Een dag later heb ik nog steeds een kater van de nederlaag die Oranje leed tegen Polen (83-85). En als ik die heb hoe zou die kater dan wel niet zijn bij de spelers en de bondscoach? Het was een echte wedstrijd, met een zinderend slot wat basketbal op zich zo mooi maakt, alleen verzuimde Oranje zichzelf te belonen.
Nederland had deze WK-kwalificatiewedstrijd ‘gewoon’ winnend af moeten sluiten en na de verrassende winst op Letland op twee overwinningen in de WK-kwalificatie moeten staan met alle mogelijkheden van dien. Of zoals aanvoerder Keye van der Vuurst de Vries na afloop zei: “Wij hadden het verdiend om te winnen, this is all fucked up.”
Dat ‘gewoon’ winnen is makkelijk gezegd zeker met de wetenschap dat er vooraf amper iemand was die iets gaf voor de kansen van Oranje tegen zowel Letland als Polen. Wat dat betreft kan het snel gaan (met de verwachtingen). Nog even voor de duidelijkheid dit Polen was zesde op het EK afgelopen zomer, waar Nederland niet aan meedeed door een nipte thuisnederlaag tegen Groot-Brittannië eerder dit jaar, en stond grotendeels met dezelfde selectie op het parket in Den Haag.
Hoe verliep het slot?
De eigenlijk laatste kans om de wedstrijd winnend af te sluiten was 16 seconden voor tijd (82-83). Oranje had balbezit na een time-out. Bondscoach Roijakkers koos ervoor om de bal op de helft van Polen in te nemen en niet op de eigen achterlijn. Een -duidelijke- keus want hierdoor stonden er 14 seconden op de schotklok, zou er altijd nog balbezit zijn voor Polen en, best belangrijk, de Poolse defense kon zich richten op een veel kleiner veld.
Bijna iedereen, inclusief de Polen leek het, had verwacht dat de bal bij Franke (26p, 6r, 4a) zou komen. Al herhaalde de commentator van de FIBA-Courtside 1891 een aantal keer dat de bal absoluut in de handen van Keye van der Vuurst de Vries (18p, 6a) moest komen, een logische optie. Na afloop antwoorde bondscoach Roijakkers op mijn vraag over zijn keus: “Die bal had bij Keye moeten komen en niet bij Franke. En Polen had geen time-out meer dus als wij hadden gescoord aan het eind van de klok, hadden zij geen tijd meer voor een fatsoenlijke aanval.”
Wat is het dat de bal bij Franke komt? Is Sander Hollanders te ongeduldig bij de inname? Na 3 seconden passt hij voor hem naar rechts waar Franke komt, terwijl Van der Vuurst aan de linkerzijde de bal relatief vrij komt halen.
Door deze keus komt de ‘druk’ te liggen bij Franke die daar nooit voor weg zal lopen en op zich goed in de wedstrijd zat, maar wel in een 1 tegen 4 situatie uitkomt.
Wat scheelt het uiteindelijk? Millimeters dat de bal uit de ring ketst? En nooit zullen we weten hoe het gelopen was als de balinname wel bij Van der Vuurst de Vries was gekomen. Feit is wel dat het niet liep zoals de bondscoach in de time-out uitgetekend had.
Hoe verliep dit duel?
Dit moment was tastbaar en belangrijk, maar daar werd de wedstrijd niet verloren. Zoals het onnodige en domme balverlies van Kloof daarvoor ook tastbaar en belangrijk was maar niet cruciaal in mijn ogen. Hetzelfde geldt voor Kloofs bijna game-winnende blok daarvoor. Eigenlijk was de hele wedstrijd een aaneenschakeling van goede en minder goede momenten, van twee kanten, en dat is sport.
In de eerste helft (53-37) deed Oranje heel weinig verkeerd, zo was er maar 3 keer balverlies, vielen 8 van de 20 driepunters, werd er goed verdedigd en was het geluk aan haar kant. Als er één ding op te merken is over de puike eerste 20 minuten is dat een aantal spelers te weinig betrokken werd in de aanval.
De tweede helft (via 60-39) werd niet alleen de marge steeds ietsje kleiner, ook de energie ebde weg, zichtbaar in aanval en verdediging, en daarmee het (zelf)vertrouwen bij een aantal spelers. Het aantal keren balverlies liep uiteindelijk op naar 13 (waarvan 6 in het laatste kwart) en de driepunters stokten bij 10 op 36, met 0 op 10 in het laatste kwart. “Als we er in de laatste tien minuten toch maar één hadden raak geschoten”, mijmerde Johan Roijakkers na afloop.
Omdat de Polen na rust alles deden om Franke van het scoren te houden, soms zelfs op hem inhakten, werd het aanvallend lastig voor Oranje. Inside was het pover (alleen Kuta hield zich staande), maar drives waren er ook nauwelijks. Tegelijk kampte Keye van der Vuurst de Vries met foutenlast en het verschil met hem op het veld of op de bank is echt enorm. Sterker nog als hij zo dominant blijft spelen (en wat minder fouten maakt) zie ik hem de Euroleague halen.
