Op weg naar de finale: Heroes en ZZ Leiden favorieten, maar er liggen uitdagingen

Ik zie geen reden om een andere play-offfinale te verwachten dan Heroes tegen Zorg en Zekerheid Leiden. Het zijn gewoon de twee beste ploegen in Nederland. Respectievelijk Donar en Landstede komen heel veel en te veel te kort.

Deze kan close zijn
De serie tussen titelverdediger Leiden en Zwolle heeft ingrediënten om het leuk te laten worden, al was het maar omdat ze een vergelijkbare manier van spelen hebben met de nadruk op de verdediging. Leiden is de iets beter verdedigende ploeg van de twee en Landstede de iets beter aanvallende.

Landstede is op zich een goede en uitgebalanceerde ploeg. Alleen lukt het ze dit seizoen niet om de spannende wedstrijden te winnen, dat is toch een vak apart en zeker cruciaal in de play-offs.

De bekerfinale werd na lang te hebben voorgestaan nipt verloren. In de Gold League werd thuis nipt gewonnen van Antwerpen, verder waren er geen winstpartijen. Wel vijf, voor mij typerende, nipte nederlagen (binnen 6 punten).

Leiden had als ploeg een enorme inzinking met (te) zware nederlagen aan het einde van de Gold League. Wat was er aan de hand en is het over? Maar de titelverdediger gaf een teken van leven door op de laatste speeldag te winnen in Charleroi en verder geen kind te hebben aan Feyenoord in de kwartfinale van de play-offs. Dat had Landstede ook niet met LWD Basket.

Duidelijk is dat Leiden een ploeg is die niet zomaar opgeeft en mentaal sterk is, typerend voor een titelverdediger. Van Bree, Ververs en zeker ook Schaftenaar weten natuurlijk precies wat er gevraagd wordt in de play-offs. Die spelers heeft Landstede niet.

De efficiencycijfers op een rij:

ZZ Leiden Aanv.eff. Verd.eff.
Crossborder 98.4 106.1
Seizoen 104.7 101.1

Landstede Aanv.eff. Verd.eff.
Crossborder 100.3 116.0
Seizoen 107.4 104.8

In deze serie zouden alle wedstrijden best weleens close kunnen zijn, maar Leiden gaat door.

Andere halve finale
De serie tussen Heroes, de gedoodverfde titelfavoriet, en Donar is een klassieker, die maandag een bijzondere wending heeft gekregen door het overlijden van Rinus de Jong.

Rinus de Jong was het fundament van het basketbal in Den Bosch en hoewel zijn contact met het team niet groot was, gaat zijn overlijden zeker invloed hebben. Iets meer dan een jaar geleden overleed de Bossche clubman Jan Korver. Toevallig moest Heroes de eerste wedstrijd na zijn overlijden voor de beker in Groningen spelen, wat een kansloze exercitie werd.

De schaduw van Rinus is natuurlijk veel groter, al was zijn de afstand tot de huidige spelersgroep ook veel groter. De oudere Nederlanders van Heroes zullen De Jong echt gekend hebben, de -vele- buitenlanders een stuk minder, maar zij gaan de impact wel ervaren.

Dit managen, na het overlijden op maandag, wordt voor Erik Braal een enorme uitdaging met wedstrijden deze week op woensdag, vrijdag en zondag en een uitvaart in de (volle, verwacht ik) Maaspoort op zaterdag (tussen 11.00 en 12.30). Hiervoor heeft de coach logischerwijs geen handboek. De enige vraag die overblijft is: hoeveel impact gaat het overlijden hebben op de selectie van Heroes?

Nou heeft Heroes wel een kleine meevaller want ik heb alle 120 minuten tussen Donar en BAL gezien en dat hebben Braal en zijn assistenten vast ook. De alarmbellen zullen bij Heroes niet bepaald zijn gaan rinkelen.

Er is helemaal niets af te dingen op de halve finaleplek van Donar, maar de ploeg is te gehavend en zelfs bij enkele medische wonderen nog te beperkt om Heroes in een serie te verslaan. Al was het wel Donar dat Heroes op de eerste speeldag van dit seizoen onverwacht de enige competitienederlaag bezorgde tegen een Nederlandse ploeg.

De zoneverdediging van Donar werkte redelijk goed in de kwartfinale tegen BAL, maar tegen Heroes is een zoneverdediging welhaast een recept voor zelfmoord met alle schutters die zij hebben en de voorliefde van het team om driepunters te schieten.

Het feit dat er tegen BAL voor de zoneverdediging werd gekozen zegt ook wel wat over de man tegen man verdediging, vrees ik.

Op hun beurt heeft Heroes de verdediging aardig op orde, dus het zal niet makkelijk worden voor Donar om tot een hoge score te komen. Aanvallend gezien heeft Den Bosch veel vuurkracht, het meeste op de Nederlandse velden.

Op het parket liggen er op een paar fronten kansjes voor de Groningers. Onbekend is de mate van impact van het overlijden van Rinus de Jong op de Bossche spelers. Wat doen vooral de omstandigheden tussen de wedstrijden in hun hoofden? Het is makkelijker gezegd dan gedaan om je af te sluiten.

Hoewel Donar er niet echt de spelers voor heeft (ook niet kwantitatief ivm mogelijke foutenlast) zouden ze er een fysiek gevecht van kunnen maken, daar houdt Den Bosch niet van. En Heroes lijdt, het hele seizoen al, -best veel- balverlies wat weer te maken heeft met het feit dat de ploeg mentaal nog wel eens door het ijs kan zakken, ook in fases van wedstrijden.

De efficiencycijfers op een rij:

Heroes Aanv.eff. Verd.eff.
Crossborder 108.2 112.3
Seizoen 113.2 101.7
Donar Aanv.eff. Verd.eff.
Crossborder 105.8 118.3
Seizoen 103.3 105.7

Het kunnen woensdag, vrijdag en zondag best een rare wedstrijden worden, maar ondanks de omstandigheden is het krachtverschil simpelweg te groot en is mijn verwachting dat het diepe Heroes relatief eenvoudig doorgaat naar de finale.

Rinus de Jong ‘The godfather van het Nederlands basketbal’ is overleden

Gelijk gingen mijn herinneringen terug naar onze eerste professionele ontmoeting. Ergens begin jaren ’90 kwam Rinus de Jong na een belletje naar de studio van Omroep Brabant. Toen presenteerde ik daar een sportprogramma waarin ik een half uur lang met één gast sprak.

Eerst kwam de grootste Mercedes die ik ooit had gezien voorrijden, daaruit kwam even later een imposante man. Letterlijk en figuurlijk. Van het gesprek zelf kan ik me niet veel herinneren. Daarna troffen of spraken we elkaar via de telefoon met een zekere regelmaat.

Onlangs nog ging ik in de Maaspoort in de rust van een wedstrijd naast hem zitten op de voorste rij aan het veld, inderdaad op de stoel van Bob van Oosterhout. We spraken een kwartier over basketbal, over Heroes, over België en nog wat dingen. Hoewel zijn lichaam Rinus een beetje in de steek liet, was hij geestelijk nog 100% scherp.

Ik begrijp dat dit ook de laatste paar dagen het geval is geweest. Zijn lichaam werkte niet meer mee, maar de play-offwedstrijd van Heroes bij Yoast had Rinus nog wel gezien.

Afgelopen nacht sliep hij vredig in en komt hij naar eigen zeggen misschien wel zijn maat Huub van den Boogaard (de toenmalige directeur van Nashua, die met hem op de artikel foto staat die uit Game Changers komt) tegen.

