Antetokounmpo komt naar Nederland en nog 5 zaken die je moet weten als Oranje een stap wil zetten richting het EK basketbal

De naam van Antetokounmpo staat er niets voor niets. Natuurlijk weet ik ook wel dat het om de jongere broer van Giannis gaat, en dat het gaat om de derde van vier broers. Een slimmigheidje van mijn kant om de aandacht te vestigen op het vlaggenschip van het Nederlandse basketbal.

Want de Oranjemannen gaan weer serieus in actie komen en op een -ruime- hand vol basketballiefhebbers na ontgaat het veel Nederlanders. Beetje het probleem van deze sport, die in mijn ogen veel kansen laat liggen.

In mijn hart zou ik liever de aanwezigheid van Yannick Kraag benadrukken, de 21-jarige forward van Badalona zou weleens gedraft kunnen gaan worden. Scouts van de Portland Trailblazers volgen hem deze week in Europa op de voet, ook op de training in Den Haag, en zij zijn niet de enige NBA-scouts die maandag de wedstrijd tegen Griekenland bezoeken.

Ik heb dinsdag een hele training van Oranje van dichtbij meegemaakt (bedankt nog daarvoor) en heb een goede indruk gekregen van het team met een positieve ‘vibe’. Mooi ook om Kraag te zien met zijn enorme wingspan, fysieke groei en ogenschijnlijk verbeterde driepunter.

Niet dat ik nu denk dat Oranje de twee EK-kwalificatieduels tegen Groot Brittannië en Griekenland ‘even’ gaat winnen. Zo liggen de verhoudingen niet. First things first en vrijdag in Newcastle is het 50/50 denk ik.

Vijf vragen en antwoorden met het oog op de EK-kwalificatie.

1. Hoe kan Oranje zich kwalificeren?
De beste drie landen in de groep gaan naar het EK. In de groep van Nederland gaat het in principe tussen Oranje en Groot-Brittannië om het derde ticket achter Griekenland en Tsjechië. Dat maak het belang van de eerste wedstrijd in Newcastle (vrijdag 20.30u Nederlandse tijd) groot.

Zeker omdat in de volgende twee kwalificatiefases in november en februari 2025 hoogstwaarschijnlijk de Nederlanders beschikbaar zijn die nu nog op college in Amerika spelen.

De vier organiserende landen Cyprus, Finland, Polen en Letland zijn al gekwalificeerd voor het EK van 2025.

2. Is dit het sterkste Oranje?

Ik maak me geen enkele illusie, maar wat ik leuk vind is dat ik dinsdag Roeland Schaftenaar zag op de training van Oranje. Twee weken geleden schreef ik dat hij met zijn ervaring nuttig kan zijn voor Oranje en dat hij in vorm is. Bondscoach Shivek heeft Schaftenaar aan zijn voorlopige selectie toegevoegd.

Afgelopen zomer speelde Oranje onder Shivek op het pré Olympisch kwalificatietoernooi. Vergeleken met die selectie zijn er nu niet bij:

  • Jesse Edwards
  • Tristan Enaruna
  • David N’Guessan
  • Rienk Mast
  • Tim Hoeve

Alleen Hoeve die bij Landstede speelt is, zit niet Amerika. Hij is zijn plek min of meer kwijtgeraakt aan de teruggekeerde Leon Williams. Verder is het een  logische selectie. Quinten Post die aan zijn laatste jaar bij Boston bezig is, wordt ook een groot kandidaat voor Oranje.

Vergeleken met de laatste WK-kwalificatiewedstrijd van een jaar geleden onder leiding van Radenko Varagic zijn er nog wat ‘Europeanen’ niet bij:

  • Maarten Bouwknecht
  • Sander Hollanders
  • Coen Stolk
  • Nathan Kuta

Hoe de selectie van 12 man voor Newcastle eruit gaat zien, weet ik niet. Wel verwacht ik een ‘starting five’ die best indruk maakt met vier spelers uit de hoogste Spaanse divisie (na de NBA de sterkste ter wereld) en eentje die met zijn Franse (subtop) club in de Champions League speelt.

