Zo’n bekerfinale is wat het Nederlandse basketbal goed kon gebruiken. Spanning, bijzondere acties en controversie. Doe dat maar iedere week. Dan wordt er in ieder geval gesproken over basketbal. Ik heb in ieder geval voldoende berichten gehad, ook van niet-basketbalvolgers, over deze finale tussen Heroes en Donar, 90-85 na verlenging.
Want laten we wel zijn; de sport is klein in Nederland en bij het vijf tegen vijf worden we niet echt verwend en zeker niet voor een groot publiek. De Oranjemannen zijn het EK misgelopen, net als de vrouwen. Sorry Ziggo voor de moeite, maar er keek ook bijna niemand naar Oranje. In de BNXT-league lopen de Nederlandse ploegen achter de feiten aan. En van de play-offs vorig jaar bij de mannen is geen wedstrijd uitgezonden.
Wel hoorde ik nu al uit Hilversum dat wedstrijd 1 en 4 van de finale een serieuze optie zijn om bij de NOS uitgezonden te worden. Wat a difference a day makes.
Mijn top 5 van deze week:
5. Huppakee
Ik ben niet enthousiast geraakt van een final four op neutraal terrein. De twee halve finales waren als wedstrijd aardig, maar de ambiance was dramatisch. De Sportcampus in Den Haag is een mooie en in potentie sfeervolle hal, maar niet als het grotendeels leeg is.
Ik snap de gedachte wel om een mooi evenement neer te zetten, maar helaas is de realiteit dat basketbal in Nederland een kleine sport is en men voor een halve finale niet het halve land gaat afreizen en neutraal publiek komt er in Den Haag niet op af. Je kunt het eigenwijs of/en prijzenswaardig noemen om dit te doorbreken, maar ik denk dat de tijd er niet rijp voor is.
Een finale op neutraal terrein is logischer. En een final four bij een van de finalisten ook omdat er dan in ieder geval op één halve finale veel publiek afkomt. Al snap het planningstechnische facet ook wel.
Overigens blijf ik een bekertoernooi in de kerstperiode a la de HBW, als iedereen vakantie heeft, leuker vinden. Twee groepen van vier (volgend seizoen zijn er toch maar acht Nederlandse teams over). Per groep een keertje tegen elkaar. Na drie groepsduels volgen voor de nummers 1 en 2 kruisfinales en dan een finale. Goed aankleden, uitzenden en huppakee.
4. Statement
Ik werd vrijdag verrast door coach Doug Spradley. Hij liet zijn ZZ Leiden in de belangrijkste fase van de halve finale tegen Donar ploeteren met vijf imports op het veld. Ik kan me niet heugen dat Leiden de afgelopen jaren op zulke momenten zonder Nederlander op het veld stond.
Met nog 4.30 te gaan en de stand 61-59 voor Donar werd Kruithof naar de kant gehaald voor Davis en naast hem stonden Greene, Cartier, Lall, Cook.
Drie minuten zuivere speeltijd later was het 70-63 waarna Spradley een time-out nam en Schaftenaar en Kruithof terugbracht, maar toen was het gat al geslagen.
Misschien was het om een statement te maken naar de Leidse imports of misschien wel naar de Nederlanders, want logisch vond ik het niet. Natuurlijk geldt voor Leiden ook dat de belangrijkste prioriteit dit seizoen is om weer kampioen te worden en soms moet dat dan op zo’n manier door de coach duidelijk worden gemaakt. De tijd zal leren hoe het uitpakt.
3. Vingerwijzen
Speelden Heroes en Donar een perfecte wedstrijd? Nee.
Er werd met ziel en zaligheid gestreden en er waren zeker mooie en goede dingen te zien. Tegelijk ging er aan beide kanten veel mis, wat de bekerfinale naast spannend zeker ook mooi maakte.
Is het dan reëel om te verwachten dat de scheidsrechters, waar in Nederland jarenlang niet naar is omgekeken, een perfecte wedstrijd fluiten? Nee.
Ik geloof dat zij naar eer en geweten fluiten, hun best doen en eigenlijk vind ik dat het niveau van de scheidsrechters in Nederland uit het dal kruipt.
