Vijf duels op het scherpst van de snede met telkens beslissingen pas in de laatste minuut. Helaas is dat niet wat ik verwacht van de finale.
De best verdedigende ploeg gaat kampioen worden. Mijn verwachtingen worden gesterkt door de efficiencystatistieken (vergelijking op basis van 100 keer balbezit).
De eerste tabel gaat over het hele seizoen. De tweede tabel bevat de duels in 2025 tegen alleen de Nederlandse teams in de BNXT. Dan wordt duidelijk dat het beide teams een stuk beter afgaat tegen Nederlandse ploegen dan tegen Belgische, maar ook wordt heel duidelijk welk team beter kan verdedigen.
| Seizoen | Heroes | ZZ Leiden |
|---|---|---|
| Reeks | 21-15 | 17-19 |
| Aanv.eff | 114.9 | 106.9 |
| Verd.eff | 108.3 | 109.1 |
| Saldo | 6.6 | -2.20 |
| Sinds 1/1 tegen Ned | Heroes | ZZ Leiden |
|---|---|---|
| Reeks | 12-2 | 11-4 |
| Aanv.eff | 121.9 | 117.7 |
| Verd.eff | 102.0 | 107.9 |
| Saldo | 19.8 | 9.8 |
Ik schreef even hiervoor met opzet ‘kan’ verdedigen, refererend aan Heroes. Want helemaal overtuigd ben ik niet. In de halve finale tegen Donar bleek de ploeg, zoals ook in de reguliere competitie, wisselvallig door concentratieverlies. Een -ruime- voorsprong biedt geen garantie bij Den Bosch. Tegelijk heb ik gezien dat het verschil tussen de ondergrens en de bovengrens van Heroes een stuk dichter bij elkaar is komen te liggen.
Nou zeggen cijfers niet alles, gelukkig maar. En in een finale kruipen teams vaak naar elkaar toe qua verdedigende intensiteit, al is er in een best-of-five niet veel tijd.
Op dit vlak van boven- en ondergrens zag ik bij Leiden best een groot verschil in de halve finaleserie tegen LWD Basket. De verdediging was bij vlagen in orde, soms tenenkrommend slecht en soms ook best sterk (zoals bijvoorbeeld de laatste minuut van wedstrijd 5). Tegen LWD kreeg de ploeg gemiddeld 81 punten tegen en ik schat in dat Heroes aanvallend zeker één en misschien wel twee klassen beter is.
Wil Leiden een vuist maken tegen Den Bosch dan is veel meer stabiliteit in de verdediging broodnodig. De ploeg moet op de toppen van haar kunnen spelen en dat sluit ik zeker niet uit met coach Spradley aan het roer.
Het gemis van center Greene doet op dit vlak veel pijn omdat het de ploeg inside kwetsbaar maakt. Verdedigend, maar ook in het gemis aan gescoorde punten en om ruimte te creëren in de aanval.
Tegen LWD speelde Leiden soms in de zone. Donar deed dat vrij veel in de halve finale en dat pakte niet goed uit tegen Heroes met hun schutters en snelheid.
Heroes is tien man diep en komt mede hierdoor niet snel in foutenlast. Aanvallend heeft coach Braal heel veel mogelijkheden, ook van de bank waar routinier Dorsey-Walker in vorm lijkt, en is het soms heel erg attractief. De ploeg pakt de tegenstander in de verdediging vrij snel op, azend op balverlies.
Want Heroes houdt van de fast-break, zeker als Charlon Kloof op het veld staat. Kloof, die op een missie lijkt om zijn eerste kampioenschap ooit te veroveren, verdedigt enorm intens. En, niet onbelangrijk, hij neemt zijn ploeg daar in mee. Bij een steal gaat bij voorkeur linea recta naar de ring van de tegenstander en met zijn snelheid is hij ook niet te stoppen, al is hij aan de linkerkant van de basket minder gevaarlijk dan aan de rechterkant.
Leiden is misschien niet zo gepolijst en diep als Heroes, maar heeft een aantal ‘knokkers’ in de selectie zoals Cook, Cartier en Lall die zich echt niet zomaar over zullen geven en nog meer karakter gekweekt zullen hebben door de winst op LWD. Lukt het Leiden om in de hoofden van de Heroes-spelers te gaan zitten, met hun vechtlust, maar ook door de grenzen op te zoeken, dan ontstaan er zeker mogelijkheden.
