Er gebeurde veel deze week in het Nederlandse basketbal. Gelukkig komt Quinten Post nog steeds aan spelen toe bij de Warriors, vannacht stond hij 21 minuten (zonder punten) tegenover Nikola Jokic omdat Porzingis ziek was. Mijn top 5:
5. Afwachten
Bij een trainerswissel is het altijd afwachten hoe het uitpakt en voor Rotterdam City Basketbal is het in eerste instantie positief uitgepakt. Na de cruciale winst op BAL een week geleden won RCB midweeks de eveneens belangrijke wedstrijd tegen concurrent LWD Basket (85-75). Zondag thuis tegen BNXT-koploper Antwerpen was het nog verrassend lang spannend, maar wonnen de Belgen wel (78-91).
Ik schreef concurrent LWD want omdat de Friezen (en ook Landstede) onder verwachting presteren en omdat RCB dus ook kan winnen, zijn de Rotterdammers ‘ineens’ in de running voor een play-offplek (beste zes Nederlandse teams). Suns, Landstede en LWD staan op 6 overwinningen, RCB nu op 3.
Hoewel het pas om drie duels gaat, lijkt het erop dat Kumelis zijn ploeg iets rustiger laat spelen en -daardoor- beter laat verdedigen. James Graham is onder de nieuwe coach een soort van ontwaakt. In drie duels is de forward goed voor gemiddeld 24,3 punten, 9,3 rebounds en 3,7 assists. Grofweg 50% beter dan zijn seizoensgemiddelde.
4. Oceaan
Stan van den Elzen was op zijn best in de midweekse winst van ZZ Leiden op Brussel (102-96). De guard had 32 punten (FG 9/15, met 6/8 driepunters), met nog 8 assists en ook 6 keer balverlies. De basket was een oceaan voor hem.
Maar zowel voor Van den Elzen als voor ZZ Leiden geldt dan vervolgens wel dat er bij laagvlieger Mons niet verloren mag worden en dat de 25-jarige guard eindigt met slechts 7 puntjes kan eigenlijk ook niet. Van hem mag meer -stabiliteit- verwacht worden, maar dat lijkt een probleem voor heel ZZ Leiden dit seizoen.
3. Groot verschil
Sinds de invoering van de BNXT-league won Heroes, de recordkampioen van Nederland (18x) en titelverdediger, tot zondag pas één keer op 12 pogingen van Oostende, de recordkampioen van België (26x) en titelverdediger. Er was zondag niets op af te dingen en het verschil was veel groter dan de marge bij de eindstand en die was al groot (95-77).
Er zat een aantal opvallende facetten aan dit duel en vooral na afloop:
- Heroes had afgelopen week twee pijnlijke nederlagen achter de rug (Charleroi thuis en voor de beker bij Donar, met in dat duel een enorme inzinking na rust), maar daar was zondag niets van te merken. De Bossche ploeg opereerde vanaf de eerste seconde als een eenheid, zowel verdedigend als aanvallend (getuige de 27 assists). Verdedigend werd man-to-man afgewisseld met zone(press) en daardoor was er, tegen op papier niet de minste tegenstander, echte controle over de wedstrijd. Aanvallend waren er meerdere oogstrelende teamaanvallen, waarbij de bal op hoog tempo rondging op zoek naar de open man. Eigenlijk was het misschien wel de beste wedstrijd van het seizoen op het moment dat, na de nederlagen, de druk hoog was. De Nederlanders hadden veel speeltijd en komen (als het loopt) goed uit de verf in het systeem wat duidelijk de handtekening heeft van coach Erik Braal. Maar een zwaluw is nog geen zomer en het door de ondergrens heen zakken in Groningen waar niemand het voortouw nam toen het nodig was, kan niet zomaar vergeten worden.
- Heroes had tegen Oostende vijf spelers in dubbele cijfers
- Luuk van Bree was topscorer met 21p, 5r, 4a
- Arunas Mikalauskas flirtte met een triple double 16p, 7r, 7a
- Boy van Vliet had 7p, 7r en de hoogste plus/minus +19
- Oostende had ook twee nederlagen op rij geleden, maar de Belgen bleken het absolute tegenbeeld van Heroes. Het was een verzameling individuen die, inclusief de coachingstaf, een enorme portie negativiteit uitstraalden. In de meer dan 25 jaar dat ik het basketbal volg, heb ik zoiets niet eerder gezien. Die negativiteit was er zeker ook naar elkaar toe en om dan de schuld af te schuiven op de scheidsrechter(s) is ronduit belachelijk. De twee technische fouten die coach Dedas kreeg waren helemaal terecht en eigenlijk hadden het er nog meer moeten zijn, ook voor zijn assistenten. Telkens als Dedas gewaarschuwd werd, ging hij zitten om vervolgens non-verbaal met gebaren en gezichtsuitdrukkingen door te gaan met zijn klachten richting de arbitrage. Zijn assistenten deden ‘vrolijk’ mee.
