Een week van prijzen en afscheid en alles wat er tussen zit. Een mooie week voor het basketbal in Nederland. Mijn top 5 :
5. Afscheid
Afgelopen vrijdag nam de Maaspoort afscheid van Bob van Oosterhout. Na tien jaar heeft hij in Den Bosch afscheid genomen als eigenaar. “Het is zo fijn om even van die druk af te zijn”, heeft hij meerdere keren, ook vrijdag, tegen mij gezegd. Dit citaat is ook de kop boven een uitgebreid terugblikkend interview in het basketbal jaarboek van Rebound Magazine dat later dit jaar uitkomt.
Het afscheid an sich voor 1500 fans omschrijf ik als degelijk. Natuurlijk klonk er applaus, maar het was weinig verrassend of spectaculair. De toespraak van de nieuwe eigenaar Johan Daams past wat mij betreft naadloos in deze typering. Het meest emotioneel leek de vertrekkende eigenaar te worden van het afscheidsboek van de vrijwilligers. Aan het eind van de avond bleef me echter één ding bezighouden: wie is nou na tien jaar Bob het boegbeeld van Heroes naar buiten toe? Want hoewel de club op de rails staat, ook financieel, is er nog veel werk te verrichten.
4. NBA’ers
Nog een week en dan begint het reguliere NBA seizoen. Quinten Post is een zekerheidje bij Memphis. In drie oefenduels speelde hij gemiddeld iets meer dan 11 minuten met 6 punten en 2 rebounds.
In zijn schaduw vechten een Tristan Enaruna, Malevy Leons en Rienk Mast om een plek in de hoofdmacht. Anders wordt het de G-league.
Enaruna gaf het weekend in de verloren wedstrijd tegen Boston (124-113) een visitekaartje af met 13 punten (5/7 FG) in 17 minuten vanaf de bank. Maar bij de Cavs is het op zijn positie druk, desalniettemin ziet Sports Illustrated mogelijkheden voor de 25-jarige forward.
De Warriors hebben dit weekend een concurrent van Leons voor een plek in de eindselectie weggestuurd en door de contractsituatie daar lijkt Leons een hele serieuze kans te maken om aan het NBA-seizoen te gaan beginnen. En, niet onbelangrijk als -eind van de- bankspeler, hij lijkt goed in de groep te vallen.
Rienk Mast draait de voorbereiding mee met de Pacers en zijn debuut werd afgelopen week nog een beetje nieuws. Het weekend liepen de Pacers tegen een nederlaag op tegen Atlanta (119-117). Mast speelde drie minuten en met een kenmerkende driepunter maakt hij dat duel in de slotfase nog spannend.
Maar de inschatting van Sport Illustrated is dat het voor hem moeilijk wordt en dus G-league om te laten zien wat hij waard is.
3. Onze Nederlanders
Het was netjes zoals ZZ Leiden oud-speler Stan van den Elzen bedankte. Sympathiek als de guard is, deed hij ook zijn best om zijn ex-werkgever niet de das om te doen. Zonder gekheid 0/8 driepunters en slechts 4 punten is heel mager, al compenseren 6 rebounds en 4 assists nog wel het een en ander. En niet onbelangrijk voor hem is dat Brussel won en ruim ook (61-77).
Lucas Kruithof had na zijn blanco eerste wedstrijd voor Charleroi nu in meer dan 21 minuten tegen Mons (98-60) 10 punten met 4 rebounds en 6 steals.
Troy Koehler speelde met Kortrijk in Antwerpen 23 minuten met 6 punten om daar uiteindelijk na twee verlengingen te verliezen (113-106). Daarna kwam er ophef over de niet getelde score van Kortrijk in de buzzer van het slotsignaal van de eerste verlenging.
Ik heb de video nauwkeurig bekeken en denk dat het schot van Adamu wel degelijk op tijd los was. Ik tel bijna vijf-tienden van seconden op mijn videomontageprogramma. Hieronder staat de hele reeks van gebeurtenissen rond deze laatste bal en daar achteraan in slowmotion het klokje van het montageprogramma erbij. Dan zie dat hij de bal vangt op 04.19 en loslaat op 05.04. Dat is 45-honderdste en dat is minder dan de zes-tienden die nog op de klok stonden.
