ik nu een ander probleem opdoemen namelijk de anderhalve meter economie. Dat zou wellicht tot het eind van dit jaar en misschien nog langer gaan duren. Dat zou ook betekenen dat als de competitie in het najaar hervat wordt er weinig of geen publiek aanwezig mag zijn in de hallen. Nou zijn er teams waar dat niet veel uitmaakt, maar de misgelopen recettes en niet te vergeten seizoenkaarten (want wie koopt die nou als er geen toegang tot de hal is) gaan bij menig club zeker pijn doen. Nog even los van het feit dat ik me afvraag of mensen straks wel in een ‘kleine’ ruimte bij elkaar willen gaan zitten.

Dan heb je nog de belangrijkste inkomstenbron voor clubs en dat zijn de sponsoren. Het is geen groot geld in het Nederlandse basketbal. Dit heeft één voordeel. Namelijk als je weinig geld hebt, kun je ook weinig kwijtraken. Feit is dat de Nederlandse basketbalclubs drijven op inkomsten van het lokale en regionale midden- en kleinbedrijf. Zij worden in deze crisis hard geraakt. Dit gaat onherroepelijk gevoeld worden door de clubs. Contracten, hoe klein ook, zullen niet verlengd worden. De afspraken in bestaande contracten kun je als club wel opeisen, maar als het bedrijf ten onder gaat of mensen moet ontslaan kom je ook in een ongewenste situatie.

Kortom ik voorzie best grote problemen voor veel teams. De groten zullen kleiner worden en voor de kleintjes hou ik mijn hart vast.

Ik denk zelfs dat de kans aanzienlijk is dat de Beneliga komend seizoen al -moet- beginnen. De financiële situatie door de coronacrisis is in België niet veel anders dan in Nederland dus de basketbalclubs daar gaan het ook voelen. Heel misschien hebben ze wat meer vet op de botten, maar toch. Als er in Nederland een paar wegvallen en in België ook dan ben je eigenlijk tot elkaar veroordeeld om een volwaardige competitie te spelen.

Nou staat de Beneliga al op de rol voor het seizoen 2021-2022. Er zijn al voldoende gesprekken geweest dus de twee landen kennen elkaar. Ik sta er nog steeds een beetje dubbel in, maar de realiteit is dat een vervroegd (of gedwongen, als je het zo wilt noemen) huwelijk een reëel scenario is. Waarbij ik dan voorstel een Beneliga te spelen en kampioen te kronen (eventueel met play-offs) en dan nog los (erna of anders ervoor) de hoogst genoteerde vier van beide landen uit de ranglijst van de Beneliga om hun nationale kampioenschap te laten spelen.

Hoe zie jij dit?

Hey Leon,

Het is allemaal inderdaad van ongekende dimensies en complexiteit, en ik zou niet graag in de schoenen staan van het -vaak toch op vrijwilligersbasis werkende- kader van alle DBL-clubs, groot en klein. Daar houdt het trouwens niet op; de financiële problemen zijn bij de andere verenigingen dan weliswaar veelal wat kleiner (bij de ‘amateurs’ en de breedtesport), maar de potentiële problemen zijn zeker vergelijkbaar. Wie haken er af en hoeveel leden blijven er over.

De huidige omstandigheden zouden zomaar mensen doen besluiten om er nu maar een punt achter te zetten. Op DBL-niveau zie je dat bijvoorbeeld al bij Berend Weijs, toch een anker voor Apollo Amsterdam, die die beslissing al nam, en bij Michael Kok van Feyenoord. Laten we hopen dat er geen nieuwe aderlating aan goede Nederlandse spelers volgt, zoals voorafgaand aan dit voortijdig afgebroken seizoen wel het geval was.

Dit eens te meer, omdat een scenario om uit deze situatie te komen zou kunnen zijn om een eerste fase van de competitie met zoveel mogelijk Nederlanders te spelen; ik zie daar wel voordelen in. Waar (veel) buitenlanders voor nogal wat teams een optie is die te vaak gekozen wordt omdat het simpeler en ook wel goedkoper is, zou het er nu weleens op uit kunnen draaien dat het onder deze omstandigheden eens andersom werkt.

