In de sterkst mogelijk samenstelling was de kans dat de Nederlandse basketballers het WK zouden bereiken best aanzienlijk geweest. Nu zal niemand verwachten dat Oranje in augustus 2027 in Qatar aan het WK begint. Voor het vlaggenschip van het Nederlandse basketbal is het bereiken van de tweede kwalificatieronde het eerste doel. Vrijdag speelt Oranje in Riga tegen Letland, maandag is Polen de tegenstander in Den Haag. Vijf vragen over Oranje:
Is dit de sterkst mogelijke selectie van Oranje?
Helaas nee. Quinten Post moet gewoon bij de Golden State Warriors blijven in de NBA, hem zien we hooguit ooit als het zover komt op een eindtoernooi in de zomer. Malevy Leons en Tristan Enaruna waren belangrijk in de WK pré-kwalificatie waarin Bulgarije opzij werd gezet, maar zij richten zich nu op de G-league in de hoop de NBA te halen. In theorie zouden zij wel kunnen komen, maar reëel is dat eigenlijk niet hoewel Enaruna vorig jaar wel een keer is overgevlogen.
Jesse Edwards heeft in tegenstelling tot afgelopen zomer nu wel ritme, maar Melbourne (zijn werkgever) ziet een reis over de wereld voor een weekje niet zo zitten (overigens eindigt het seizoen in Australië eind maart wat perspectief biedt voor duels in juli). De zeer talentvolle collegespelers Rienk Mast en Dwayne Aristode zijn gedurende hun seizoen in Amerika ook geen optie. Verder was Emmanuel Nzekwesi door een hamstringblessure niet opgeroepen, maar hij heeft er afgelopen week wel weer twee duels opzitten voor Oradea. Toch wil de bondscoach geen risico’s nemen met de hamstring van Nzekwesi. “Het is jammer voor ons dat deze jongens er niet zijn, maar begrijpelijk en we blijven het proberen voor het volgende window.”
Post, Leons, Edwards, Nzekwesi en Mast zijn allemaal inside-spelers die tegen de fysiek sterke Letten en Polen het verschil hadden kunnen maken. Enaruna en Aristode zijn forwards die een driepunter kunnen schieten en van schutters loopt Nederland niet over.
In welke vorm steken de sleutelspelers?
Nog steeds is hij pas 23 jaar, maar Keye van der Vuurst de Vries is voor mij de man die Oranje leidt op het veld. In Turkije is hij bij Buyukcekmece de startende pointguard. De laatste vier duels heeft hij telkens een double-double gehad, ook tegen Euroleagueteams als Fenerbahce en Galatasaray. Dit seizoen is de guard gemiddeld goed voor: 31 minuten, 14 punten, 3 rebounds en maar liefst 9 assists. Zijn balverlies blijft beperkt tot 3 per wedstrijd.
Afgelopen zomer kwam Van der Vuurst de Vries in feite zonder ritme bij Oranje omdat hij sinds januari niet had gespeeld nadat hij bij Lleida was bedankt. Minpuntje bij Buyukcekmece is dat de ploeg dit seizoen nog geen duel gewonnen heeft.
In aanvallende zin is voor Oranje de rentree van de ervaren Yannick Franke belangrijk. De 29-jarige guard/forward van het Turkse Petkimspor is bezig aan een stabiel seizoen met gemiddeld 17 punten, 4 rebounds, 3 assists met 30 minuten speeltijd als starter.
Niet per se voor de minuten, maar wel voor de samenhang is de terugkeer van Charlon Kloof ook belangrijk.
Welke tactische keuzes zijn te verwachten tegen Letland en Polen?
Onder bondscoach Johan Roijakkers is Oranje afgelopen zomer een andere weg ingeslagen. Niet langer is het spel gebaseerd op een ‘betonnen’ verdediging en een uitgebreid play-book. Het is meer ‘go with the flow’ en minder voorspelbaar. Tegenstanders worden nu waar mogelijk eerder opgepakt en sneller tot keuzes gedwongen. Het tempo is omhoog gegaan en daarop is ook de selectie gebaseerd, getuige de aanwezigheid van insidespelers Lucas N’Guessan (Hagen Duitse 2e divisie) en Nathan Kuta (Orleans Franse 2e divisie). Gechargeerd meer atleten dan beukers. Samen met ‘warrior’ David N’Guessan (Braunschweig Bundesliga) spelen zij op de 5.
De positie van power forward ligt bij Oranje open (zonder Leons en Mast die er uitstekend kunnen spelen) en zal ingevuld gaan worden door Yannick Kraag (Badalona), Lucas Kruithof (ZZ Leiden) of Coen Stolk (Landstede), al kan David N’Guessan er ook spelen voor meer body onder het bord. Automatisch zal er met Kraag of Kruithof op die positie sneller gespeeld gaan worden en meer geschoten. Al zijn ze beide snel en gevaarlijk genoeg om met een driepunter te dreigen en toch inside te gaan.