Jaren geleden heeft Rinus aan Bob van Oosterhout al gevraagd om, als het zover is, een uitvaart in ‘zijn’ Maaspoort. Bob, die Rinus als zijn lichtend voorbeeld ziet en andersom zag Rinus de ideale opvolger in Bob, zal die uitvaart 100% zeker gaan organiseren. Het wordt (zaterdag ovb) vast groots en mooi, een passend eerbetoon aan een van de, zoniet de grootste man in het Nederlandse basketbal ooit. Een basketbal samenzijn waar Rinus in ieder geval trots op zou zijn geweest en eigenlijk ook wel bij zou hebben willen zijn.

In 2002 schreef ik mee aan het jubileumboek 50 jaar EBBC; Een kratje bier als je dunkt. Daarin stond ook een goed verhaal met Rinus de Jong.

Rinus de Jong The godfather van het Nederlands basketbal (uit 2002)

Rinus de Jong, niet alleen een begrip bij EBBC maar binnen het gehele Nederlandse basketbal. Een man die veel van zijn energie in het basketbal heeft gestopt, want daar lag zijn grote liefde. Een man die niet graag in het voetlicht treedt, maar die achter de schermen EBBC heeft groot gemaakt. Drieëntwintig jaar is hij bij EBBC actief geweest. Het eerste jaar als coach, daarna als voorzitter. Een paar maanden voor zijn afscheid in 1993 is hij tijdens het Pepsi All*Star Gala door de toenmalige Bossche burgemeester Don Burgers koninklijk onderscheiden voor zijn verdiensten voor het Bossche en Nederlandse basketbal.

‘lk heb tot mijn zesendertigste competitie gespeeld. Toen ben ik van Rotterdam naar België verhuisd. lk had een drukke baan en daarom wilde ik door tijdgebrek niet meer actief bij het basketbal betrokken zijn. lk volgde alleen Europacupwedstrijden op de tv. EBBC dreigde in die tijd opgeheven te worden. Spelers liepen weg, er was een schuld van drieduizend gulden. De club had geen toekomst meer. Mij werd toen gevraagd om samen met Ton Kwaks en Theo Leenders in een commissie zitting te nemen om de club te redden. Na een stevige woordenwisseling met mijn vrouw heb ik toen besloten weer in het basketbal te stappen. Het geld werd zo gevonden en de schuld afgelost. Het eerste jaar ben ik toen coach bij EBBC geweest, Ton Boot was trainer. Mijn rol als coach hebben veel mensen, denk ik, vergeten. We zijn dat eerste jaar gepromoveerd naar de eredivisie.’

Rinus, staand derde van links

De promotie had consequenties voor de club. Zoals deze nu was samengesteld, zouden ze binnen de eredivisie op de langere termijn weinig kans hebben. Pas toen kwam het idee om topbasketbal in ‘s-Hertogenbosch te krijgen. Samen met Ton Kwaks heeft hij een beleid voor de langere termijn uitgestippeld. Niet meer als coach, Jan Janbroers werd zijn opvolger, maar dit tweede jaar begon hij aan zijn langdurige en succesvolle carrière als voorzitter van EBBC.

Zelf zei haar daar in een eerder interview over. ‘Mijn capaciteiten als coach zijn zo beperkt. Het is gewoon belachelijk dat ik coach ben. Tenslotte ben ik net als Wim Hakman in zijn tijd: hard werken, hard lopen, erin gooien en geen ballen aan de tegenstander geven. lk kan er geen lijn inbrengen. Dat wil ik ook niet, want dan moet ik nadenken en dat moet ik al genoeg doen.’

De eerste Amerikanen
Als eerste werden er twee Amerikanen aangetrokken. Hierover vertelt Rinus de Jong lachend: ‘Dat waren andere tijden. De een kostte ons zevenhonderdvijftig dollar per maand en de ander vierhonderd. Voor dat geld basketbalden ze niet alleen, maar hadden ze ook nog een bijbaantje als koerier. Een paar keer per week moesten er computergegevens van België naar een bedrijf in Amsterdam gebracht worden. Toen kenden we nog geen digitale snelweg. Die gegevens werden door die jongens met de auto naar Amsterdam gebracht. Verder bestond de club uit goedwillende amateurs. Vince Fritz presteerde het om voor tweehonderd gulden per maand te gaan spelen. Dat duurde precies één maand en toen kwam hij vertellen dat hij niet genoeg te eten had. Hij kreeg opslag.

Binnen vijf jaar waren we toen met Janbroers aan de top. Zijn inbreng is voor ons erg belangrijk geweest, vooral voor de structuur van de club. Daar wisten we toen weinig vanaf. Het tweede jaar kregen we onze eerste sponsor, Sperry Remington. Natuurlijk veranderde de club wel van karakter. Eerst was het een vriendenclub, nu werd het meer bedrijfsmatig. Maar daar ontkom je niet aan als je naar de top wilt. Nederland heeft wat dat betreft altijd achtergelopen. We hebben denk ik een vijfentwintig goede Nederlandse Amerikanen hier gehad. Maar de verdiensten waren in de goede tijd al een stuk minder dan in de Zuid-Europese landen. Dat was een verhouding van één op twee. Nu is dat verschil nog veel groter, zo’n één op tien ten opzichte van landen als Italië, Spanje en Griekenland. Als je het totale budget bekijkt, praat je vandaag de dag daar over dertig tot vijftig miljoen gulden, terwijl we het hier met ongeveer anderhalf miljoen moeten doen, Dat is geen verhouding en je komt daardoor in een vicieuze cirkel. Je kunt geen kwaliteit aantrekken, daardoor minder aandacht van het publiek en de media en daardoor weer minder geld uit recettes en van sponsors…

Dertig doden sterven
Rinus de Jong staat bekend als een uiterst betrokken man bij het basketbal en speciaal bij zijn club. Niet alleen qua inspanningen voor de club, vaak werd de spanning hem te veel als hij een een wedstrijd volgde. Dan kon hij het niet langer aanzien en sprong hij in zijn auto. In een interview met Mart Smeets vertelde hij: ‘Nou, dan ging ik in mijn auto zitten en dan reed ik een beetje door de buurt. lk zette dan wel de radio aan, zodat ik eens in de zoveel minuten een tussenstand hoorde. Als we dan voorstonden, reed ik naar de hal terug en zag de laatste drie minuten in de zaal. lk maakte me geweldig zenuwachtig, echt waar. lk was niet te genieten voor mensen uit mijn omgeving. In de tijd van de Vinkenkamp had ik het sterker, de laatste jaren viel het mee. Maar ook bij de Maaspoort ging ik wel eens een tijdje in de auto zitten…gewoon om af te koelen. Of gewoon in de bowling aan de bar, dan kon ik nog een heel klein beetje het geschreeuw en gejuich horen. lk leef gewoon geweldig mee en soms is het beter dat ik er niet ben. lk heb me bij wedstrijden van het Nederlands team ook wel eens verschrikkelijk zitten opvreten, dan liep mijn bloeddruk op en dat wist ik. Dan moest ik wel de zaal uit, dus niet alleen met Den Bosch, ook bij andere ploegen die me wat deden. lk herinner me Nederland tegen Italië, in de Maaspoort. Man, ik ben dertig doden gestorven.’

Als kersvers kampioen speelde Den Bosch in de voorronde van de Europa Cup-1 een groepswedstrijd in Brussel. Volgens alle aanwezigen won Den Bosch dat duel door een score net voor het eindsignaal (68-69). Alleen bleven de Belgen aan de wedstrijdtafel volhouden dat het niet zo was. Uiteindelijk gingen de scheidsrechters daar in mee waardoor Den Bosch verloor (68-67).