Ik had het pas over met een ex-international die het Nederlandse basketball al jaren volgt vanuit het buitenland; er wordt bij de DBL-clubs hard gewerkt en er worden zeker stappen gemaakt, maar met enige regelmaat loopt Nederland tegen een economische dip aan en dan wordt een (flink) deel van die progressie in korte tijd weer te niet gedaan. Een beetje van ‘als de economie niest’, dan heeft het Nederlandse Basketball gelijk griep. Zijn conclusie was “dat het niet opschoot als er na een tijdje groei altijd weer een klap naar beneden volgt”.

Dat ‘Boom-or-bust-effect’ is zeker een feit, maar als je de ‘Glas-halfvol-filosofie’ hanteert, biedt iedere crisis dus ook kansen om ralatief extra stappen te maken; ik denk niet dat onze direct-concurent-sporten het gemakkelijker hebben…

De economische klappen nu zullen hoogstwaarschijnlijk gigantisch zijn tegen de tijd dat alles weer een beetje normaal wordt, en dan nog zal ‘normaal’ niet betekenen ‘terug naar hoe het was’; ik denk dat er grote veranderingen op til zijn in ons bestel, maar nauwelijks te voorzien hoe dat ‘nieuwe normaal’ eruit zal gaan zien, dus is het ook erg lastig voor clubs om zich daarop voor te bereiden.

Wat anders is dan bij vorige dips, is dat er nu tijd is om met de toekomst bezig te zijn; hopelijk besteden zowel de clubs als de koepels zoals NBB, Fiba en clubs die tijd goed. Mits nog creatiever, innovatiever en met nog meer op doelgroepen toegesneden marketing kan een deel van de schade wellicht worden gecompenseerd.

Stokpaardje: er moet (nog) veel meer gewerkt worden aan media-aandacht, als de traditionele media daar niet in voorzien, dan moet het Nederlandse basketbal er wellicht maar zelf in gaan voorzien; het streamen van wedstrijden is aardig tot goed voor elkaar binnen de DB, sommige ploegen scheppen ook daarbuiten al de nodig content, maar het kan natuurlijk altijd meer en beter, en er moet volgens mij ook iets komen waarmee het grote algemene sportpubliek bereikt kan worden.

Wat betreft de start van de competitie en of die met of zonder publiek zal zijn, of met beperkt publiek: ik ben bang dat dat september echt niet gehaald gaat worden en misschien is zelfs januari ook nog lastig. Ook de weer als leidsman van BC Oostende teruggekeerde Johan Vande Lanotte -een gepokt en gemazeld politicus- gaat ervan uit dat september waarschijnlijk onhaalbaar is.  

Ik hoop dat ik het mis heb trouwens! Maar zowel de NBB als FIBA zetten vooralsnog in op min of meer dezelfde planning. Dat is aan de ene kant begrijpelijk, maar voor de clubs lijkt het me bijna onwerkbaar, omdat het (nu) per drie weken wordt bekeken. Vandaar mijn suggestie hierboven; als je het dicht bij huis houdt, wordt het overzichtelijker en dan kan je altijd in een volgende fase opschalen richting wat we gewend zijn. Maar dat biedt natuurlijk geen soelaas voor de clubs met Europese ambities…

Vervroegd van start met de Beneliga? Dat zou zomaar kunnen. Maar dan vrees ik dat het wat betreft structuur het samenvoegen van de overgebleven Belgische en Nederlandse Leagueteams niet te boven zal gaan, zoals jij al schetst. Terwijl ik graag zou zien dat het daar niet bij blijft; zo zou ik graag zien dat ook Luxemburg er deel van gaat uitmaken.

Ik zou graag een gelaagd model zien van tenminste twee niveaus zodat er ook plek is voor de wat minder dure teams en een vorm van Promotie/Degradatie, en het gat tussen wat bij ons de top van de Promotie-divisie is, en in België de Tweede Nationale. Bob van Oosterhout hintte al in die richting in het jou ongetwijfeld bekende artikel van het Brabants Dagblad ‘Crisis kan Beneliga versnellen’; ‘een optie is een model met een Gold en een Silver-divisie met Promotie en Degradatie’.