Het motto: ‘defense wins championships’ blijkt ieder jaar toch belangrijk al ligt in het hedendaagse basketbal vaak de nadruk op de aanval en zeker op de driepunter. Daar is het verschil tussen Heroes en ZZ Leiden niet groot, maar wel in het voordeel van Den Bosch.
| 3PM | 3PA | 3P% | |
|---|---|---|---|
| Heroes | 8.9 | 23.6 | 0.376 |
| ZZ Leiden | 7.7 | 23.1 | 0.334 |

Luuk van Bree (toen ZZ Leiden) in duel met Ralph de Pagter in de finale van 2024 (Foto: Robert Verboon)
Een jaar geleden was het affiche in de finale hetzelfde, maar ging Heroes ten onder aan interne problemen en speelde Leiden het beste basketbal aan het eind van het seizoen (als het moet, denk ook aan game 5 tegen LWD).
Hoewel de selectie in Den Bosch grotendeels nieuw is (nu Boy van Vliet uitgeschakeld is, is alleen nog Dorsey-Walker nog present uit die finalereeks) is finale van een jaar geleden wel een les geweest voor coach Erik Braal, die nu in de play-offs scherper lijkt dan een jaar geleden. Voor hem staat er ook wat op het spel want opnieuw een titel mislopen zal bij eigenaar Bob van Oosterhout niet goed vallen.
Wat absoluut voor Leiden spreekt (met de kampioenservaring van Schaftenaar en Kruithof, maar zonder Ververs, Bouwknecht en Van Bree sterkhouders vorig jaar) is dat de ploeg dit seizoen drie keer van Heroes heeft gewonnen:
- 87-58 (11 sept)
- 69-73 (26 dec)
- 95-81 (15 feb)
Ook dit zegt niet alles, maar het is wel een teken aan de wand al was het laatste onderlinge treffen al drieënhalve maand geleden.
Deze onderlinge resultaten geven Leiden vertrouwen, maar zorgen er ook voor dat Heroes niet aan onderschatting zal lijden. Dat was in een eventuele finale tegen LWD eerder het geval geweest.
Mijn inschatting is dat als beide teams ‘normaal’ (zoals de laatste tijd) spelen Heroes kampioen wordt. Verdedigend lijkt het bij Heroes in orde en de ploeg hoeft een tegenstander niet onder 80 punten te houden om een wedstrijd te winnen. De ploeg heeft heel veel scorend vermogen verdeeld over veel spelers en voldoende ervaring met Kloof, Dorsey-Walker en Van Bree (die uit zijn dip is en vast wat wil laten zien tegen de ploeg waarmee hij de afgelopen twee seizoenen kampioen werd). Met hun 10 man die allemaal kunnen scoren kan de ploeg niet alleen verdedigend, maar ook aanvallend constant druk op de tegenstander houden (die geen run om de oren wil krijgen). Vraagteken is de wisselvalligheid en de ploeg heeft met Kier, Darthart, Williamson en Cork rookies die veel speeltijd hebben.
ZZ Leiden gaat de titel niet prolongeren als het ‘normaal’ speelt. De verdediging moet echt beter en zeker constanter. Een shoot-out met Heroes wil de ploeg niet aangaan, maar als het lukt om het tempo te bepalen, weinig balverlies te lijden en de score -relatief- ‘laag’ te houden dan zijn er zeker kansen. Stan van den Elzen was de laatste duels tegen LWD opvallend sterk aanvallend. Schaftenaar blijft enorm slim. De imports werken hard en stijgen in Leiden opvallend vaak boven zichzelf uit. Verder is de ploeg zonder Greene eigenlijk maar 7 man diep. Dat betekent dat iedereen niet alleen boven zichzelf uit moet stijgen, voorzichtigheid in fouten is geboden.
Ik denk dat de wedstrijden best lang gelijk op zullen gaan, maar dat Leiden uiteindelijk te weinig in het vat heeft zitten. En ik vrees dat een 3-0 meer voor de hand ligt dan een serie van vijf wedstrijden.
Wil je al mijn bijdrages persoonlijk ontvangen en niet afhankelijk zijn van social media-kanalen, abonneer je dan en krijg een mail bij een nieuw artikel.