“Ik voelde me zo genaaid”, weet toenmalig voorzitter Rinus de Jong nu nog. “Ik heb een vriend een enveloppe met 1000 dollar gegeven (maandsalaris in die tijd). Hij moest naar de wedstrijd tussen Wenen en Brussel. De twee Amerikaanse spelers van Wenen kregen een ‘aanmoedigingspremie’.”

Omdat Brussel verloor plaatste Den Bosch zich voor de finaleronde van het Europa Cup 1-toernooi met teams als Real Madrid. “Ik heb dit verhaal nooit aan Ton Boot, onze coach toen, durven vertellen”, lacht De Jong vele jaren later om het verhaal dat achteraf redelijk van invloed is geweest op de successen van Den Bosch.

Dit komt uit het artikel 7 ‘geheimen’ van Bossche basketbalclub die 70 kaarsjes uitblaast, van Omroep Brabant

The godfather
Rinus de Jong dankt zijn naam godfather van het Nederlands basketbal niet alleen aan zijn voorzitterschap van EBBC, maar vooral aan zijn financiële hulp aan clubs door het hele land. Zo werden onder meer Punch, Rotterdam-Zuid en BOB geholpen. Bescheiden zegt hij: ‘Ja, ik heb wel andere clubs geholpen omdat ik ze niet graag ten onder zag gaan. Zo heb ik Kirkland betaald, toen hij bij Haarlem speelde en Fritz bij RotterdamZuid. lk heb dat niet alleen uit eigen zak gedaan, hoor. lk heb ook vaak bij klanten en relaties aan de bel getrokken. Maar ook zelf veel betaald en op een gegeven moment werd het te gek, want ik had ook een gezin waar ik aan moest denken.’ Zachtjes lachend besluit hij: ‘Als mijn vrouw geweten had wat ik er allemaal ingestopt heb, dan was het huis te klein geweest.’

Een kritisch publiek
In een interview begin tachtig noemde de oud-voorzitter van EBBC het publiek al kritisch. Hij was toen van mening: Al met al kun je stellen dat basketbal, ondanks hardnekkige pogingen van een aantal enthousiastelingen, toch niet zo snel aan populariteit wint in Nederland dan ik of iedereen misschien wel gehoopt had. Hoe dat komt? Ja, dat zou ik nou ook wel eens graag willen weten. lk weet het in ieder geval niet. Ach, mensen zijn zo kritisch.’ Nu is hij nog steeds diezelfde mening toegedaan: ‘Als je in de Maaspoorthal kijkt is er nog een handjevol publiek, dat is ontzettend jammer. Het is niet alleen basketbal, de interesse in sport neemt over de hele linie af. Het publiek is, denk ik, nog steeds kritisch. Maar bij basketbal hebben we onze kansen niet genoeg benut. We hadden vroeger een paar sterke clubs, alleen kunnen die dat succes niet maken. Daar is een landelijk beleid voor nodig, de bestaande clubs moeten georganiseerd worden. Dat beleid is er nooit geweest, de bond is altijd veel te afwachtend geweest. Ze konden ook niet groot denken. Waar wij in tonnen dachten, dachten zij in guldens. Misschien begrijpelijk, want meer hadden ze ook niet te besteden. Maar veel is er niet veranderd. Hans Blankert, voorzitter van het Nederlands Olympisch Comité, zei een tijdje geleden dat de bond nog even droevig is als vroeger.’

De jeugd
In het beleid van de komende jaren is het jeugdplan speerpunt. Rinus de Jong geeft de jonge EBBC’ers het volgende mee: ‘Als de jeugd wil doorbreken kost dat veel vrije tijd. Talent heeft ook veel training nodig, anders haal je die top nooit. Dat was vroeger zo en dat is nu nog zo. Als daar wel eens anders tegenaan wordt gekeken, komt dat voort uit nostalgie, want vroeger was alles niet beter. lk ben in al die jaren basketbal maar één speler tegen gekomen die zonder veel inspanning wel aan de top stond en dat was Kees Akerboom.’

Bovenstaande foto komt uit Game Changers, de geschiedenis van basketbal in Nederland.

Beslissende play-offduel was een kat en muis spel

De derde wedstrijd van de serie tussen Donar en BAL werd een anticlimax. Donar was veel beter dan de Limburgers, in feite zoals de verhoudingen behoren te zijn, 89-57.

Daardoor hebben we twee traditionele affiches in de halve finales van de play-offs.

In de best-off-fiveseries gaat de nummer 1 van de competitie Heroes het opnemen tegen Donar. In de andere halve finale staan titelverdediger Zorg en Zekerheid Leiden en Landstede tegenover elkaar.

Beide series beginnen woensdag. Ik ga er nog steeds vanuit dat Heroes en ZZ Leiden elkaar in de finale gaan treffen.

Dit viel mij op in de beslissende wedstrijd van zondagmiddag:

  • Donar leek volledig doordrongen van het belang van deze wedstrijd in tegenstelling tot game 2 van deze serie, BAL was mentaal niet klaar en stapelde de eerste tien minuten foute keuze op foute keuze
  • Waarom nam Varagic pas een time out na zes en een halve minuut spelen? Toen was het al (gedaan) 19-4 na de superstart van Donar (9-0, 14-4, 29-9. Vooral door inside te gaan. Points in paint 1e helft: 21-8).
  • Uit de zoneverdediging van Donar kwam voor de thuisploeg veel goeds, BAL wist er geen raad mee omdat het succesvolle insidespel van wedstrijd 2 niet meer gespeeld kon worden en schieten van buiten kan BAL niet (als het moet) en zeker Brathwaite moet deze zomer, om zijn niveau te verhogen, hard trainen op dreiging van buiten
  • Kjeld Zuidema had uiteindelijk mooie cijfers, 15p, 7r, 6a maar meer nog dan dat viel hij mij op als gangmaker
  • Iemand Milhan Charles de uitblinker van wedstrijd 2 nog gezien?

De foto bij het artikel is van Gerrie van der Boom

Deze jager ruikt bloed voor beslissende play-offduel

Dat BAL won van Donar verraste me niet. Wel het relatieve gemak waarmee het gebeurde, 85-71. Het leek wel alsof de meeste Donar-spelers niet beseften dat de serie beëindigd kon worden met een overwinning in Weert.

De tweede wedstrijd in deze serie werd voor mij al beslist in de eerste minuut. Want ik zag één team dat uit alle macht wilde strijden en ik zag een groep ‘oude wijven’ die een wedstrijdje wilden spelen.

Nou zegt dit niet direct iets voor de beslissende wedstrijd zondagmiddag in Martiniplaza. Donar heeft niet voor niets thuisvoordeel en het zal goed druk zijn. Dat kan een voordeel zijn, maar kan ook voor extra druk zorgen als het niet loopt zoals gehoopt. Op hun beurt heeft BAL al een wedstrijd in Plaza in de benen waar kansen waren en door het verloop van wedstrijd twee ruikt de jager nu bloed en dat kan Donar zichzelf aanrekenen.

Heroes, Zorg en Zekerheid Leiden en Landstede lieten op hun beurt geen steek vallen, al moesten Leiden en Zwolle nog wel een beetje aan de bak.

Een halve finale (best-of-5) is al bekend, die tussen ZZ Leiden en Landstede. De ander weten we zondag. De halve finales beginnen woensdag.