Jij vraagt wat ik denk van het spelen van het gehele Reguliere seizoen in Beneliga-verband, met playoffs om het Nationale Kampioenschap tussen de vier hoogst eindigende Nederlandse (en Belgische). Dat is -als je uitgaat van een in totaal nog krimpend aantal clubs- niet zo’n gekke gedachte. Maar mede gezien wat ik in de vorige alinea schreef, zou mijn voorkeur toch zijn dat er zowel een regulier seizoen met playoffs per land zou moeten komen.

Als een Beneliga (die dus wat mij betreft een Beneluxliga zou moeten worden). Want de spoeling is al zo dun, en het niveauverschil al zo groot; als alles op een niveau zou worden samengevoegd wordt dat gat nog .groter en dus de kans dat er ooit nog eens een club promoveert navenant kleiner. Net als het risico dat er kleinere/zwakkere broeders omvallen. Want je begint aan zo’n Beneliga om het niveau te verhogen en de markt te vergroten; er moet dus groei komen en niet ook krimp.

Overigens sprak ik rond de Kerst ‘good old Lucien van Kerschaever’ over een Beneliga, hij was van mening dat die gewoon naast de al bestaande competities zou moeten worden georganiseerd; met dus als gevolg een forse verhoging van het aantal wedstrijden: ‘Drie per week, dat moeten echte professionals aankunnen’.

België is trouwens wel verder dan Nederland waar het gaat om TV-rechten en uitzendingen; misschien dat de Nederlandse clubs daarvan kunnen profiteren?

Hey Aart,

Moet je eigenlijk wel willen spelen in het najaar als er geen publiek bij kan of mag zijn? De Nederlandse Eredivisie wordt door geen enkel traditioneel medium uitgezonden. De online streams zijn aardig, maar de kwaliteit verschilt enorm en de beleving is op z’n zachtst gezegd anders. Belangrijker nog is dat de streams de clubs financieel niets opleveren.

Als de coronacrisis wat is afgevlakt zal dit punt meevallen, maar de dreiging is reëel. Ik denk dat er serieus moet worden nagedacht om de competitie pas te starten als er weer ‘normaal’ (wat dat dan ook is) publiek bij mag zijn. Als dat januari is, is dat januari. Hoe zie jij dit?

Hey Leon,

Ik zag in dit kader zondag bij Studio Sport Stef Clement die stelde dat er weinig keus was; de nieuwe ‘Agenda van hoop voor het wielrennen’ voorziet in het verrijden van de drie Grote Rondes in drie maanden zonder echte pauzes ertussen. “Een kwestie van overleven” stelde hij. Ik denk dat dat ook opgaat voor de DBL

Het is moeilijk plannen en verre van ideaal, maar misschien moet je wel. En dan hoop ik maar dat je met ‘eventueel januari’ niet ook nog te optimistisch bent; stel nu eens dat het hele komende seizoen wegvalt? Met of zonder publiek? Het zijn duivelse dilemma’s! Zeker als je het volgende horrorscenario leest: ‘Maximaal-239-personen-welkom-bij-bundesligaduels-zonder-publiek’

Maar ‘Out of the box-denken’, creatief en innovatief zijn dus en dan vooral ook in combinatie met een veel krachtiger (digitaal) mediabeleid; misschien zit hem daar wel een oplossing. Een seizoenkaart zou misschien ook voor streams moeten gaan gelden zolang de arena’s niet volgestouwd mogen worden vanwege Corona.

Dit dan bijvoorbeeld gekoppeld aan een fraai magazine, al dan niet digitaal of op papier. Dus dat zou betekenen: een ‘luxe- en extra aangeklede stream voor betalende fans’ en een eenvoudige, kale, eventueel ingekorte gratis voor iedereen.

Trouwens: de clubs kunnen, zoals Donar dat al heel snel deed, een beroep doen op hun Fans om hun club door de crisis heen te trekken. Ik weet niet of dat overal haalbaar is, maar het zou een versterking van de band tussen club en fan kunnen betekenen.

De conversatie ging al verder, ik zet het vervolg binnenkort online.