Haai van de Week schrijft geschiedenis

Haai

De afgelopen basketbalweek kende mooie individuele momenten en leverde vraagtekens op bij optredens van diverse Nederlandse teams.

5. Ruime verschillen
Ik schrok dit weekend niet alleen van de vier Nederlandse teams die weer eens niet wisten te winnen van hun Belgische tegenstanders. Zorgelijker (voor nu), en tegelijk ook -een gedeelte- van de verklaring, is de defensieve staat van de Nederlandse ploegen. Ik kaartte dit probleem eerder dit seizoen al aan en als er over de gehele breedte niet snel verbetering komt, wordt het voor veel teams een lang seizoen.

Er waren deze week voor de acht Nederlandse teams zes duels, waarvan dus twee onderling. De gemiddelde marge bij de einduitslag was 21,3 punten. Hiervoor krijg je het publiek niet op de banken, denk ik.

Alleen het resultaat van Den Helder Suns op bezoek in Oostende viel mij op en mee (101-91), maar ook hier viel verdedigend wel wat aan te merken.

Na zes weken is het te vroeg voor conclusies, maar de stand Nederland-België is op dit moment: 6-27. Rooskleurig bekeken 1 op 5, terwijl het gemiddelde de afgelopen vier jaar 1 op 4 was.

4. Double-double
Keye van der Vuurst de Vries gaf zijn visitekaartje af in het treffen van zijn Buyukcekmece op bezoek bij (Euroleague)topclub Fenerbahce (91-87). De Oranjeguard verloor weliswaar, maar had in 33 minuten een double-double met 16 punten (FG 5/10) en 10 assists. De vorige wedstrijd had hij ook 16 punten.

Na 7 duels is Buyukcekmece nog zonder overwinning en ben ik benieuwd of de coach mag blijven die Van der Vuurst de Vries zoveel laat spelen. Zijn zeer aardige gemiddelde is 30,4 minuten met 13 punten, 8 assists en 3 rebounds.

De voor Oranje eveneens belangrijke en in Turkije spelende Yannick Franke verloor met middenmoter Petkimspor bij Erokspor (79-70). Franke had in 35 minuten 18 punten (FG 5/10), 5 rebounds en 3 assists.

De Nederlander die de grootste verrassing van het weekend van dichtbij meemaakte was Sander Hollanders. Zijn Girona versloeg Barcelona (96-78). Helaas kwam Hollanders niet van de bank af.

3. Fast-breaks
Eerlijk gezegd had ik gedacht dat het verschil in de vaderlandse topper tussen ZZ Leiden en Donar veel kleiner zou zijn dan de uitslag van zaterdagavond (101-72).

Het verschil zat vooral in het vele Groningse balverlies:

  • Leiden scoorde 30 punten uit maar liefst 23 keer Gronings balverlies.
  • Donar scoorde 8 puntjes uit 11 keer Leids balverlies

Tel daar nog het verschil in fast-breakpunten bij op (ZZL 27, Don 11) en duidelijk wordt dat Donar totaal niet klaar was voor het vernieuwde en snellere Leiden.

Uitblinker aan Leidse zijde was guard Tyreek Scott-Grayson met in bijna 34 minuten: 33 punten (FG 10/15), 7 rebounds en een efficiency van 37.

Overigens waren Van den Elzen, Schaftenaar en Sicking vanaf de bank goed voor een veelzeggende plus/minus van respectievelijk 30, 29 en 28.

2. Pieken op het juiste moment
Amsterdam Rabobank won de 3×3 World Tour in Boekarest. In de finale werd het Servische Liman verslagen (21-12). Het was hun eerste World Tour-winst dit seizoen.

Bryan Alberts was de uitblinker in de finale met 11 punten. Worthy de Jong eindigde het toernooi als MVP en topscorer met 33 punten, waarvan 7 in de finale.

De Nederlanders bleven ongeslagen twee weken voor de finale van de World Tour in het Bahreinse Manama. Amsterdam, dat op het juiste moment lijkt te pieken, staat als derde gerangschikt voor het finaletoernooi achter Ub en Miami.

1. Triple-double
Waar gaat dit eindigen? Rienk Mast is serieus bezig om zijn naam te vestigen in het NCAA basketbal (voor zover dat al niet het geval was). Zijn Nebraska won van Florida International (96-66) en Mast had een triple-double met 18 punten, 12 rebounds en 10 assists.