Hoewel ik snap dat er kritiek is van de kant van de Donarfans, ga ik niet mee in het vingerwijzen. Scheidsrechters beslissen nooit een wedstrijd.
Om even naar de feiten te kijken. Donar leidt 21 keer balverlies en daar zaten best wat onnodige bij. Heroes maakt er 17 punten uit. Andersom heeft Donar 5 punten uit slechts 8 keer Bosch balverlies.
2. Lat omhoog
Ik heb Donar vrijdag en zondag gezien en begrijp eigenlijk niet dat de ploeg zo weinig wedstrijden heeft gewonnen dit seizoen.
Tavian Dunn-Martin is in ieder geval een fenomeen. Vrijdag draaide de Amerikaanse guard (1.72m) bijna eigenhandig Leiden de nek om. In bijna 37 minuten was hij goed voor 30 punten (FG 10/23), 10 rebounds, 6 assists, maar ook 6 keer balverlies.
Zondag had hij tegen Heroes in meer dan 43 minuten 25 punten (FG 9/25), 8 rebounds, 4 assists met nog 7 keer balverlies.
Vrijdag had Dunn-Martin driepunters in de omschakeling van twee tot drie meter buiten de driepuntslijn. Zondag had hij ook een paar bijzondere scores. Daarmee compenseert hij in feite zijn vele balverlies. Want zijn plus/minus was zondag min 5.
Zoals gezegd een attractie voor de Nederlandse velden. Voor zulke spelers ga je naar de hal.
Maar in de verlenging tegen Heroes maakt hij één (denk)foutje. Het allerlaatste echte schot van de wedstrijd (bij 88-85) nam hij te snel. Toen de guard de bal losliet stonden er nog vijf seconden op de klok. Het schot ging erin en eruit, maar een aanval met een screen, zoals de aanval daarvoor, had meer kans op succes gehad en de tijd was er wel degelijk.
De meest opvallende bijrol was voor Filip Brankovic die met 22 punten (FG 7/13) en 7 rebounds bijna de winnende X-factor werd, terwijl hij dit seizoen gemiddeld 10,5 punt scoort met 5,0 rebounds.
Feit is wel dat Donar veel balverlies lijdt en grote moeite heeft om man-to-man te verdedigen. De zoneverdediging werkte uitstekend tegen Leiden en een helft tegen Heroes. Toen zij gingen penetreren en steeds makkelijker gingen scoren tegen de zone, moest coach Dourisseau terug naar de man-to-man en dat leidde tot heel veel persoonlijke fouten. Hiermee kwam, na het balverlies, het grootste manco van de ploeg aan het licht.
De Groningers hebben de lat voor zichzelf een flink stuk omhoog gelegd met deze twee wedstrijden. De vraag is of het doorzet met nog een interessant slot van het seizoen of dat het een oprisping blijkt te zijn geweest?
1. Tragedie
Het is alweer even geleden dat een ploeg twee keer op rij de beker won zoals Heroes nu. De vorige keer was het, hoe kan het ook anders, Donar in 2017 en 2018 (onder Braal). Daarvoor deed Den Bosch het in 2008 en 2009 en Amsterdam in 1998 en 1999. Nog nooit won een team de Beker drie keer op rij.
Voor Den Bosch is het de negende keer in de clubgeschiedenis dat de Beker werd gewonnen.
Hoewel er door Heroes volop gefeest werd, telt er in Den Bosch eigenlijk maar één ding en dat is het landskampioenschap. Clubeigenaar Bob van Oosterhout steekt ook niet onder stoelen of banken dat hij vindt dat er de afgelopen jaren te weinig titels zijn behaald.
Wat dit betreft ligt vorig seizoen nog vers in het geheugen met bekerwinst, maar een kansloze play-offfinale tegen Leiden. Ook nog vers in het geheugen ligt de start van dit seizoen, die Heroes slecht begon en zelfs nog even laatste stond in de BNXT-league. De start wordt nog weleens vergoelijkt door te stellen dat er tegen veel Belgische teams werd gespeeld, wat waar is, maar er werd evengoed thuis verloren van LWD Basket en Feyenoord en het spel was zeer matig.
Natuurlijk werd er toen door de buitenwacht gevraagd om maatregelen, maar de eigenaar kreeg advies van zijn vaste vertrouwenspersonen, is rustig gebleven met als resultaat dat Heroes sinds december goed presteert, steeds beter gaat spelen en nu de beker mag houden.