Overigens vreemd dat de regisseur van dienst uiteindelijk moet gaan tellen om de scheidsrechter te vertellen wat de feiten zijn. Ik vraag me serieus af of dat volgens de regels mag. Stel je voor dat hij fan van Antwerpen is en hij had dus iets anders dan ik heb. Maar we gaan het horen.
De Nederlanders van de Nederlandse BNXT-teams die opvielen waren:
- Brandon Bergsma van Donar tegen Leuven met 19 punten en teamhigh +/- van +17
- Mike Bouwer die voor Heroes tegen Rotterdam een double-double had met 15 punten, 11 rebounds, +/- +27
- Niels van Holst van Heroes met 13 punten, 7 rebounds en +/- +28.
2. Eerste keer
Wat een schot! ‘Once in a lifetime’, zou je zeggen.
Donar wint hierdoor ook haar tweede duel van dit seizoen, nu thuis tegen Leuven (81-78). Merkviladze had 16 punten (6/11 FG, 2/6 3PTRS) en 9 rebounds.
AI heb ik gevraagd het schot te visualiseren.
Merkviladze schoot vanaf ongeveer 15 meter. De ring is 45 centimeter breed, maar omdat een basketbal bijna 25 centimeter in doorsnee is, heeft het middelpunt van de bal maar zo’n 20 centimeter speelruimte om de ring te passeren. NBA-data laten zien dat schoten vanaf eigen helft gemiddeld slechts zo’n 2,4 procent raak gaan. Het schot van Merkviladze behoort daarmee tot de categorie die je normaal gesproken tientallen keren moet proberen voordat er één binnenvalt. “Ik was me bewust van de situatie na hun gemiste driepunter en wist wat ik kon doen, maar het was ook de eerste keer dat me dit lukte”, zei een goedlachse Merkviladze na afloop tegen Donar TV.
1. Baas boven baas
Hoe mooi het schot van Merkviladze ook was, er is altijd een baas boven baas. Zeker als hij Worthy de Jong heet, levende legende zeker na de gouden Olympische medaille. Eigenhandig bezorgde Worthy team Amsterdam zondag de World Tour zege in Boekarest en dat deed hij op zijn typische manier met een buzzerbeater tweepunter in het slotsignaal (19-17).
Logischerwijs werd Worthy uitgeroepen tot MVP en is hij mijn Haai van de Week.
Worthy de Jong in Boekarest (Foto: FIBA 3×3)
In juli sprak dagblad Trouw met hem. Een aantal interessante stukken wil ik delen:
Je moeder is in april overleden. Hoe is het nu met jou?
“Ik ben niet iemand die veel door zijn emoties gaat. Misschien omdat ik heel druk ben. Alleen laatst, toen we een toernooitje wonnen, merkte ik een soort ontlading. Ik ging niet huilen, maar ik kon wel voelen dat ik emotioneel werd. Voor de rest ga ik lekker door. Ik weet dat zij dat ook wilde. Keep on grinding.”
Hoe belangrijk was jouw moeder in jouw leven?
“Ik ben enig kind, opgegroeid met mijn moeder thuis, op de vijfde verdieping van een flat in de Bijlmer. We zagen de Bijlmerramp vanuit ons huis gebeuren. Zij heeft basketbal mogelijk gemaakt voor mij. Zij bracht me naar alle trainingen, naar alle wedstrijden, heeft zichzelf in de schulden gestoken om mij naar Amerika te laten gaan. Ze had kanker, en ik zag hoe zij continu moest vechten voor haar leven. Ze kwam er in eerste instantie overheen. Dat was heel inspirerend en heeft mij altijd gemotiveerd om door te zetten.”
Heeft zij ooit gewaarschuwd voor zonden?
“Nee, al ben ik wel opgegroeid in een gedisciplineerd gezin. Ik kreeg ook gewoon rammel, was niet de makkelijkste zoon. Ik bleef tot laat buiten en kon vooral zeuren over dingen die ik wilde hebben. Ninja Turtles, Batman, vooral dat soort speelgoed. Ik ben het huis aan het leeghalen en nu kom ik ze weer tegen. Net als mijn basketbalposters. Het is bijzonder dat in 36 jaar nog geen enkele op de grond is gevallen.