Deze vijf zaken vielen mij verder op:

  • Donar had 22 keer balverlies, BAL maar 6. De Limburgers scoorden 21 punten uit het Donar-balverlies (wat nog zuinig is, de maatstaf is 1,5 keer het balverlies). Donar scoorde uit het Weerter balverlies 2 punten.
  • De 19-jarige Fransman Milhan Charles had een ‘seasonhigh’ 26p, 6r ruim boven zijn gemiddelde van 12p, 4r.
  • Derde kwart Feyenoord vs ZZ Leiden: 11-25 (eindstand 66-79)
  • Heroes had bij Yoast maar liefst 16 keer balverlies, maar schiet ook 15 (op 33) driepunters raak
  • Coen Stolk speelde voor Landstede meer dan 35 minuten, had ‘maar’ 8 punten, maar ook 9 rebounds en een teamhigh plus/minus van +14.

De foto bij dit artikel is van Tessa van Gameren.

Enorme verschillen bij start play-offs om landstitel

Heel verrassend was de eerste speelronde van de play-offs niet. Maar dat had ik ook niet verwacht. Alle vier de thuisspelende en favoriete teams wonnen (ruim).

Deze vijf zaken vielen mij het meest op:

  • Het gemiddelde verschil bij de eindstand was maar liefst: 24,3 punten
    • In het 1e BNXT-seizoen was het gemiddelde verschil in de kwartfinale: 10,3
    • In het 2e BNXT-seizoen was het gemiddelde verschil in de kwartfinale: 9,1
  • Donar won vooral van BAL omdat het vijf driepunters meer raak schoot en die kwamen op het conto van de lange mannen Gabrovsek (3/7) en Quinn (2/2)
  • Debuut van Sam van Oostrum bij Donar na lange revalidatie door schouderoperatie: 22 min met 4p, 3r, 1a.
  • Dimitri Maconda had 18p, 4r, 3a en 0to voor LWD Basket
  • Kai Edwards en Terence Bieshaar hebben geroken aan Oranje, maar hadden in hun play-offdebuut voor hun werkgever respectievelijk 2 en 11 punten

De foto bij dit artikel is van Gerrie van der Boom.

Tot slot hoorde ik vandaag (donderdag) dat Steve Bravard in Amerika is overleden. Hij is 73 jaar geworden. Bravard was een van de eerste Amerikanen die in Den Bosch ging spelen. De forward (2.01m) speelde vijf seizoenen voor Sperry Remmington, zoals de ploeg toen heette, en kon scoren.

In het NRC van 3 oktober 1976 (toen er nog structurele landelijke aandacht was voor basketbal) vond ik nog een artikel waarin Bravard werd genoemd, toen ging het (ook) al tussen Den Bosch en Donar.

Door onze basketbalmedewerker DEN BOSCH, 3 okt! — In sporthal De Vinkenkamp te Den Bosch heeft Sperry Remington gisteravond de wedstrijd voor de basketbalcompetitie tegen Nationale-Nederlanden Donar uit Groningen met 89-85 gewonnen. Bij rust was de voorsprong van Sperry negen punten: 49-40.

Sperry behaalde de overwinning onder meer omdat het zich net iets beter dan Donar wist te beheersen tegenover de beide scheidsrechters, hoewel John van Vliet (Sperry) al in de vijfde minuut bij 14—12 een technische fout kreeg vanwege ongepast woordgebruik tegenover arbiter Woudstram. Maar daar bleef het bij. Bij Donar maakt/e coach Ron Mulder vlak voor de rust een technische fout door van de bank te lopen en tegen scheidsrechter Leegwater schreeuwend te protesteren. Volgens Mulder had hij moeten fluiten voor goal-tending van een van de Sperry spelers. Maar of de bal nu aangeraakt werd voordat hij de ring raakte of erna, was door de vele lange armen nauwelijks waarneembaar. In de tweede helft werden er bij Donar nog technische fouten toegekend aan Steve Miller en aan een van de spelers op de batjk. De overtreding van John van Vliet had overigens nauwelijks betekenis in het verloop van de wedstrijd. HSj werd direct vervangen door Bernard van der Molen en Sperry bouwde de twee punten voorsprong verder uit tot tien punten bij 30—20 halverwege de eerste helft. De technische fouten bij Donar hadden meer invloed. Het betekende driemaal onnodig balverlies en extra punten tegen. Vooral de fout op de spelersbank kwam op een ongunstig tijdstip voor Donar. Na vijf minuten in de tweede helft was de achterstand ingelopen tot drie punten, 53—50. Het verschil werd nu direct weer groter door de benutte vrije worp en de twee’ punten, die Sperry maakte uit de navolgende aanval. Andere oorzaak van het verlies was het slechte schieten van de Groningse ploeg. 86 pogingen, die 36 doelpunten opleverden, dat is slechts 42 procent. Ook de andere cijfers benadrukten de slechte kwaliteit van het duel. Sptrry leed 29 keer balverlies en Donar 25 keer. Ron Mulder liet zijn ploeg de eerste helft voornamelijk zone spelen. Tegenover zo’n verdediging voelt Tyronne Marioneaux van Sperry zich het prettigst. De 2.12 nieter lange Amerikaan,

die zijn lange kroeshaar in verschillende strengetjes heeft gevlochten, kreeg zo de gelegenheid om goede passes af te leveren en ook zelf te scoren. Na rust ging Donar over op pressing man-ito-man (bij een press zoeken de verdedigers zo snel mogelijk hun man op). Marioneaux bracht er door de mandekkirig weinig meer van terecht en zag zijn schotpercentage van een goede 50 procent dalen tot 38 procent. Hij maakte in totaal 14 punten. Veel beter bracht Steve Bravard het ervan af bij Sperry. Hij was topscorer’ van de ploeg met 26 punten tege-n het zeer hoge percentage van 88 procent, daarbij pakte hij ook nog tien rebounds. Ron Mulder is nu enkele maanden in Groningen. In korte tijd leerde hij de Groningers op ©en meer moderne Amerikaanse manier spelen. Er wordt nu ook meer getraind: viermaal in de week twee uur inplaats van een uur. Daarbij passen volgens speler Jos Timmer de Amerikanen Steve Miller en Will Madkins goed in het jonge team. Steve Miller stimuleert de ploeg enorm in de aanval en de verdediging en geeft zelf het voorbeeld. Hij is meestal goed voor meer dan 25 punten per wedstrijd. Tegen Sperry kwam hij echter niet verder dan tot 19 punten. Knock-out Hij werd zo zwaar verdedigd, en niet altijd reglementair, dat hij bij een doelpoging door een Sperryverdediger onderuit werd gelopen en even knock-out ging. Ron Mulder haalde hem naar de bank maar toen hij terugkwam waren zijn schoten onzuiver en moest hij het scoren overlaten aan onder meer Madkins,, die topscorer werd met 26 punten. Madkins heeft de bij basketbal weinig aangetroffen gewoonte om na een hem gelukte doelpoging onder het terugrennen even zijn arm juichend op te heffen. De duidelijke inbreng van de Amerikanen zorgt er voor dat Donar, ondanks het verlies tegen de koploper, meetelt in de subtop van de eredivisie. De wedstrijd tegen Burtoni uit Haarlem aanstaande zaterdag moet dat verder bewijzen.

Voorbeschouwing op kwartfinales van de BNXT League play-offs: Kan BAL verrassen tegen Donar?

Na ruim zeven maanden voorspel, gaat het vanaf woensdag om het ‘echie’. Ik weet nog steeds niet wat het nut is om acht van de negen Nederlandse BNXT-teams in de play-offs te laten spelen, maar het is zoals het is.