‘Dark horse’ bij Oranje is Sander Hollanders. Ineens kwam hij dit seizoen uit voor Girona op het hoogste Spaanse niveau. Hij speelt er niet veel, maar zal ontegenzeggelijk veel leren daar, ook verdedigend. Hollanders is een schutter en als hij ‘hot’ wordt zou de bondscoach kunnen spelen met een backcourt dat bestaat uit: Van der Vuurst de Vries, Hollanders en Franke, maar dan moet iedereen wel zijn verdedigende taken uitvoeren. Met daarachter de trouwe dienders Marijn Ververs en de 35-jarige Charlon Kloof een verdedigende specialist die altijd energie brengt, onder druk uit kan komen en aanvallend iets kan forceren als het nodig is.
Wat is bekend van de tegenstanders?
Beide tegenstanders dit window hadden een prima Europees kampioenschap afgelopen zomer, zonder in de prijzen te vallen. Polen werd zesde en Letland twaalfde.
Wat ik toen al begreep en nu zekerder weet is dat beide landen zijn gaan verjongen. En daar voeg ik dan gelijk twee dingen aan toe:
- Het basisniveau in zowel Letland als Polen ligt echt een stuk hoger dan in Nederland en in de breedte is er dus meer keus
- Oostenrijk en Nederland zijn geen basketballanden die echt indruk maken op Polen en Letland, vandaar dat zij ook wel durven verjongen
Het woord onderschatting wil ik niet gebruiken want daar zijn het eigenlijk de landen niet naar. Nederland moet eerst in Letland laten zien dat ze over het benodigde niveau beschikt en dat 40 minuten kan volhouden. De Letten hebben met de -ervaren- Spanjaard Sito Alonso een nieuwe bondscoach die debuteert. Het is niet onwaarschijnlijk dat coach en spelers even aan elkaar moeten wennen, iets wat hij zelf trouwens al aangeeft in de Letse media. “It’s very difficult because I’m not used to explaining my basketball philosophy in such a short time.”
De selectie van Letland heeft nog vijf spelers die ook op EK in actie kwamen. Voor aanvoerder Dairis Bertans is het duel tegen Nederland na 89 interlands (met 5 EK’s en 1 WK) zijn afscheidswedstrijd. Bij Oranje zal niemand rouwig zijn als dat feestje te verstiert wordt.
Het zou mooi zijn als de Polen op de eerste speeldag een makkelijke wedstrijd hebben tegen Oostenrijk (het vierde land in de groep en tegenstander van Oranje in een uit- en thuiswedstrijd in maart) en met een -te- gerust gemoed naar Den Haag afreizen voor het duel van maandag.
Bij Polen zijn zeven van de dertien geselecteerde spelers actief geweest op het EK. Jordan Loyd, hun uitblinkende guard van het EK, is er niet bij. Maar intussen hebben ze wel een andere Amerikaanse guard gevonden met Pools paspoort, namelijk Jerrick Harden die speelt voor Rytas in Litouwen.
Wat is het doel op korte en langere termijn?
De bondscoach en elke speler zal zeggen: nu twee keer winnen. Met drie trainingsdagen deze week zou een wedstrijd ‘stelen’ in Letland of tegen Polen bijzonder zijn. Twee echte wedstrijden op niveau spelen is wat mij betreft al heel wat. Met in het achterhoofd de wetenschap dat Oranje de afgelopen tien jaar best veel goede uitwedstrijden heeft gespeeld en relatief vaak heeft gewonnen, vaker dan thuis.
Het verschil tussen Oranje en deze landen is -op papier- best groot, maar ook weer niet zo groot. Op een goede dag, zoals de vrouwen vorige week tegen Slovenië, kan Nederland best in de buurt komen van hun niveau, zeker gezien de wisselingen in hun selecties. Als het dan een wedstrijd blijft, heeft Oranje geen druk en zou het kunnen toeslaan in de slotfase. Het is vaker gebeurd (zoals tegen Tsjechië en ook niet zoals tegen Griekenland en Groot-Brittannië in de EK-kwalificatie).
De favorieten in deze WK-kwalificatie zijn duidelijk. Maar ook de nummer drie van de groep gaat door naar de volgende kwalificatieronde met extra leermomenten voor de jonge spelers van Oranje. En we weet speelt een aantal ‘overzeeërs’ volgend seizoen wel in Europa. Normaal gesproken valt de beslissing voor plek drie in maart als Nederland en Oostenrijk twee keer tegenover elkaar staan. Elke andere overwinning, nu en in juli, is voor Oranje bonus en dat maakt het toch iets makkelijker spelen met in het achterhoofd de relatief gunstige loting.
Voor het aanzien van de sport in Nederland zou een overwinning dit window mooi zijn, maar kwalificatie voor tweede ronde is belangrijker. Zoals gezegd om veel wedstrijden op niveau te spelen en daarmee een fundament te leggen voor EK-kwalificatie in 2029.
Overigens kreeg de knappe winst van de vrouwen in de traditionele nationale media (die toch redelijk belangrijk zijn ook in hun online publicaties, tenslotte leest niet iedereen deze blog 😉) alleen aandacht van de NOS en dat zegt wel iets. Het zal nu bij de mannen niet veel anders zijn en op korte termijn gaat dat ook niet veranderen. Het staat en valt met de prestaties en ook in het basketbal geldt: je weet nooit hoe een koe een haas vangt.