Deze prestatie zette de 24-jarige Mast in een bijzonder rijtje, melden media in Nebraska:

  • Rienk Mast posted the third triple-double in school history with 18 points, 12 rebounds, and 10 assists in 25 minutes of work. Mast was 8-of-10 from the field, had 14 points and 10 rebounds in the first half.
  • Mast joins Cam Mack (2019) and Dalano Banton (2020) as the three Huskers in school history with triple-doubles. All three triple-doubles have come during Fred Hoiberg’s seven seasons at Nebraska.
  • Mast now has eight double-doubles as a Husker and 28 in his college career

In de kleedkamer van de Cornhuskers werd ook stilgestaan bij deze knappe prestatie:

Sports Illustrated sprak na het duel -kort- met Mast:

“We talked about it at half,” Mast said after the game. “I had five (assists) at half and they were like, ‘Go get it.’ I had three quick ones to start the half. Then you got to find the other two, which was a little bit of a challenge. But everybody was saying, ‘Yeah, go get it.'”

Duidelijk is dat Rienk Mast, die vorige week al werd vermeld in het rijtje beste centers in de NCAA, met zijn triple-double mijn haai van de week is:

In 2019 verliet Rienk Mast Groningen om bij Bradley op college te gaan spelen, dat was ook voor zijn eerste van twee grote knieoperaties. Bradley is een kleine school en daar koos hij bewust voor, zei Mast toen in de Volkskrant (in 2023 stapte hij over naar Nebraska):

‘Grotere universiteiten zijn groot omdat ze veel winnen. Als ze dat niet doen, vervangen ze je snel door een andere speler. Het is heel lastig om daar als Europeaan tussen te komen.’

Hij heeft zijn weg naar de topcompetitie al jaren geleden uitgestippeld. Over zijn studie heeft hij ook al nagedacht. Mast wil zich specialiseren in exacte vakken. Een knobbel die hij van moeder Willy, een scheikundedocent, heeft meegekregen.

Hij weet precies wat hij wil. ‘In kleine dingetjes kan ik wel flexibel zijn. Maar er is één lijn die ik volg en dat is nu Amerika’, zegt Mast. ‘Als je iets in het basketbal wil bereiken, is Nederland te klein. Dan kan ik beter nu gaan. En in de VS is het niveau het hoogst.’

‘En ik heb het lang van tevoren bij jullie aangekondigd’, grapt Rienk. Mast heeft zijn Amerikaanse droom namelijk al bijna tien jaar, toen hij als 9-jarige de broer van zijn moeder in de VS bezocht. Het gezin bezocht tijdens die vakantie wedstrijden van de universiteit Arizona State en NBA-club Phoenix Suns. De jonge Rienk was direct gegrepen door de Amerikaanse basketbalbeleving.

Mast was toen zelf net begonnen met basketbal. De sport kwam op zijn pad via een proefles toen hij nog op korfbal zat, de sportliefde van zijn ouders. Dankzij zijn korfbalervaring had hij tussen basketballers meteen een voorsprong wat betreft balgevoel.

Hij was toen ook al lang. Op al zijn schoolfoto’s steekt hij minimaal een halve kop boven zijn klasgenoten uit. Hij is er nooit mee gepest. Iets dat Rik Smits, die met zijn 2,24 meter liefst twaalf seizoenen in de NBA speelde, wel ervoer in Nederland. Mast: ‘Ik zat al vroeg op een school voor sport­talenten. Daar werd mijn lengte juist gewaardeerd.’

Extreme groeispurten

Toen hij 13 jaar was, mat hij al bijna 2 meter. Vader Erik zegt dat Rienk motorisch altijd ‘heel goed’ is geweest. ‘Dat is niet gebruikelijk voor zo’n lange jongen.’ Rienk vult aan: ‘Alleen bij extreme groeispurten was de coördinatie een weekje wat minder.’

Als lange, handige jongen was hij interessant voor scouts. Een Spaanse scout schermde vijf jaar geleden met een stage bij topclub Real Madrid. Mast bleef in Groningen. Met zijn Amerikaanse droom in zijn achterhoofd wilde hij zijn geboortestad pas verlaten met een middelbareschooldiploma op zak.

Als 16-jarige debuteerde hij in het eerste van Donar. Eind vorig jaar trok hij voor het eerst het tenue van het Nederlands team aan. Hij kijkt nuchter naar die mijlpalen. Het gaat allemaal niet sneller of langzamer dan in zijn planning. ‘Ik heb altijd met oudere jongens gespeeld. In het begin doen ze dingen sneller en zijn ze sterker. Dan is het even aanpassen, maar ik weet dat ik me snel in een nieuw team kan werken.’

Mast weet dat er geen droompad is naar de NBA. ‘Een langere speler heeft het misschien ietsje makkelijker aan het begin, maar uiteindelijk gaat het om wat je kunt. Het is voor de meesten gewoon een heel lastig traject’, zegt hij. ‘Je hebt onder meer geluk en de juiste connecties nodig. Het moet allemaal precies goed vallen.’

Vader Erik kijkt er net zo naar. ‘Hij heeft het talent en de mentaliteit. Maar verder is het afwachten. Hard werken is het enige dat hij echt in de hand heeft.’

Leon Kersten