De kans op vier keer 2-0 in de best-of-three kwartfinaleseries is groot. Heroes, Zorg en Zekerheid en Landstede zie ik simpelweg geen steek laten vallen tegen respectievelijk Yoast, Feyenoord en LWD Basket. Het verschil is gewoon te groot en anders moeten de ’grote 3’ zich schamen.

Opvallend trouwens hoe de plekken 6, 7 en 8 uiteindelijk uitgekristalliseerd zijn want de reisafstanden zijn eigenlijk minimaal, dat had ook anders kunnen zijn.

Mooiste affiche
De afstand tussen nummer 4 Donar en nummer 5 BAL is een boeiende. Natuurlijk is het een eind rijden van Groningen naar Weert en vice versa, maar op het veld ligt het een stuk dichter bij elkaar.

Donar is favoriet in deze serie, daar kan men in Groningen gezien de verhoudingen niet omheen. En drie overwinningen in het grensoverschrijdende gedeelte van de BNXT-league zijn niet onaardig. Landstede had maar één overwinning, net als BAL trouwens.

BAL is wel de ‘best of the rest’. Hun seizoen was in feite al geslaagd door deelname aan de Gold League. Er werd niet veel gewonnen, maar er waren close games en de ploeg heeft vast en zeker veel geleerd.

Feit is dat de verdedigingen van beide teams niet veel voor elkaar onder doen. Feit is ook dat Donar dit seizoen aanvallend gezien sterker is dan de Limburgers net als in de rebound.

Maar het zijn nu play-offs, dan wordt alles anders en ik heb kersvers coach van het jaar Radenko Varagic hoog zitten. Hij is in staat om met BAL tactisch te verrassen. In de play-offfinale vorig seizoen blonk zijn Groningse tegenstrever Andrej Stimac niet echt uit op dit facet.  

In de twee onderlinge duels dit seizoen won zowel BAL als Donar de uitwedstrijd, maar die wedstrijden zijn al lang geleden.

In december speelde Goss, de vervanger van Oladapo, nog niet voor BAL en was Tomsick nog niet de guard van Donar.

,,Het wordt zwaar vanavond. We zullen ons allerbeste spel moeten laten zien om te kunnen winnen. Vergeet niet dat Donar nog steeds het op een na hoogste budget in Nederland heeft. Daarmee beschikken ze over betere spelers dan wij”, zo blikte coach Radenko Varagic in december vooruit in de Limburger.

  • 28 oktober Donar-BAL: 70-73
  • 23 december BAL-Donar: 59-64 

Daarom heb ik ook de efficiencycijfers (per 100x balbezit) van de 10 duels in het grensoverschrijdende deel van de BNXT op een rij gezet. Dat geeft zicht op de ‘actuele’ vorm en het bevestigt vooral dat de verdedigingen min of meer gelijkwaardig zijn en Donar veel meer ‘firepower’ in huis heeft.

Ook heb ik de efficiencycijfers over het gehele seizoen erbij gezet, inclusief het domestic gedeelte. Het verschil tussen crossborder en seizoen geeft aan hoeveel moeilijker deze teams het hebben gehad tegen de Belgen, al is Donar wel iets beter gaan aanvallen naarmate het seizoen vorderde.

Donar Aanv.eff Verd.eff
Crossborder 105.8 118.3
Seizoen 103.3 105.7
BAL Aanv.eff Verd.eff
Crossborder 93.0 119.6
Seizoen 96.6 107.4

De hamvraag in de best-of-threeserie tussen Donar en BAL is of de verdediging van de Limburgers sterk en constant genoeg is om de aanval van Donar te beteugelen want zelf zullen ze niet gaan winnen door veel punten te scoren, daar zijn de Limburgers niet toe in staat.

Ik acht een verrassing in deze serie reëler dan in de ander drie, maar gelijkwaardig is het op papier zeker niet en Varagic zal iets bijzonders moeten bewerkstelligen om de halve finale met BAL te halen.

Deze haai liet zijn droom waarheid worden

Wat een mooie week was dit met knappe prestaties en Nederlands talent in de picture.

Midweeks waren er negen duels en ­­twee Nederlandse overwinningen. Donar versloeg Antwerpen en LWD Basket won van Aalst. In de laatste speelronde waren de resultaten hetzelfde. Dat brengt de totale stand van het grensoverschrijdende deel in de BNXT op (hoe is het mogelijk): 25-75.

Mijn top vijf (de laatste nu de play-offs gaan beginnen):

5. Bar slecht
Je hebt slecht en je hebt slecht. Maar de eerste helft van Heroes thuis tegen Charleroi in een vrijwel volle Maaspoort was het slechtste wat ik in jaren heb gezien, 18-43. Nog veel beroerder dan Leiden onlangs thuis tegen Antwerpen.

Mijn gedachten gingen ook gelijk naar hun situatie. Duidelijk is dat Heroes heel veel moeite heeft tegen fysiek sterke teams (zoals Luik en Charleroi), maar zulke teams komt die ploeg in Nederland niet tegen.

Opmerkelijk was het dan wel weer dan Heroes in de tweede helft de rug rechtte tegen het fysiek veel sterkere Charleroi. De wedstrijd kantelde en Heroes kwam onder leiding van Price nog tot op zes punten verschil. Verder liet het goed als team spelende Charleroi, met een beresterke Kuta die zich aardig in de picture speelde, het niet komen, 69-77.

Wat zegt dit? Nou dat titelkandidaat Heroes best kan ballen, maar als team ook een mentaal probleem heeft (zeker als het zich fysiek laat meeslepen).

4. NBA
Het is de tijd van het jaar dat de NBA-draft dichtbij komt en dan komen ook de talenten in beeld, dit jaar ook Nederlandse. In de 78-koppige lijst voor de NBA-draft combine staat één Nederlander: Quinten Post, de 24-jarige center (2.10) die zijn college-loopbaan erop heeft zitten.

Voor wie het niet weet, dit is wat de combine inhoud en het is zeker niet voor iedereen weggelegd:

At the combine, college basketball players are measured and take medical tests, are interviewed, perform various athletic tests and shooting drills, and play in five-on-five drills for an audience of National Basketball Association (NBA) coaches, general managers, and scouts. Athletes attend by invitation only.

Een soort van treetje lager is er het G-League Elite Camp, met de mogelijkheid om nog in de Combine (en dus in de NBA) terecht te komen. Daar staan ook Nederlanders op de lijst die ook klaar zijn op college: Tristan Enaruna, 22-jarige forward (2.05) en Jesse Edwards, 24-jarige center (2.11).

3. Bevestiging
Dat Yannick Kraag een groot talent is, werd deze week nog eens bevestigd. Hij werd in de ACB, de Spaanse hoogste divisie en na de NBA en de Euroleague de sterkste competitie ter wereld, gekozen in het meest talentvolle team. Dat overkomt een Nederlander nou niet elke dag. 

3a. Linker
In het verlengde van deze talenten deed het me pijn om te lezen dat Rienk Mast, ook een groot talent, weer een knieoperatie krijgt. Hij slaat daarom een jaar college over. Dat zal wel, maar op 22-jarige leeftijd al twee flinke operaties aan dezelfde knie achter de rug hebben is niet heel lekker (voor zijn carrière).

“As some people know, I played most of last season with a knee that wasn’t completely healthy,” he said. “Over these past couple weeks, I’ve spoken with multiple doctors about what we can do to get my knee healthy for the rest of my playing career and hopefully life. These have been some difficult conversations, but the best way forward for me is to undergo surgery.”