  • PG: Keye van der Vuurt de Vries (Palencia)
  • SG: Yannick Franke (Palencia)
  • SF: Yannick Kraag (Badalona)
  • PF: Emmanuel Nzekwesi (Cholet)
  • C: Matt Haarms (Palencia)

3. Hoe zit het met de resultaten de laatste jaren?
Na de periode Toon van Helfteren zijn de resultaten van Oranje bedroevend geweest.

  • Onder de Italiaan Maurizio Buscaglia (nu coach van Pesaro, de nummer 15 van 16 in de Italiaanse Lega A) werden drie duels gewonnen en 22 verloren
  • Zijn tijdelijke opvolger Radenko Varagic verloor vier WK-kwalificatieduels
  • Arik Shiviek, de huidige bondscoach, werd ongeveer een jaar geleden aangesteld, zijn reeks staat nu op twee keer winst en drie nederlagen
  • Van Helfteren won er 15 en verloor er 17

4. Waar kan ik Oranje zien?
Ik vermoed dat er niet veel mensen zijn die vrijdag naar Newcastle gaan. In ieder geval zijn beide wedstrijden te zien via het betaalde platform van de FIBA (met Engelstalig commentaar). Ook heb ik begrepen dat Ziggo de duels uitzend, maar op welk (weggestopt) kanaal weet ik niet.

Maandag speelt Oranje tegen Griekenland op een uitverkochte sportcampus Zuiderpark in Den Haag.

Er is één groot voordeel voor Oranje aan het spelen in Den Haag namelijk dat het op steenworp afstand ligt van Leiden waar de meest fanatieke basketbalsupporters van Nederland wonen.

Hopelijk komen ze in grote getale want dan zou Nederland maandagavond enigszins thuisvoordeel hebben, zoals een paar jaar geleden in de Vijf Meihal.

De thuiswedstrijd tegen de Grieken was rap uitverkocht. Mooi, maar ik houd er door ervaringen in het verleden rekening mee dat er veel meer Grieken dan Nederlanders in de zaal zitten.

Los hiervan was ik best verbaasd dat er in Den Haag gespeeld gaat worden. Er zit bijvoorbeeld geen Eredivisieclub. Nou is dat niet noodzakelijk, maar voor een boel praktische zaken is dat wel handig.

En Nederland heeft nooit in het Zuiderpark gespeeld. Op een paar BNXT-spelers na kent niemand de hal en de ringen. Waar blijft dan je thuisvoordeel vraag ik me af?

Het topsportcentrum in Almere was bekend terrein. Martiniplaza, mits vol en dat is het helaas nooit geweest bij Oranje, blijft indrukwekkend. De Maaspoort, ook mits vol, kan intimiderend zijn.

Navraag op het bondsbureau over de reden voor het Zuiderpark als speelplaats voor Oranje leverde de volgende antwoorden op:

  • We moeten aan een capaciteit voldoen van minimaal 3000 zitplaatsen
  • We hebben een goede samenwerking met de gemeente Den Haag, ontstaan vanuit 3×3 die we nu voortzetten met 5-5
  • Er zijn veel basketbalactiviteiten in en rondom Den Haag, dus een goede basis

5. Hoe goed zijn de tegenstanders?
De kersverse Europese powerranking van de FIBA zegt veel over de verhoudingen in groep F.

COUNTRY    
Power ranking Wereld ranglijst
Greece
4 14
Czechia 9 19
Netherlands 26 52
Great Britain 27 53

Groot-Brittannië is in mijn ogen van hetzelfde niveau als Nederland. ‘Teamchemistry’ en de vorm van de dag zijn belangrijk want met een voorbereiding van vier dagen kun je niet veel, wel speelde de kern van dit Oranje afgelopen zomer al met elkaar op het Olympisch kwalificatietoernooi. In dit soort korte windows kan een ervaren coach, zoals de 67-jarige Shivek, met slimme assistenten (zoals Koen van Gerwen) het verschil maken.

Toeval wil dat Oranje twee tegenstanders treft met nieuwe coaches, waardoor het lastig is om te bepalen hoe die tegenstanders gaan spelen. Voor de tweede wedstrijd is het iets anders omdat Griekenland vrijdag tegen Tsjechië speelt, maar Groot Brittannië is een redelijk vraagteken. Al is de speelstijl van de coach bekend net als de kwaliteiten van de individuele spelers.