Aan de andere kant is Polen een topploeg die bleef vechten, bijna letterlijk soms. Ponitka oogt als een kloothommel eerste klas, maar de guard/forward, die afgelopen jaren Euroleague speelde voor Panathinaikos en Partizan Belgrado, trok zijn ploeg wel uit het slop en ging voorop in de strijd op elke centimeter van het veld. Zo’n type heeft Nederland niet, Arvin Slagter kwam nog het dichtst in de buurt. Niet helemaal toevallig bereikte Oranje het EK in 2015 door van Montenegro te winnen met Slagter in de gelederen.
Veranderingen nodig
Dat was in een tijd dat er in de competitie met maar vier imports gespeeld werd en de Nederlanders niet alleen meer kansen kregen, maar ook cruciale minuten moesten maken en belangrijke beslissingen moesten nemen. Waar de Polen bijna allemaal ervaring hebben en bij sterke ploegen spelen moet bondscoach Roijakkers een beroep doen op mannen die in de BNXT-league spelen of bij kleine clubs in het buitenland. Dan kun je Lucas Kruithof moeilijk kwalijk nemen dat hij in de cruciale fase, als hij de bal eindelijk krijgt, driepunters mist (0/5), of dat Sander Hollanders (6 punten, 2/6 driepunters) de bal te snel inneemt. Hoeveel ervaring hebben zij, inclusief Yannick Kraag (FG 4/15), nou?
Alternatieven tegen Polen had de bondscoach niet en in de nabije toekomst gaan die er ook niet komen. En gezien het belang van de imports in de BNXT-league vraag ik me ook af waar de opvolger van Charlon Kloof vandaan moet komen? En hoe Nederland, maar ook België, in de breedte aan hun selectie van de nationale ploeg wil werken als de vele imports alle minuten opslokken?
Tegen Polen was Oranje dichtbij. Net zoals eerder dit jaar tegen Groot-Brittanië en daarvoor in februari ’24 in de EK-kwalificatie tegen Griekenland (72-74. En daarvoor in 2022 toen in IJsland een voorsprong van 16 punten smolt als ijs voor de zon (67-66), of in 2018 toen Oranje na verlenging verloor in Litouwen (95-93). En zo zijn er meer wedstrijden geweest.
Na afloop van het duel tegen Polen sprak Keye van der Vuurst de Vries woorden die ik de afgelopen 10 jaar vaker heb gehoord. “Je kunt het pech noemen, of we hebben stomme fouten gemaakt en hun de kans gegeven om terug in de wedstrijd te komen.”
Het is nooit zwart/wit en ook in dit geval een beetje van alles wat. Uiteindelijk heeft Oranje meer spelers nodig, meer spelers ook die op een hoger niveau spelen en weten hoe het werkt tegen landen als Polen. De nederlaag tegen Polen is een zure appel waar ze doorheen moeten en de jongere garde veel van zal leren.
Daarom blijft het belangrijk de tweede ronde te halen van de WK-kwalificatie, het oorspronkelijke doel. Door de winst in Letland heeft Oranje een wedstrijd voorsprong op Oostenrijk, de directe concurrent die maandag thuis verloor van de Letten (68-86). Op 27 februari en 1 maart speelt Nederland eerst uit en dan thuis tegen Oostenrijk en daarna is veel duidelijk.
Domme keus
In het grote geheel was het een onderdeeltje van wat mis ging, maar ik snap werkelijk niet wie bij de NBB heeft bedacht om 300 Polen achter een basket te zetten, direct naast de bank van de Poolse ploeg. Ik vond het amateuristisch. Zet ze gezellig met z’n allen bij elkaar bovenin de hal, zoals dat andersom ook zou gebeuren. Nederland speelde de tweede helft de kant van de Poolse fans op en dat hielp niet echt. De interactie met de eigen ploeg werkte wel bevorderend, dat was merkbaar in de hal. Zozeer zelfs dat de Poolse bondscoach Milicic het publiek na afloop van harte bedankte.
Grote schouders
Waarschijnlijk was het bijna niemand opgevallen, maar direct na de wedstrijd toen de spelers en coaches elkaar en de scheidsrechters bedankten, liep Charlon Kloof er niet tussen. Ik zag hem ook nergens toen de spelers het veld verlieten. Totdat even later Nathan Kuta aan kwam lopen van achter de spelersbank met letterlijk Kloof onder zijn grote brede linkerarm en schouder geklemd. De 25-jarige Kuta had zich ontfermd over de 35-jarige Kloof die er overduidelijk helemaal doorheen zat. Begrijpelijk, maar Kloof is een te goed mens en heeft teveel betekend voor het basketbal om hem op dat balverlies af te rekenen.