Opmerkelijk trouwens hoeveel Amerikaanse media het nieuws van Mast melden, kijk maar naar de resultaten vaan mijn google-news zoekopdracht. Evenzo opmerkelijk is dat niemand schrijft over de Nederlandse play-offs van 2019 toen Mast in het tweede duel van de finale een afgescheurde kruisband aan zijn linkerknie opliep.

2. Surprises
Gezien het verloop van het seizoen, en zeker de laatste tijd, zag ik niet aankomen dat mijn twee verwachte finalisten voor de finale van de play-offs om het landskampioenschap hun laatste wedstrijd zouden gaan winnen. Toch waren er twee surprises, notabene op Belgische bodem.

Heroes, nog zonder Stumbris en Dorsey-Walker, won de thriller bij Antwerpen onder andere door vijf driepunters meer raak te schieten, 76-77.

  • Moore: 14, 8r, 7a
  • Akot: 14p, +/- +11

Door de winst sluit Heroes het grensoverschrijdende deel van de BNXT af met vijf keer winst en vijf keer verlies. De afgelopen twee seizoenen waren er tegen de Belgen meer nederlagen dan overwinningen:

  • 2021-2022: 4-6
  • 2022-2023: 2-8

Zorg en Zekerheid kende de afgelopen twee jaar betere resultaten tegen de Belgen:

  • 2021-2022: 6-4
  • 2022-2023: 5-5

Na drie hele dikke nederlagen op rij, was de winst bij Charleroi een fikse opsteker met het oog op de play-offs, 65-71. Scherpte maakte het verschil want ZZ Leiden maakt 23 punten uit 20 keer balverlies van Charleroi. Andersom waren het 8 punten uit 9 keer balverlies.

  • Jones was topscorer met 19p, maar  +/- -3
  • Schaftenaar 14p, 11r
  • Bouwknecht 7p, 4a, en +/- + 11
  • Kruithof 12p, 4r, 6st, en +/- +15

Net als Heroes sluit ZZ Leiden het seizoen tegen de Belgen af met 5-5.

Hoewel Landstede aan de deur van de top 2 lijkt te rammelen krijgt die formatie het maar niet voor elkaar om winnend basketbal te spelen. Het is een terugkerende conclusie. Midweeks tegen ging Zwolle na verlenging onderuit tegen Luik, 86-91. Twee dagen later volgde in Hasselt een afgang, 91-57.

1. Dromen
Ik hou van sporters die hun dromen durven uitspreken. Als ze die dromen dan ook nog waarmaken, is dat bijzonder knap. En ben je mijn haai van de week.

Na een landstitel en een BNXT-titel met ZZ Leiden stopte Worthy de Jong in 2022 met vijf tegen vijf basketbal.

Hij was toen te gast bij Langs de Lijn en Omstreken en deed een profetische uitspraak:

“Ik denk dat ik bij 3×3 nog meer mooie dingen ga bereiken.”

Natuurlijk droomde Worthy toen al van de Olympische Spelen, het hoogste podium voor een sporter. Met vijf tegen vijf zou hij dat nooit halen, maar voor drie tegen drie lag de rode loper in feite voor hem klaar. Het type spel dat Worthy kan spelen, leek en lijkt voor hem gemaakt. Snel, explosief en aanvallend.

De afgelopen krap twee jaar is Worthy in het 3×3 uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Door de FIBA op handen gedragen en vorige week (voor de kwalificatie) uitgeroepen ook tot meest spectaculaire speler van 2023.

Het lijkt mij ook dat Worthy na het eerste en niet succesvolle Olympisch kwalificatietoernooi in het vliegtuig even goed heeft gesproken met bondscoach Aron Roye. Het zal zoiets zijn geweest van: dit was leuk, maar nu moet Arvin terug. Hem was eind maart verteld dat hij buiten de vier koppige selectie was gevallen.

Iedereen zag drie weken geleden dat Oranje net niet lekker in haar vel zat. En dus keerde afgelopen weekend ‘good old’ Arvin Slagter (Worthy’s compadre) terug in Oranje, ten koste van Bryan Alberts.

Hoewel 3×3 heel erg lijkt te gaan om aanvallen zijn deze twee mannen natuurlijk heel goed in staat om te verdedigen, zeker als het moet. En zo plaatste Oranje zich voor de tweede keer op rij voor de Olympische Spelen.

De vorige keer in Tokio werd Nederland vijfde. Ik zie komende zomer in Parijs een medaille aan de horizon gloren. Natuurlijk wordt het niet makkelijk, maar de persoonlijkheden Worthy de Jong en Arvin Slagter (bondscoach niet nog een keer een fout maken) kennende, kan het best mooi worden. Het zou de ultieme bekroning zijn. Ook voor Jan Driessen en Dimeo van der Horst.

Extra
Vandaag (maandag) maakte de BNXT haar seizoenprijzen bekend.

Dit is mijn All-Starteam van de Nederlandse velden (die door BNXT niet samengesteld is):

  1. Marijn Ververs
  2. Boy van Vliet
  3. Austin Price
  4. Luuk van Bree
  5. Jito Kok

Coach: Radenko Varagic

MVP: Luuk van Bree

Deze jonge haai deed zich gelden

De play-offs lonken en dan wordt alles, met nog één week te gaan, vanzelf een beetje belangrijker.

Deze week waren er 10 duels in de BNXT, alleen Heroes won. Het brengt de tussenstand op 21-61. Hiermee zijn de Nederlandse clubs na een aardige start weer aanbeland op het langjarig gemiddelde van één op vier.

Mijn vijf meest opmerkelijke zaken van afgelopen week:

5. Les
De FIBA Europe Cup, het niveau waar de Nederlandse clubs de afgelopen jaren op hebben geacteerd, is gewonnen door Niners Chemnitz. Dat ging ten koste van Bahcesehir College (een oude bekende van ZZ Leiden, twee jaar geleden in de halve finale van deze Europa Cup).

Toeval wil dat Chemnitz dit seizoen zowel tegen Heroes als tegen ZZ Leiden speelde.

In de eerste groepsfase was Den Bosch de tegenstander.

  • In Den Bosch: 66-77
  • In Chemnitz: 88-61

In de tweede groepsfase was Leiden de tegenstander.

  • In Leiden: 58-88
  • In Chemnitz: 78-57

De resultaten geven een indicatie hoever Nederlandse clubs afstaan van dit niveau. Chemnitz is de huidige nummer 3 van de Bundesliga, het land van de wereldkampioen.

Niners Chemnitz werd in 1999 opgericht en de ploeg kwam 18 jaar uit in de 2e Bundesliga totdat het in 2020 promoveerde. De ingezette lijn omhoog lijkt gestaag verder te worden uitgebouwd. En van de Nederlandse ploegen die dit seizoen in Chemnitz waren, hoorde ik dat ze flink onder de indruk waren van de faciliteiten.

Wat Chemnitz sterk maakt, en een les is voor Nederlandse teams, is de continuïteit in de organisatie. Aanvoerder Jonas Richter speelt er al sinds 2015. De Italiaans/Argentijnse trainer Rodrigo Pastore speelde in Europa en ging ook in 2015 bij Chemnitz aan de slag. General manager Steffen Herhold is sinds 2016 in dienst. In die tijd is de begroting gestegen van 870.000 euro naar 6 miljoen euro en voert de club een helder beleid, ook op de scouting, dat overduidelijk vruchten afwerpt.

Dit seizoen is de startende guard Kaza Kajami Keane, de Canadees die in 2019 met Landstede kampioen van Nederland werd. En deze week werd uitgeroepen tot MVP van de Europe Cup.

