De argeloze basketbalvolger zal denken dat Landstede woensdag kampioen gaat worden. Het enige dat hoeft te gebeuren voor de Zwolse formatie is thuis winnen van ZZ Leiden. Klinkt simpel, maar dat is het niet leert ook het verleden.
Om te beginnen zijn deze twee ploegen, net als alle andere Nederlandse teams die aan de play-offs begonnen, het hele seizoen enorm wisselvallig geweest en nog steeds. Bij Zwolle zijn de uitschieters de laatste tijd minder extreem, dat is zeker waar, maar stabiel is het niet. Zo werd de vorige thuiswedstrijd tegen Leiden, met een zwakke start en heel veel balverlies, verloren. In de gewonnen wedstrijd 3 was het begin matig en werd in het derde kwart pas het noodzakelijke niveau behaald. Dat heeft ook te maken met -de mentaliteit van- Leiden, dat niet voor niets de beslissende wedstrijd bij Donar won.
Bovendien is druk bij een thuiswedstrijd waarin het kampioenschap behaald kan worden aan alle kanten voelbaar. Ervaring helpt dan om met deze omstandigheden om te gaan en die ervaring heeft Landstede als team niet en op Leon Williams na hebben de spelers die ook niet. De ploeg piekt op het juiste moment en speelt bij vlagen prima basketbal, maar als iedereen wat van je verwacht is er flinke druk en dan is een dag extra rust niet echt een voordeel. Het is alleen maar meer tijd om na te denken.
Nou is er geen peil te trekken op Leiden. Het lijkt geen onwil, maar het ziet er bij vlagen matig en passief uit. De ploeg laat zich Landstede overkomen. En wat is er aan de hand met Lucas Kruithof en Stan van den Elzen die een goed seizoen achter de rug hebben, maar geen bal door de ring krijgen? Kruithof’s seizoensgemiddelde is 11,0 punten en 5,5 rebounds, vanaf de halve finale van de play-offs is hij goed voor 3,6 punten en 4,6 rebounds. Van den Elzen’s gemiddelde is: 11,6 punten, 2,1 rebound en 2,5 assist. De laatste acht duels is dat: 7,3 punten, 2,3 rebounds, 1,3 assist.
De belangrijke McCollum, die kampt met een blessure, zal wel gaan spelen. De vraag is alleen in welke mate hij een stempel op de wedstrijd kan drukken, maar zijn penetraties naar de ring zijn voor Leiden broodnodig. Het levert ‘makkelijke’ punten op en het trekt ook de Zwolse verdediging op de Leidse driepunter open.
Hoe zijn de resultaten dit seizoen in Zwolle?
Landstede is dit seizoen thuis bepaald niet onoverwinnelijk. De winst/verlies-reeks staat op: 9-12, ofwel een winstpercentage van 43% (thuis). Het is een teken, maar ook niet meer dan dat omdat in de reguliere competitie ook de sterke Belgen meetellen en omdat Landstede na een matig regulier seizoen (14e plek) pas in de play-offs zichzelf heeft uitgevonden.
Leiden heeft het dit seizoen buitenshuis aardig gedaan: 10-12 met dus een winstpercentage van 45%. En opmerkelijk is dat Leiden dit seizoen beide keren won op bezoek in Zwolle.
Het is een reëel scenario dat wedstrijd vier in de serie een enorme zenuwpartij wordt. Natuurlijk de kans is het grootst dat Landstede wint, maar vlak een desperaat Leiden zeker niet uit.
Historie
Qua resultaten heeft deze finaleserie eenzelfde verloop als de serie in het seizoen 1981-1982 tussen Den Bosch en Donar. De Groningers wonnen de eerste in Den Bosch (88-90), vervolgens won Den Bosch in Groningen (91-92) en daarna won Donar weer in Den Bosch (83-85) om vervolgens in de vierde wedstrijd thuis -voor het eerst- kampioen van Nederland te worden (79-78).
Tot nu toe heeft de finaleserie ook veel weg van die van 2023 tussen Leiden en Donar. De eerste vier duels werden in die serie gewonnen door de bezoekende ploeg. Leiden won toen het vierde duel in Martiniplaza met 23 punten verschil (45-68). De laatste was die legendarische waarin Leiden in 161 seconden een achterstand van 16 punten goedmaakte.
In de geschiedenis van het Nederlandse play-offbasketbal zijn finales geweest met zowel best-off-three, five en seven. Om de situatie van nu enigszins te vergelijken qua druk pak ik de best-of-five en sevenseries uit het verleden.
Wedstrijd 4 in een best-of-fiveserie is elf keer gespeeld:
- Thuiswinst: 7x
- Uitwinst: 4x
In zes gevallen werd het kampioenschap beslist na wedstrijd 4, vijf keer kwam er een vijfde duel.
Wedstrijd 6 in een best-of-sevenserie werd vijftien keer gespeeld:
- Thuiswinst: 8x
- Uitwinst: 7x
Ook hier werd in zes gevallen een kampioen gehuldigd, negen keer kwam er nog een duel.
Zo’n ‘beslissende -een na laatste- wedstrijd’ werd dus in 42% van de gevallen door de bezoekers gewonnen. Historisch gezien wint de bezoekende ploeg in dit soort wedstrijden dus aanzienlijk vaker dan in een gemiddelde play-offwedstrijd (35%).
De foto bij dit artikel is van Marja van Tilburg-de Lange.