In de finale bleek dat het allemaal niet zo vanzelfsprekend is, zoals het hele seizoen voor favoriet Heroes al blijkt te zijn. Iedereen wist dat Donar in een zone zou gaan staan, Braal had zijn spelers ook verteld wat er moest gebeuren en toch deed Heroes heel veel verkeerd in de eerste helft. Natuurlijk waren er veel open schoten, en dan ook echt open schoten, maar die vielen niet. En in plaats van de penetreren, en andere oplossingen te creëren bleef Heroes eigenlijk maar schieten. Ik denk dat Dourisseau dacht dat hij droomde. Ook omdat hij zag hoe Den Bosch stond te verdedigen.
Maar goed in de rust luisterden de Heroes-spelers wel naar hun coach en volgde een andersoortige tweede helft.
Waarbij Justin Kier de grote uitblinker was. Met zes op zes rake vrije worpen in de slotfase van de verlenging was hij erg belangrijk. In totaal had hij in 34 minuten 24 punten (FG 4/11, FT 15/16), 6 rebounds, 5 assists, maar twee keer balverlies, op hem werd tien fouten gemaakt en een plus/minus van plus 20 (maar hij maakte wel een duwende beweging richting Dunn-Martin voor hij een driepunter raak schoot).
De x-factor voor Heroes was Sherron Dorsey-Walker die, net als een jaar geleden in de bekerfinale tegen Landstede, het duel na rust liet kantelen met zijn verdedigende arbeid en scores, 17p. Overigens was Menno Dijkstra foutloos met 11p tegen 100% (2P 3/3, 3P 1/1, FT 2/2). Luuk van Bree en Samuell Williamson vielen tegen, maar dat werd goedgemaakt door Terrence Bieshaar en Charlon Kloof. De laatste twee pakten hun eerste prijs in hun carrière en zeker Kloof was er overduidelijk heel blij mee en trots op.
Wat het aangeeft is dat de bank van Heroes belangrijk is (33-9 tegen Donar) en dat de ploeg lelijke wedstrijden weet te winnen.
Het verschil, dat de driepunters compenseert (Heroes 10/40, Donar 14/38) in de finale is te herleiden naar voornoemd balverlies, maar ook bij de second chance points is een enorm verschil: 13-0. Zo had Heroes 16 aanvallende rebounds, niet bepaald hun kracht dit seizoen, maar wel een gevolg van de Donar-zone, zolang die stond. In mijn verslag op radio 1 haalde ik het woord schaakpartij aan, want alles (wat de coaches deden) had invloed op elkaar.
De beste man op het veld was uiteindelijk de 26-jarige Justin Kier. Ik schreef vorige week al over de progressie van de guard en dit keer onderstreepte de ex-speler van de Austin Spurs (G-league) zijn groei met de uitverkiezing van MVP van de bekerfinale.
Heroes heeft nog voldoende ruimte tot verbetering (uch uch) en ook Kier deed niet alles goed, maar verdedigend had hij aardig grip op Dunn-Martin, leed hij amper balverlies en weet hij zijn medespelers goed te vinden. Dat maakt Justin Kier mijn haai van de week.
Foto: NBB / Yvette Adriaans / YDA Photography
Het privéleven van Justin Kier zit niet eenvoudig in elkaar na een tragedie in zijn jeugd. Op zijn voormalige school George Mason stond daarover een uitgebreid interview, dat ik online heb vertaald:
Nadat Justin Kier vrijdag tegen Navy Mason een vliegende start had bezorgd met zijn aanval, verdediging en inzet, wilde hij snel vertrekken voor een korte kerstvakantie. Het plan van de junior guard na de 84-63 overwinning: in zijn Chrysler 300 springen en rechtstreeks naar Harrisonburg rijden om de nacht door te brengen bij zijn broer, Rasheed; zaterdagochtend zijn middelbare schoolcoach, Chad Edwards, en het team bezoeken bij een training van Spotswood; en bijpraten met andere vrienden in de omgeving.
