Analyse van coach Bert Samson: De sleutelfactoren voor een kampioenschap

Bert Samson

In de aanloop naar de finale van de play-offs om het landskampioenschap is het handig om beide teams te doorgronden. Niet de gezichten, maar inzicht in hun kracht(en). Oud-speler en Eredivisiecoach Bert Samson (oa The Hague Royals) analyseerde de cijfers van de beide halve finales en doet ook een voorspelling voor de finale.

“Aan de hand van het ‘standaard’ boek van Dean Oliver, ‘Basketball on paper’ heb ik naar de wedstrijden, en dan vooral de cijfers, van ZZ Leiden tegen Aris en Heroes tegen Donar gekeken.

Dean Oliver (niet de oud-speler van Den Bosch, maar een naamgenoot) komt tot de conclusie dat wanneer je de volgende zaken beter doet dan de tegenstander dan win je de wedstrijd. (3 van de 4 onderdelen positief dan heb je vrijwel zeker gewonnen).

• Meer vrije worpen en beter percentage
• Minder balverlies dan de tegenstander
• Meer schoten
• Rebounds en dan vooral aanvallend

Tactisch gezien is het dus de vraag: hoe kom je aan de bal en wat doe je er mee?

Je komt het makkelijkst aan de bal door te rebounden en dat heel goed te doen. Druk geven helpt ook maar levert geen extra balbezit op. Rebounden van een misser wel.

Wat je er mee doet is verder bepalend uiteraard. Domweg vaker schieten (lees niet de bal verliezen) helpt enorm om te winnen. Meer vrije worpen ook.

Beter schieten is een andere belangrijke factor. Een goede insidegame is daarvoor onontbeerlijk. Omdat dat dichtbij, makkelijker, is en meer kans geeft op een vrije worp, wat nog makkelijker is.

Zo simpel kijk ik naar basketbal dus.

Hieronder de cijfers (omdat het om redelijk veel cijfers gaat is een Excel-document bijgevoegd) en daar weer onder de analyse van de bovenstaande vier onderdelen.

Te beginnen met de serie tussen ZZ Leiden en Aris.

Pakken we dan de vier punten van Dean Oliver:

  1. Meer vrije worpen en beter schieten
    11 meer voor ZZ met een 7% hoger percentage. Ofwel gelukt voor ZZ. Hun meer naar de basket gericht spel is daar mede debet aan.
  2. Minder balverlies dan de tegenstander
    ZZ 9 minder dan Aris. Ofwel in het voordeel van ZZ. De verdedigende druk die ZZ oplegde is daar mede debet aan. Daarbij komt dat Aris het meer van de individuele actie moet hebben en ZZ meer hun aanvallen lopen. Lukt de actie niet dan krijg je improvisaties en dat heeft een hoger risico dan structuur.
  3. Meer schoten
    De combinatie van minder balverlies en beter rebounden leidt automatisch tot meer schoten. ZZ heeft overal meer schoten waarvan inside dik meer. Outside minder maar dat rendement is gewoon lager en niet alleen in deze wedstrijden. Zie ook de note die ik geschreven heb bij de schoten met een voorbeeld van 100 schoten en wat je dan moet schieten voor een percentage om outside ook 120 punten te halen. Daar komt geen team aan in de BNXT volgens mij. Dus niet doen. De inside game is bepalend.
  4. Rebound en dan vooral aanvallend
    Rebound wordt gewonnen maar vooral het balbezit in de wedstrijden overal is beter en dat komt alleen maar door de rebound, met name de aanvallende rebounds. Dat doen ze goed bij ZZ. In de eerste wedstrijd verloren ze deze strijd en gingen ze met de hakken over de sloot vooral door het lage balverlies toen. 9 om 17 in die wedstrijd.

Omdat alles vlak bij elkaar zat was het enorm spannend. Een enorm compliment voor Aris. Maar de blessure van de backup center (15, Brandsma) heeft hen niet geholpen. Verder vond ik van wat ik zag de twee NL spelverdelers, Marijn V en Maarten B hun tegenstanders op de 1 positie bij Aris overvleugelen. In de eerste wedstrijden zag ik dat dat het echte verschil was en ik las het min of meer bij de andere twee wedstrijden.

De serie tussen Heroes en Donar

Dan de vier punten van Dean Oliver:

    1. Meer vrije worpen en beter schieten
      Den Bosch was beter in het verkrijgen van vrije worpen dan Donar en schiet ze ook beter. Hier heeft Donar niet aan het langste eind getrokken.
    2. Minder balverlies dan de tegenstander
      Qua cijfers absoluut de winstfactor voor Donar. Hoe het komt, druk van Donar of (afwezige) kwaliteit van Den Bosch kan ik niet echt bepalen want ik heb niet alles gezien van de wedstrijden. Maar balverlies in verhouding met balbezit is enorm in het voordeel van Donar. Eén op de vijf aanvallen gooit Den Bosch weg terwijl dat bij Donar maar één op de tien!!! is. Dat is top, absolute top.
    3. Meer schoten
      Het feit dat Donar veel minder balverlies heeft leidt tot meer schoten. Niet omdat ze beter rebounden maar 1 op 5 of 1 op 10 weggooien is nogal bepalend in deze reeks geweest. Verder zijn ze vergelijkbaar met ZZ doordat ook Donar de inside schoten veel meer gebruikt, creëert of krijgt dan Den Bosch. Ook hier weer het team dat inside gericht is wint uiteindelijk.
    4. Rebound en dan vooral aanvallend
      Rebound was overal voor Den Bosch. Maar in de 2e en 3e game heeft Donar meer BBZ ofwel zijn ze beter aan het rebounden. En dat zijn de cruciale wedstrijden in zo’n reeks. Dan haal je het thuisvoordeel naar Groningen. Die derde wedstrijd is alleen qua vrije worpen voor Den Bosch. Maar Donar schiet veel meer schoten en tegen beduidend hogere percentages in game 3. Tel daarbij op de 17 tegen 9 TO’s in het voordeel van Donar en de winst is verklaard.

De finalevoorspelling van Bert Samson

De twee ploegen met een goede inside/outside-verhouding staan dus in de finale. Het zijn vergelijkbare teams: inside proberen als 1e en dan als 2e optie een 3-punter. Beide verdedigen vol overgave.

Voor mij als coach geld in dit soort wedstrijden: win de rebound! Probeer 5 tot 10 keer meer de bal te hebben. Dat is zo bepalend en ook volkomen logisch in een balsport. Verder speel de aanvallen waarvan je zeker weet dat er een schot komt, hoe saai of degelijk ook en ga niet te snel voor de driepunter. Werk constant naar de ring toe.

Ik zou het leuk vinden als ZZ Leiden kampioen wordt, maar ik verwacht dat het Donar wordt. De Groningers zijn wat groter aan de buitenkant. De matchups zijn bij ZZ wat problematischer. Zeker wanneer de bank mee moet doen. Daarnaast vind ik Donar veel meer een setoffense gericht team dan ZZ. Ik denk dan ook dat het tempo laag zal zijn in de serie wat in het nadeel is van Leiden. Al met al ben ik benieuwd hoe het gaat lopen.”