ZZ Leiden heeft na Landstede de finale van de play-offs om het kampioenschap van Nederland bereikt. Dat gebeurde na een thriller in Groningen met een winnend schot één seconde voor tijd (77-79). De winnende bal kwam uit handen van uitblinker Javian Mc Collum die in totaal goed was voor 30 punten.
Landstede plaatste zich vrijdag al door overtuigend af te rekenen met Heroes. Het is de eerste keer dat Landstede de finale speelt na het veroveren van het eerste en enige kampioenschap in 2019. Door de uitschakeling van nummer één Den Bosch en nummer twee Donar speelt Leiden als nummer drie (van de Nederlandse ploegen op ranglijst van het reguliere BNXT-seizoen) met thuisvoordeel in de finale tegen nummer vijf Zwolle.
ZZ Leiden won vrijdag het vierde duel in de serie thuis van Donar. Dinsdag kwamen Landstede en Donar op de drempel van de finale. Landstede won verrassend bij Heroes en Donar was te sterk voor ZZ Leiden. Vorige week zondag wonnen de thuisspelende ploegen, net zoals dat op de eerste speeldag van de halve finales gebeurde. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf was er geen uitgesproken favoriet, Het uitgeschakelde Heroes was de titelverdediger.
Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68
Game 2 ZZ Leiden – Donar 90-78
Game 3 Donar – ZZ Leiden 97-89
Game 4 ZZ Leiden – Donar 91-71
Game 5 Donar – ZZ Leiden 77-79
De alles of niets wedstrijd in Martiniplaza werd een thriller van de bovenste plank. Javian Mc Collum kreeg bij een gelijke stand (77-77) de laatste aanval van de wedstrijd in handen. Hij wachtte tot het laatste moment met zijn drive naar de ring, de juiste en slimme beslissing. Hij liet de bal boven de ring los, waarna die werd weggeslagen. Na enig beraad concludeerden de scheidsrechters terecht dat het goaltending was, de bal werd ongeoorloofd boven de ring weggeslagen en dus kon Mc Collum zijn 30e punt bijschrijven. Wat restte was 1.1 seconde wedstrijd. Iedereen in Martiniplaza wist dat de bal naar Austin Luke zou gaan, de guard die al goed was voor 32 punten. Alleen wist Leiden dat ook en Luke kreeg de bal nog wel los, maar het werd geen score.
In die misser zat veel meer verscholen dan alleen drie punten. Zeker weten dat heel veel mensen in Groningen dachten dat na de uitschakeling van Heroes door Landstede de titel voor het oprapen lag, voor het eerst sinds 2018 en voor het eerst na het faillissement van drie jaar geleden. In die gemiste bal zat ook verscholen dat Luke dan wel 32 punten had, maar gedurende de wedstrijd zijn medespelers uit het oog verloor. Hij schoot maar liefst 28 keer (12 keer raak met 5/9 driepunters) dat is bijna 40 procent van alle Groningse schoten. Met maar 2 assists, 4 rebounds, 3 steals en 3 keer balverlies kwam hij uiteindelijk uit op een veelzeggende plus/minus van -4.
Waar Luke het lot van Donar bepaalde, was Leiden een beter team. Mc Collum had dan wel 30 punten (bijna het dubbele van zijn seizoensgemiddelde van 16,5), veel meer spelers waren gevaarlijk en hadden een wezenlijke bijdrage, in het bijzonder de 37-jarige Roeland Schaftenaar met in bijna 24 minuten: 10 punten, 7 rebounds en geen balverlies. Ook Brendon Bergsma was weer opvallend aanwezig met 9 punten, 5 rebounds een een +/- van +8 (teamhigh).
Zij stonden ook op het veld in sterke Leidse tweede kwart toen verdedigend de toon werd gezet (19-24) en ervoor zorgde dat Donar, vrijwel de hele tweede helft, tot achtervolgen werd gedwongen. Los van de toverballen die Austin Luke erin kreeg, had Leiden met hun verdediging in de tweede helft best veel grip op Donar waardoor er verder ook niemand in een ritme kon komen. Dat is ook terug te zien aan de veelzeggende schotpercentages:
Donar FG 37% (27/72)
Leiden FG 46% (28/60)
Niet onverwacht liep het bij Donar, met vijf duels in tien dagen en een beperkt gebruik van de bank, niet met de driepunters, behalve bij Luke, en ook niet onverwacht is dat de bank van Leiden meer verlichting bracht (8 om 18 punten). Nou is Leiden ook geen wonderploeg en Donar met Miller voorop wenste niet zomaar te capituleren, maar de Groningers kregen verdedigend simpelweg te weinig voor elkaar in een wedstrijd waar bij vlagen door beide teams niet best werd gespeeld en veel domme keuzes werden gemaakt.
Bottom line is dat Leiden de wedstrijd won omdat ze beter verdedigde, veel efficiënter was en Donar, dat leunde op één man, daar geen antwoord op had.
ZZ Leiden werd in 2024 voor het laatst kampioen van Nederland. Een finale tegen Zwolle werd in de historie van de Nederlandse play-offs nog nooit gespeeld. Komende woensdag begint de finale, een best-of-five reeks.