- Dat zorgde ervoor dat een van de Belgische assistenten minuten na afloop van de wedstrijd nog een diskwalificerende fout kreeg voor wat hij tegen de scheidsrechter zei.
- Dedas op zijn beurt zocht direct na afloop de verbale confrontatie met Erik Braal. De Oostende-coach was laaiend omdat Braal het gewaagd had om twee minuten voor tijd een time-out te nemen. Dat vond hij niet respectvol. Het was hem vast ontgaan dat Heroes in die fase maar wat stond aan te rommelen.
- Hier hield het niet op met Dedas want vervolgens liep hij direct, echt op centimeters, achter het arbitraal trio aan de catacomben van de Maaspoort in. Overduidelijk was hij van plan een, ik denk een verbale, confrontatie aan te gaan. Maar net voor het ingaan van de catacomben werd Dedas tegengehouden door Bob van Oosterhout, die dit ook aan zag komen. Alleen kende Dedas de Bossche eigenaar niet en er leek even een opstootje te ontstaan. Zover kwam het gelukkig niet omdat Van Oosterhout na 20/30 seconden de angel eruit wist te halen
- Heroes nam afgelopen week ogenschijnlijk plotseling afscheid van de pas ingevlogen spelverdeler Brandon Sly. Schijnbaar had hij zelf hele andere ideeën over zijn rol in Den Bosch en met de kennis van Lee Moore twee seizoenen geleden in het achterhoofd was het afscheid snel geregeld omdat beide partijen niet met elkaar verder wilden. Het lijkt voor de hand liggend dat de Sly-perikelen een verband hebben met de nederlagen van afgelopen week. Overigens gaat Heroes binnenkort een nieuwe guard presenteren, hoogstwaarschijnlijk een met een Europees paspoort en het zou zomaar een bekende van de BNXT-league kunnen zijn
- En bij Oostende is er veel meer aan de hand dan alleen de kapotte bus waar zij met kampten zodat het duel een kwartier later begon, eigenlijk was het gedrag een recordkampioen onwaardig
2. Twee keer
De enige Nederlandse ploeg die twee keer won met een dubbel programma in deze Olympische week (wie bedenkt dit?) is Den Helder Suns. Onlangs waren de Suns voor de beker al dicht bij een verrassing tegen Landstede, in de competitie gebeurde dat wel (73-70). Na een gigantisch laatste kwart van de Suns (22-10) moest de ploeg uit Zwolle met de billen bloot na een voorsprong van 18 punten in het derde kwart omdat het als een kaartenhuis instortte, zeker ook in de laatste minuut met vreemde keuzes (no defense en bij gelijke stand uit time-out gelijk driepunter schieten) waarbij eigenlijk werd gezegd: alsjeblieft Den Helder.
Vervolgens versloeg Suns zaterdag ook nog Charleroi (103-94) dat vorige week nog in Den Bosch won. Dit was een andere wedstrijd omdat Suns furieus begon (58-42) en de Belgen in de achtervolging nog wel in de buurt kwamen, maar meer ook niet.
In beide overwinningen had Suns het minste aantal keren balverlies van beide teams:
- vs Landstede 12-17
- vs Charleroi 7-8
Mesidor was twee keer topscorer voor Suns: tegen Landstede met 22 punten (FG 8/21), tegen Charleroi 30 punten (FG 12/18) en 8 assists.
Tegen de Belgen was Siem Uijtendaal de x-factor met 23 punten (FG 8/16).
Opmerkelijk is de rol van Thijs Beens die tot nu toe een weinig opvallend seizoen heeft, met eigenlijk ook weinig minuten. Tegen Landstede speelde Beens bijna 16 minuten met 3 punten maar wel een teamhigh plus/minus van +7. Tegen Charleroi speelde de guard ruim 7 minuten zonder score maar wel met +/- +9.