De rest van de tijd wilde Kier (uitgesproken als KY-er) doorbrengen met zijn moeder, grootouders en andere familieleden in het huis van zijn grootmoeder in Grottoes. Zijn doel: zo veel mogelijk tijd doorbrengen met familie en vrienden uit de omgeving, die een cruciale rol speelden in het helpen van hem en zijn broer na een tragedie in hun jeugd.
“Ik ga zoveel mogelijk tijd doorbrengen met mijn oma, moeder en familie nadat ik veel mensen heb gezien,” zei Kier vorige week. “Het is geweldig. Vier dagen is niet genoeg. Maar het is meer dan genoeg voor ons, omdat we niet veel dagen vrij krijgen. Ik kan niet wachten. Ik ben enthousiast.”
Kier’s bezoeken aan huis tijdens de feestdagen doen denken aan het einde van de filmklassieker It’s a Wonderful Life, waarin een hele gemeenschap samenkomt om een familie te helpen. Na een tragedie van twee decennia geleden is er nog steeds veel om dankbaar voor te zijn.
Kier was zeven jaar oud toen zijn moeder, Keley Kier, een hartaanval kreeg terwijl ze hem naar een familiebarbecue reed. Ze liep ernstige hersenschade op, waardoor ze verlamd, blind en niet meer in staat was om te spreken. Evelyn Kier, de moeder van Keley en de grootmoeder van haar zonen Rasheed en Justin, nam de opvoeding van de jongens over.
De gemeenschap – lokale scholen, sportteams en de Mill Creek Church of the Brethren – hielp Evelyn ook, onder andere met aanpassingen aan het huis, zodat Keley het ziekenhuis kon verlaten en bij Evelyn kon wonen.
“We zijn zoveel mensen en vooral onze grootmoeder veel verschuldigd,” zei Rasheed. “We kunnen hen niet genoeg bedanken voor alles wat ze voor ons hebben gedaan.”
Wanneer Mason speelt, luistert Keley naar de uitzendingen of volgt ze de wedstrijden via livestreams.
“Mijn oma vertelt me dat ze de hele wedstrijd lang glimlacht,” zei Justin. “Als ik het huis binnenloop tijdens een bezoek, stopt ze gewoon niet met glimlachen en zo.
“Het is echt moeilijk. Ze kan niet met me praten. Ik moet eraan denken dat ze er is; dat ze me steunt en van me houdt. Ik weet dat als ze gezond was, ze overal zou zijn. Ze zou hier (bij de wedstrijden) altijd zijn. Ze zou alles steunen wat ik doe. Ik moet mezelf er gewoon aan herinneren dat ze er zou zijn als ze kon.”
Hoewel Keley Justin nog nooit in de middelbare school of op de universiteit heeft zien spelen, blijft ze een enorme motivatie voor hem.
“Ik doe alles voor mijn moeder, vooral op het veld,” zegt Kier. “Ik hoefde dit talent niet per se te hebben. Met dit spel kan ik dingen doen die mijn familie in de toekomst zullen helpen. Vooral haar.
“Niet veel mensen kennen mijn achtergrond, en dat vind ik eigenlijk wel fijn. Het is iets persoonlijks voor mij om mijn eigen ‘waarom’ te hebben. Mensen vragen me altijd: wat is je ‘waarom’? Waarom doe je wat je doet? Zij is absoluut die grote cirkel in mijn ‘waarom’.”
Kier is populair in Grottoes, een stadje met ongeveer 2.300 inwoners, grotendeels omdat hij uitblonk op Spotswood High School, waar het team een record van 98-9 had tijdens zijn vier jaar als basisspeler en twee keer als tweede eindigde in het staatskampioenschap, inclusief een seizoen van 29-1 in zijn junior jaar.
De afgelopen drie jaar heeft Kier een nieuw thuis voor zichzelf gecreëerd in Fairfax. De 1,93 meter lange en 86 kilo wegende guard brak al in zijn eerste jaar door als basisspeler en heeft inmiddels 78 wedstrijden als starter achter zijn naam. De laatste tijd heeft hij een nieuw niveau bereikt, met gemiddeld 17,8 punten, 7,0 rebounds, 3,0 assists en 2,6 steals per wedstrijd, terwijl hij 55,1% van zijn schoten raak schiet.