Bij de Engelsen is 39-jarige Marc Steutel de nieuwe hoofdcoach. Sinds 2020 viel hij weleens in voor Nate Reinking die in de NBA als assistent werkt bij de Cavaliers. Steutel won als invaller onder andere van Duitsland, Frankrijk en Griekenland. De wedstrijd tegen Nederland is voor hem de eerste als zelfstandig hoofdcoach van Groot Brittannië. Hij is in clubverband coach van Newcastle, inderdaad de speelstad van de interland. 

Deze selectie komt uit een lijst van 24 spelers. In feite heeft Sleutel hetzelfde gedaan als Shivek en dat is alle spelers opgeroepen in buitenlandse dienst, zelfs uit Japan. Aangevuld met een aantal uit de Engelse competitie. Waarbij Londen Lions hofleverancier is, die club speelt Euro Cup na de Euroleague het tweede niveau van Europa al is het verschil met de Champions League minimaal.

  • Amin Adamu, guard, Olomoucko
  • Dan Akin, forward, Straatsburg
  • Jubrile Belo, forward, Stade Rochelais Basket
  • Myles Hesson, forward, Toyama Grouses
  • Noah Horchler, forward, Lavrio
  • Sacha Killeya-Jones, forward, Bilbao Basket
  • Jacob Round, guard, Zamora
  • Akwasi Yeboah, forward, Galatasaray

Ellis van Trentino en Wheatle van Pistoia uit de Italiaanse Lega A zijn er niet bij.

Dwayne Lautier-Ogunleye, die twee jaar geleden voor Heroes Den Bosch speelde en toen wel opgeroepen werd, staat niet op de lijst.

Groot-Brittannië speelt de laatste jaren in een zeer hoog tempo en Newcastle ook (al doet de hele Engelse competitie dat). Zo heeft Newcastle gemiddeld per wedstrijd 80 keer balbezit. In Nederland is LWD Basket koploper met gemiddeld 75 keer balbezit en hebben Heroes en ZZ Leiden gemiddeld 71 keer per wedstrijd balbezit.

Sleutel voor Oranje is controle over de wedstrijd, met een cruciale rol voor Keye van der Vuurst de Vries, en vooral niet gaan meerennen. Daarnaast lijkt Oranje inside wat meer mogelijkheden te hebben en zou een sterke Haarms een x-factor kunnen zijn.

Maandagavond 26 februari om half acht is Griekenland de tegenstander van Oranje. Oranje heeft tegen dit topland weinig te verliezen en het mooie is dat er in de sport vreemde dingen kunnen gebeuren.  

De Grieken hebben een nieuwe bondscoach die vrijdag tegen Tsjechië debuteert: Vassilis Spanoulis. Als speler van Panathinaikos, Olympiacos en even Houston Rockets, was hij een god in Griekenland. Als coach werkt hij nu twee jaar bij Peristeri.

Zijn 16-koppige selectie is er een om u tegen te zeggen, van Euroleague-niveau zeg maar.

Duidelijk is dat niemand nee durft te zeggen tegen Spanoulis, ook niet de Euroleague spelers die de afgelopen jaren nogal eens niet beschikbaar waren. Dat Griekenland, met dan ook Giannis Antetokounmpo, nog aan het Olympisch kwalificatietoernooi mee gaat doen, zal ook een reden zijn dat iedereen er nu bij is.

  • Panathinaikos 5, met onder andere Kostas Antetokounmpo (jongere broer van Giannis en Thanases van de Bucks)
  • Olympiacos 4, met de debuterende van oorsprong Canadese Naz Mitrou Lang
  • Verder zijn er nog spelers van AEK, Fenerbahce, Baskonia en Sassari

Nederland speelde na de wedergeboorte in 2013 nog niet tegen Groot-Brittannië en op het EK van 2015 wel tegen Griekenland, 65-68. Tsjechië was op het EK van 2022 tegenstander, het werd toen 88-80 voor de Tsjechen.

In de (grijze) historie speelde Oranje:

  • 16 keer tegen Groot-Brittannië en won 9 keer
  • 23 keer tegen Griekenland en won 5 keer

Met dank voor deze cijfertjes aan de oude site van Jacob Bergsma.

Bondscoach Arik Shivek (Foto: FIBA Europe)