“Mijn moeder en ik hadden een speciale band. Ik was niet wekelijks bij haar, maar we hadden wel dagelijks contact. Ze was altijd bezorgd. In het basketbal komt het wel goed, dacht ze, maar over hoe ik mijn leven managede was ze altijd een beetje bezorgd. Tot het einde van haar leven. Toen liet ze me weten dat ze trots op me is en dat haar job voltooid is.”
Je wilde haar ook iets tastbaars geven.
“Ik wilde haar in principe twee dingen geven aan het einde: dat ze me op de Olympische Spelen kon zien, en dat ze trots kon zijn. Dat is gebeurd. Ik denk dat dat de dingen zijn waar ik echt naar streefde.”
Heb je als topsporter niet een beetje arrogantie nodig?
“Mensen denken vaak genoeg dat ik arrogant ben. Totdat ze met me praten, totdat ze met me zitten. Natuurlijk mag je ook arrogant zijn, maar ik denk dat mensen soms het verschil niet kunnen zien tussen arrogantie en zelfvertrouwen.
“Zelfs mijn vrienden noemen me arrogant op het veld. Daar hebben we vaak discussie over. Ik vind dat ik gewoon heel erg confident ben. Ik voel steun van mijn teamgenoten. Ik weet wat ik kan. Dat wordt opgebouwd door repetitie. Al die succesmomenten die de mensen zien, zijn herhalingen van wat ik hier op training duizenden keren heb geoefend. De mensen die tegenover me staan, tegen wie ik basketbal, spelen allemaal om te winnen en zijn bang om te verliezen. Ik speel alleen maar om plezier te hebben.”
Wie is Worthy de Jong?
“Ik ben een creatief persoon, empathisch ook. Ik probeer er voor mensen te zijn en ik denk dat dat een best belangrijk onderdeel is geweest van mijn succes. Het succes op de Olympische Spelen was meer voor de mensen dan voor mijzelf. Het heeft mij wel kansen gegeven, ik kan laten zien wie ik echt ben. Ik heb het wel vaker gezegd: ik ben het goud dat de medaille draagt.”
Ben jij hebzuchtig?
“Ik geef niet veel om mooie kleren of zo. Ik ben ook niet met veel spullen opgegroeid. Daarom wil ik het een stuk makkelijker maken voor mijn twee kinderen. Zij zijn nu negen en zeven jaar oud. Je kan ze goede normen en waarden meegeven en ervoor proberen te zorgen dat ze het goed doen op school. Maar ik wil ze ook een bepaalde financiële basis geven waarop ze verder kunnen bouwen.
“Ik investeer veel in dingen die me geld opleveren. Zo heb ik Pokémon- en One Piece-kaarten, gebaseerd op een manga-serie. Ik ben daar afgelopen november echt met een doel ingestapt: mijn kinderen. En het levert me wat op. Die investering is bijna verdriedubbeld.”
Het is deze zomer alweer twee jaar na de gouden olympische worp. Vind je dat het leven snel gaat?
“Ja, het gaat snel. Maar verder leef ik lekker in het moment. Ik heb net een boek gelezen over purpose. Het gaat erover dat je pas echt je doel in het leven kan vinden op het moment dat je in het heden kan leven. Ik denk dat ik dat de laatste tijd heel goed kan. Soms vragen de jongens hoe laat ik moet spelen. Ik heb geen idee. Tegen wie spelen we? Geen idee. Het is een keuze en het laat zien dat ik bezig ben voor mijzelf en niet voor een ander.”
Als sporter moet je er altijd staan. Wat houdt luiheid in voor jou?
“Ik kan heel goed lui zijn. Thuis doe ik niet veel. Ik ben slecht in dingen afmaken. Geldzaken, mails beantwoorden. Daar kan ik dagen over doen. En ik ben de laatste tijd ook best lui in de gym, of met krachttraining. De anderen in het team doen dat wel. Ik heb mijn eigen manier en anderen accepteren dat.”
Hoe belangrijk is dat ‘spelletje’ voor je?
“3×3-basketbal heeft me energie en de liefde gegeven die ik voor basketbal kwijt was, maar ook die ik in mijn leven kwijt was. Het kwam precies op het juiste moment.”
Waarom was dat?
“Dat was rond 2021. Ik had zware gedachten. Ik dacht: ik ga uit het leven stappen.”
Wie was Worthy de Jong toen?