4. Verontrustend
Eerst was er de afgang thuis tegen Antwerpen, 52-103. Met een dramatische start van de wedstrijd, 11-20. Dit werd vervolgd met een pak slaag in Luik, 94-65. Met weer een dramatische start, 28-10.

Gezien de stabiliteit in Leiden van de afgelopen jaren zijn deze resultaten even verrassend als verontrustend. De ervaring leert namelijk dat als dit soort resultaten uit de lucht komen vallen er meestal iets in de groep van spelers en coach aan vooraf is gegaan. Dit past bij de geluiden die doorsijpelen en als er echt iets aan de hand is, komt het ook niet zomaar goed bij de titelverdediger.

3. NBA
Er was een tijd dat Tristan Enaruna hoog op de lijstjes van de NBA-scouts stond, in 2017 werd hij door ESPN al genoemd en ook in 2019 was het vizier van de NBA op hem gericht.

Op college liep het niet zoals gehoopt voor 22-jarige forward (2.03), maar na vijf jaar en drie verschillende scholen is het Enaruna gelukt om zichzelf weer in het sportlicht te zetten.

2. Sollicitatie
Voor 13.500 toeschouwers scoorde Coen Stolk 20 punten en was daarmee goed voor een derde van de Zwolse punten in het Sportpaleis, 69-59. In iets meer dan 30 minuten schoot Stolk 7/12 inclusief 4/7 driepunters, met nog 4 rebounds en 4 assists.

De 26-jarige Stolk is bezig aan het beste seizoen van zijn carrière en solliciteert met zijn spel naar een stap hogerop.

Het duel tussen Antwerpen en Landstede was verder apart. De eerste helft was de Zwolse formatie kansloos en teveel onder de indruk, 45-23. De tweede helft brachten ze Antwerpen aan het wankelen, 24-36. Overigens net als ik vorige week schreef, zonder door te drukken en zichzelf te belonen.

Het aantal fieldgoals is duidelijk over de aanval:

  • Antwerpen 26/65
  • Zwolle 18/52

En dan vooral in de paint:

  • Antwerpen 17/30
  • Zwolle 10/25

Wel lijkt de Zwolse verdediging op orde en met een aanstaand treffen met ZZ Leiden in het vooruitzicht in de halve finale van de play-offs, is dat voor mij een belangrijke graadmeter.

1. Voetballer
Ik heb de indruk dat er geen sprake is van een voorjaarsdip bij Heroes. Hoe pijnlijk de nederlaag vorige week thuis tegen Luik ook was (na een nederlaag bij Oostende waar iedereen verliest), de revanche in Hasselt was sterk. Zeker verdedigend, 66-82. Het lijkt erop dat de nederlagen nodig waren om de boel wakker te schudden.

Net als voorgaande duels waren er meerdere geblesseerden en speelden er een aantal niet geheel fitte spelers, maar dit keer kreeg de tegenstander geen kans. Hoewel Limburg United vooraf riep dat ze nog een eitje te pellen hadden.

Door de winst en de nederlaag van Leiden heeft Heroes nog één overwinning nodig in de resterende twee duels voor thuisvoordeel in de gehele play-offs. Geen must, maar ook niet onbelangrijk al was het maar voor de financiën.

Woensdag krijgt Heroes bezoek van Charleroi om daarna het reguliere seizoen af te sluiten bij Antwerpen. Tegen de Belgen staat Den Bosch nu op 4-4 en het zou voor het eerst in drie seizoenen BNXT niet met een negatief saldo hoeven te eindigen.

In de winst op Hasselt viel een aantal spelers op:

  • Moore met 28p, 8r, 6a, maar ook 5to
  • Akot met 19p, 8r in verreweg zijn beste wedstrijd voor Heroes
  • Beens met 9p

Vooral het optreden van Thijs Beens is opmerkelijk. Hij speelde exact 14 minuten en zijn 9 punten waren tegen 100% (3/3 tweepunters en 1/1 driepunters). Met een plus/minus van + 16 (precies de marge bij de eindstand).

Natuurlijk gaat het te ver om de winst op zijn conto te schrijven, maar een zeer duidelijke bijdrage had de 17-jarige guard (1.92m) uit Vlijmen zeker, totdat een Belg zijn knie in de buik van Beens stopte.

Nou zijn niet alleen zijn statistieken opmerkelijk, het feit dat Beens serieus speeltijd krijgt is al heel wat. Want zoveel kansen krijgt de jeugd in Den Bosch historisch gezien niet.

Enerzijds jammer, anderzijds wel begrijpelijk want in Den Bosch staat maar één ding centraal en dat is winnen. Opleiden en winnen gaan niet altijd samen, maar het kan wel. Al is het aantal talenten dat in Den Bosch is doorgebroken altijd klein geweest en eigenlijk krijgt jeugd in Nederland amper kansen, zeker geen 17-jarigen.

Omdat Thijs Beens zich zo manifesteerde tegen een Belgische subtopper, en niet tegen een Nederlands kleintje, is Thijs Beens mijn haai van de week. Ook als hart onder de riem voor alle Nederlandse talenten die kansen najagen.

Beens is bezig aan zijn eerste seizoen op het hoogste niveau in Nederland. Op de trainingen gaat het steeds een beetje beter en daarom kwamen de speelminuten in Hasselt niet helemaal uit de lucht vallen.

Hij begon op jonge leeftijd als voetballer in Vlijmen en haalde al snel het hoogte jeugdteam. Het voetballen ging best goed totdat Thijs werd teruggeworpen na een longontsteking. In die periode ging hij basketballen bij Vlijmscherp waar zijn vader trainer is en zijn twee jaar oudere broer al speelde.

Met zijn broer vocht Thijs stevige duels uit op het veldje achter het ouderlijk huis. Soms liepen de emoties zo hoog op dat pa tussenbeide moest komen.

In clubverband bleek dat Thijs al snel meekon bij Vlijmscherp en dat opende wat ogen. Op zijn elfde deed Thijs in Den Bosch mee met een ‘skills practice’ en dat ging leuk. Een try-out voor het onder 14 team van Heroes leverde later vraagtekens op. De toenmalige trainer twijfelde enorm over Beens, die op dat moment maar één keer in de week in de zaal trainde omdat hij ook nog voetbalde.

Beens is in november geboren en in zijn jaarlichting dus gewend om te knokken. In de onder 14 van Heroes was het eerste jaar niet overtuigend, maar het tweede jaar was al veel beter omdat hij groter en sterker werd en dat combineerde met zijn slimheid.   

In Den Bosch ging hij naar het onder 16 team en ook kwam hij in beeld bij Oranje. Op het EK begon Beens op de bank, maar ging het gestaag beter en werd hij belangrijker zodat hij in de laatste wedstrijd startte.

In zijn eerste seizoen bij de profs van Heroes begon de 17-jarige Beens voorzichtig. Maar hij heeft de handschoen opgepakt en coach Braal beloonde hem voorzichtig met minuutjes die langzaam werden uitgebouwd. Eerst in de minder belangrijke fases en afgelopen vrijdag dus serieuze minuten.

De mensen om Thijs Beens heen zien dat hij dit seizoen heel veel heeft geleerd van de coaches in Den Bosch. Bijvoorbeeld door in zijn acties naar de ring even de tijd te pakken en dan te versnellen. Ook is zijn driepunter stabieler geworden.

Beens zit in zijn VWO examenjaar en wil volgend jaar een tussenjaar nemen. Waarin full-time basketballen natuurlijk lonkt al is uiteindelijk een afgeronde opleiding voor elke Nederlandse basketballer cruciaal want vrijwel niemand loopt financieel binnen.