Hij heeft twee opeenvolgende double-doubles (punten en rebounds) neergezet: 16 punten en 11 rebounds in een overwinning op JMU en 12 punten en 10 rebounds tegen Navy. In deze reeks scoorde hij ook een carrière-high van 32 punten in een nederlaag tegen Vermont.
Na de overwinning tegen JMU in een verhitte wedstrijd, gaf JMU-coach Louis Rowe Kier na afloop een warme knuffel en complimenten. Rowe, die slechts 15 mijl van Kier’s geboorteplaats vandaan coachte, was te laat aangenomen om hem te kunnen rekruteren. Kier heeft seizoensgemiddelden van 13,5 punten, 5,1 rebounds, 2,2 assists en 2,2 steals per wedstrijd, met een schotpercentage van 52,6% uit het veld, 35,5% van driepuntafstand en 78,4% vanaf de vrijeworplijn.
“Hij speelt geweldig, en niet alleen vanavond,” zei Rowe na Mason’s 66-53 overwinning. “Hij dribbelt sterk, hij schiet goed, hij is een leider. Als ze een beslissende actie nodig hebben, is hij het die hem maakt, hij rondt af bij de ring, hij speelt beheerst. Hij speelt echt goed. Dat is die senior leiderschap.”
Mason-coach Dave Paulsen waardeert Kier’s veelzijdigheid in de aanval – met drives, pull-up schoten en draaibal-afrondingen, afgewisseld met af en toe een driepunter – en zijn veelzijdigheid in de verdediging. Kier is sterk als zowel een on-ball als off-ball verdediger en een solide rebounder.
“Hij heeft een goede reeks gehad,” zegt Paulsen. “Ik wil dat hij op dezelfde manier traint. Ik heb hem erop gewezen dat hij in de training die extra urgentie moet laten zien. Een elite verdediger en een elite aanvaller zijn, is fysiek, emotioneel en mentaal uitputtend. Je moet niet alleen je lichaam, maar ook je emoties en energie opbouwen om dat vol te houden. En dat is waar hij toe in staat is.”
“Hij kan die Zwitsers zakmes-speler zijn die het spel op meerdere manieren beïnvloedt – defensief en offensief. Hij heeft een goed gevoel voor het spel.”
Coaches vinden ook dat Kier een goed gevoel voor mensen heeft, wat hem een effectieve leider maakt. Hij is geen speler die gefixeerd is op individuele statistieken. Gevraagd naar zijn 32-puntenwedstrijd tegen Vermont, antwoordde hij: “Het betekent niets. We hebben niet gewonnen.”
Kier schrijft die onbaatzuchtige houding toe aan de filosofie van zijn grootmoeder en het opgroeien in een gemeenschap waar altruïsme de norm was.
“Mijn oma heeft me en mijn broer echt geleerd: zet anderen op de eerste plaats en God zal zorgen voor wat er met jou gebeurt,” zei hij.
“Ik en mijn broer waren altijd de jongens die met goede manieren opgroeiden. Als iemand niet genoeg eten had, lieten we hen eerst hun eten nemen. Al die dingen. Het werd een gewoonte in mijn leven: zij eerst, wij daarna; God zal voor ons zorgen.”
Coach Paulsen zegt: “Wat hij heeft meegemaakt, geeft hem een natuurlijk gevoel voor mensen. Hij heeft een aangeboren vermogen om contact te maken met teamgenoten en anderen.”
Kier, een Sportmanagement-student, droomt van een carrière in het profbasketbal. Maar hij heeft ook een fascinatie voor mariene biologie. “Over tien jaar, wie weet wat ik dan denk,” zei hij.
Op dit moment ligt zijn focus op het huidige seizoen. Paulsen, die net zo onder de indruk is van Kier’s verhaal als ieder ander, zal hem niet laten verslappen.
“Mijn boodschap aan hem is: ‘Blijf gas geven. Ontspan niet. In de laatste 20 minuten van de training, ga je dan door als je moe bent? Ga je elke schietoefening aanvallen? Ga je elke verdedigende actie met volle inzet doen? Als het goed gaat in een wedstrijd, blijf dan doorgaan. Niet freewheelen.’
“Hij boekt enorme vooruitgang in elk aspect van het spel. Wat ik hem steeds vertel, is dat hij nog lang niet aan zijn plafond zit. Hij kan nog steeds beter worden.”