1. Wilskracht
Ik schreef een paar weken geleden al dat Donar het goed deed afgaande op hun verdedigende efficiency, waar ik veel waarde aan hecht. De bekerwinst op Heroes in de halve finale was al de tweede winst dit seizoen op de titelverdediger en bekerhouder, die deze prijs dus kwijt is.
De eerste helft had Donar het nog moeilijk, maar bleef het op wilskracht in het kielzog van Heroes door de vele aanvallende rebounds (17 in totaal, 8 voor Heroes). Na rust (40-45) begon Donar te draaien als een tierelier, niet in het minst vanwege hun wilskracht en -fysieke- verdedigen waardoor het speelbeeld volledig omdraaide in het derde kwart (27-11). In een uitverkocht Martiniplaza was Donar vervolgens heer en meester.
Voor het seizoen schreef ik al dat Donar voor mij de grootste uitdager van Heroes was. En dat hoeft men in Groningen niet meer onder stoelen of banken te steken, de ploeg heeft vanaf nu een favorietenrol en niet langer die van underdog en zal met die rol moeten leren omgaan. Daarom is het minder goed dat er zaterdag in Leuven verloren werd (86-78), vooral door een slecht derde kwart (25-13).
Van Austin Luke, die twee seizoenen geleden in de voorbereiding nog werd afgekeurd in Den Bosch vanwege een ziekte, is bekend dat als hij los is, hij ook echt los is. In 32 minuten had de guard 31 punten (FG 11/19, inclusief 8/14 driepunters), 6 rebounds, 7 assists en ook 4 keer balverlies.
Hoewel Luke prima speelde ging mijn blik toch naar een andere Donarspeler, namelijk Kjeld Zuidema. Wat een beest (in de goede zin van het woord)! Hij leek soms overal en pakte ook 4 aanvallende rebounds. Waar Luke een +/- had van +18 had Zuidema +29, in 30 minuten met 14 punten, 6 rebounds, 4 assists en geen enkel balverlies.
Dit maakt de 24-jarige Groninger, die in Leuven al snel geblesseerd uitviel en met krukken naar de kleedkamer moest, mijn haai van de week.
Hij is opgeroepen voor Oranje, waar hij afgelopen zomer indruk maakte in het duel tegen Bulgarije, maar gezien zijn blessure is het maar zeer de vraag of hij beschikbaar zal zijn. In het tweeluik eind deze week tegen Oostenrijk, wat voor Nederland van vergelijkbaar niveau is, zou hij best een rol van belang kunnen hebben zeker met zijn manier van spelen.
Die in het bekerduel tegen Den Bosch best mooi in beeld werd gebracht.
Sport050 sprak met Kjeld Zuidema over zijn achtergrond:
Kjeld Zuidema is sinds 2022 één van de sportambassadeurs van Groningen. Daar is een goede reden voor want de forward is niet alleen een groot talent; hij is een van de weinige topbasketballers met échte Groningse roots. Bovendien past Kjeld met zijn enorme werkethiek precies bij Donar én de Stad. En dat zien ook de fans buiten MartiniPlaza graag.
In die Groningse roots zit overigens wel een kleine nuance. Want hoewel Kjeld werd geboren in de Stad groeide hij op in Eexterzandvoort. “Geografisch is dat nét Drenthe, al scheelt het niet veel,” lacht de forward die zijn carrière begon bij Aquila in Wildervank. Daarna maakte hij de overstap naar de Basketball Academy RTC Noord inmiddels woon ik ook alweer jaren in de Stad.”
Van het pleintje naar de Plaza
Een leuk feit is dat Kjeld de basis legde op een basketbalpleintje bij zijn ouderlijk huis. “Dat pleintje hebben we zelf aangelegd. Via een actie van NL Doet kregen wij als dorp een vergoeding om een sportplein te realiseren. Met doeltjes, een tafeltennistafel en een basketbalveld. Daar heb ik heel wat uren doorgebracht. Samen met mijn vader en broer elke dag één tegen één, vrije worpen nemen en driepuntwedstrijden. Daar heb ik echt leren basketballen.”
Een teken dat het goed gaat met Donar is dat coach Jason Dourisseau is gekozen tot coach van het jaar in de ENBL. Knap gedaan. Al is het wel vroeg omdat in de ENBL (5e Europese niveau) de play-offs nog moeten beginnen.