Het wordt ook interessant wat Heroes deze zomer doet op spelersgebied. Blijft Beens de 11e/12e man of schuift hij op? Hoe gaat hij om met tegenslagen? En natuurlijk betekent één zwaluw niet dat het zomer is, hij heeft nog een lange weg vol hindernissen te gaan. Maar om Thijs heen is er over zijn realiteitszin weinig twijfel en dat pleit voor hem.

Hij wordt omschreven als zelfkritisch, als iemand die bij zichzelf blijft en niet naar anderen wijst, maar juist naar zichzelf kijkt om dingen beter te doen.

Een lichtpuntje dat is deze haai

Genoeg opmerkelijke zaken deze week in het Nederlandse basketbal.

Acht duels in de BNXT deze week, alleen Yoast won. Dat brengt de tussenstand Nederland vs België op: 20-50.

Mijn vijf meest opmerkelijke punten:

5. Humor
Ik moest deze week even heel hard lachen. En eigenlijk hoef ik het antwoord op de vraag die ik zo ga stellen niet eens te weten.

Zijn ze me vergeten of ben ik geboycot?

De formulieren voor de BNXT-awards zijn schijnbaar verstuurd, onder andere aan basketbaljournalisten/schrijvers. En je raadt het al: ik heb die niet ontvangen.

Ik zie er de humor wel van in.

Want of ze zijn me gewoon vergeten, wat in mijn ogen het meest waarschijnlijk is en tegelijk alles zegt en een bevestiging is van wat ik al twee en een half seizoen schrijf.

Of ik ben op een zwarte lijst gekomen, vanwege opmerkingen over het beleid van de BNXT. Hoewel ik deze kans niet groot acht, sluit ik het ook niet uit.

Nou kan er ook nog een technische reden zijn, maar goed bij anderen is het stemformulier wel aangekomen en ik heb ook regelmatig andere mail van BNXT ontvangen en de afgelopen jaren ontving het formulier wel.

4. Voorjaarsdip
Ik was vrijdagavond aan het werk bij Omroep Brabant en was dus niet in de Maaspoort. Na het pak slaag in Oostende liep Heroes opnieuw tegen een zeperd aan.

Thuis tegen Luik, in een volle hal notabene, mag dat nooit op deze manier gebeuren, ook niet met een paar geblesseerde spelers, 72-88. Verliezen kan als de tegenstander beter is, dat is sport, maar dit was erg slecht en waar was de verdediging? Of het de welhaast traditionele voorjaarsdip van Heroes is, zal de komende weken blijken?

3. Gênant
Zaterdag was ik wel in Leiden om voor NOS Langs de Lijn verslag te doen van het duel tegen Antwerpen. Als de presentator op een gegeven moment vraagt wanneer de marge gênant wordt voor Leiden, dan is het pijnlijk.

Zo’n resultaat als zaterdag bij een duel met twee teams die (op papier) min of meer gelijkwaardig zijn, kan ik me niet heugen. Wat was dat bizar slecht. En vooral de verdediging, waar Leiden om bekend staat, was vanaf de eerste seconde een gatenkaas, zonder kaas dan eigenlijk.

Erg raar waren de laatste seconden van de wedstrijd. Coach Skelin gaf duidelijk aan naar zijn spelers om de laatste aanval maar te laten zitten, dribbel de tijd maar uit. Dat deed Antwerpen, alleen waren er nog een paar seconden verschil tussen de schotklok en de wedstrijdklok. Aan het einde van de schotklok gaf Van Cleemput de bal daarom aan Gardiner van Leiden, op de helft van ZZ. De Amerikaan vond het vervolgens nodig om, met nog vijf seconden te gaan, als een raket naar de Belgische basket te gaan. Onbegrijpelijk. Ik snap wel dat hij nog een enorme beuk kreeg onder de ring in het slotsignaal.

Waar ik vervolgens veel respect voor kan opbrengen is dat de spelers van Leiden na afloop (na opvallend lang in de kleedkamer te hebben gezeten, dat wel) op een normale manier de pers te woord staan.

Geen korte antwoorden, geen verwijten richting pers, niet alleen maar ja of nee, zoals in bepaalde andere balsporten. En dus sprak ik voor de NOS met Marijn Ververs.

2. Tijd
Landstede was eigenlijk het enige lichtpuntje deze week in de Gold League. De ploeg van Jean-Marc Jaumin speelde verdienstelijk tegen Oostende en creëerde in het vierde kwart een positie om te gaan stunten, zonder op voorsprong te komen. Maar die stunt kwam er niet.

Enerzijds omdat Oostende een paar klasbakken heeft, zoals Gillet die gewoon raakschiet als het moet. Maar zeker ook omdat Landstede-spelers verkeerde keuzes maken. Of blijven maken, want dat gebeurde ook in de verloren bekerfinale tegen Heroes.

Dan kun je goed spelen, maar echte wedstrijden winnen vergt wat extra’s zeker verdedigend. Maar Landstede heeft nog tijd (voordat de halve finale van de play-offs op het programma staat).

1. Lichtpuntje
Het meest opvallende resultaat van deze week werd genoteerd in Bemmel. Yoast versloeg Brussel, 89-83.

Veel was de danken aan:

  • Ike Nweke met in 38 minuten 25p, 5r
  • Roel van Overbeek in bijna 39 minuten 23p, 4r, 5a

Door de winst van Yoast is er in de strijd om de play-offtickets een bijzondere situatie ontstaan. Want Feyenoord, LWD Basket en Yoast staan nu op evenveel punten met nog drie duels te gaan. Bij een gelijke stand is doorslaggevend de eindstand van het nationale gedeelte. Daar was de volgorde: Feyenoord, LWD Basket, Yoast.

Overigens staan de vier Nederlandse ploegen in de ranglijst van de Silver League allemaal achter de vijf Belgische teams.

Maar goed, de strijd om de play-offplekken 6, 7 en 8 is nog boeiend.

Yoast, dat tussendoor Avea zag vertrekken en in de halproblemen verzeild raakte, maakt op het veld sportief gezien geen bijzonder jaar door, maar heeft tegen de Belgen nu wel drie kreeg gewonnen.

Aanvoerder Roel van Overbeek liet zich tegen Brussel van zijn beste kant zien. Zijn voornoemde cijfers en een plus/minus van +7 en efficiency van 20 betekenen dat dit zijn beste wedstrijd van dit seizoen is en daarmee is hij mijn haai van de week.

Foto: Christian Aarts

Extra haai
Ik heb zaterdag genoten bij de opname van de ZZ Leiden Basketbal podcast.

Inhoudelijk was het leuk en goed met een heerlijk nuchtere Sid Bruinsma en gastheer Diego Ouwerkerk heeft een aanstekelijk enthousiasme. Mooi.

Nou is Diego niet de enige podcastmaker in het Nederlandse basketbal, allemaal doen ze het uit liefde voor de sport.

Net zoals het blad Rebound geen cent oplevert. Ook mijn hart verzakte toen ik de voorpagina zag, maar het is zoals het is. Vrijwilligerswerk met weinig budget, niet dat dit fouten vergoelijkt, maar ik begrijp het wel.

Vrijwilligers zijn op alle niveaus in het ‘kleine’ Nederlandse basketbal noodzakelijk. Denk ze maar eens weg, de fotografen, veldleggers, kabeltrekkers (voor de radioverbinding dank nog), stewards enzovoort.

Zaterdag in Leiden werden de vrijwilligers nog geconfronteerd met een vrijwilliger die onwel werd. Sterkte van mijn kant. Een goed moment om alle vrijwilligers in het spotlicht te zetten.