“Ik was een zombie. Liep langs mensen heen. Ik deed alsof ik aanwezig was als het nodig was, zodat mensen het niet zouden merken. Maar ik voelde niets. Schrijven heeft toen geholpen.”
Wanneer was de eerste keer dat je schreef?
“Ik speelde toen 5×5-basketbal bij Leiden en woonde in Almere. Ik moest daarom altijd laat op de avond rijden. Ik ging op die momenten in mijn hoofd zitten. En toen, op een zaterdagavond, ben ik begonnen. In een geel boekje.”
Weet je nog je eerste zinnen?
“Niet helemaal. Maar het was iets van: waar ben je mee bezig?”
Waarom dat?
“Omdat ik die keer van Leiden naar huis heel erg dacht dat ik de weg af zou rijden.”
Denk je aan zelfdoding? Praten helpt en kan anoniem: chat via 113.nl, bel 113 of 0800-0113.
Was jij in die tijd jaloers op anderen? Omdat zij een goed leven hadden?
“Dat is het juist. Ik had wel het besef dat ik een goed leven had. Ik had net een nieuw huis gekocht en twee auto’s. Er waren twee mooie kinderen. Ik had een vriendin. Alles. Het leven was op zich goed, het salaris was goed. Ik voelde er alleen helemaal niets bij. Als ik jaloers was op anderen, dan was ik alleen nog maar eerder de weg afgereden, denk ik.”
Wisten je beste vrienden hiervan?
“Ik durfde niet over die gedachten te praten. Gelukkig had ik het boekje. Dan leek het alsof ik tegen iemand sprak. Bij het teruglezen besefte ik waar ik mee bezig was. Na dat proces ben ik iemand geworden die de waarde van praten inziet. Wat binnen mijn vriendengroep van zeven jongens nu zo mooi is, is dat we nu open naar elkaar zijn. Nadat ik dat had meegemaakt, merkten we toch dat we soms zaken van elkaar weghielden. Dat is nu niet meer zo.”
Een andere hoofdzonde is lust. Hoe kijk jij daarnaar?
“Die drive had ik in het verleden meer. Voor ik mijn ex-vriendin leerde kennen is er zeker lust geweest. Ik weet niet of het nog komt, maar ik heb ervan geproefd. Ik heb nu een fantastische vriendin en een druk leven, dus ik denk dat lust me niet bezighoudt. Ik ben er niet blind voor, maar het drijft me niet.”
Kan jij boos zijn? Dat je jezelf bijna niet in de hand kan houden?
“Sinds mijn depressie heb ik een keuze gemaakt in mijn leven. Ik heb gezien wat er gebeurt als ik heel veel negativiteit om mij heen heb en die in mijn hoofd gaat zitten. Dus ik ga niet mee in de energie van mensen. Als iemand keihard aan het schreeuwen is, blijf ik kalm. Woede is voor jezelf, nooit voor een ander.
“Weet je hoe vaak ik hier op het veld ruzie heb met de coaches over een call? Dat is puur vanwege mijn drive voor het spel. Maar toen ik de keuze maakte om over te stappen naar 3×3, ben ik ook bewust bezig geweest met de gedachte dat ik dit voor mijn plezier moet doen. Daarom spelen boosheid, jaloezie of hebzucht voor mij niet zo’n grote rol. Daar ben ik heel bewust mee bezig. Tuurlijk zullen er momenten zijn, maar het is geen constante.”
Wat wil je nog bereiken?
“De echte maatstaf van succes is om ervoor te zorgen dat je niet de laatste bent die succesvol is. Je moet een medaille laten werken. Plekken creëren voor anderen, deuren openen voor anderen. Ik wil een plek creëren waar mensen zichzelf kunnen zijn, en waardoor er kansen ontstaan voor anderen. In de Bijlmer hebben we nu een bibliotheek en de Paper Dome (een overdekt basketbalveld, red.) en we proberen een kunstinstituut te maken, evenals wat studentenhuizen. De creativiteit staat voorop. Het is een ecosysteem: iets creëren wat in de Bijlmer staat, maar dat ook voor de Bijlmer is.”
Wat vind jij dat de achtste hoofdzonde zou moeten zijn?
“Goede vraag. Daar moet ik over nadenken. Mijn persoonlijke is dat ik te veel snoep. Autodrop, winegums. Maar is dat echt een zonde?”
