Leon Kersten - Pagina 3 - Nieuws en achtergronden over basketbal in Nederland en Nederlandse basketballers in het buitenland

Play-offs 2026: Landstede verrast met winst in Leiden

Geplaatst op 3 juni 2026 door Leon Kersten

Landstede heeft een forse tik uitgedeeld aan ZZ Leiden door de eerste wedstrijd in de finale in Leiden te winnen (68-86). Zwolle speelde simpelweg een stuk beter, met meer inzet en schoot de driepunters veel beter. Uit de historische cijfers is gebleken dat de winnaar van wedstrijd één in de finaleserie in 89,4% van de gevallen ook kampioen wordt, Landstede deed dus goede zaken ook omdat het nu thuisvoordeel heeft.

Het affiche voor de finale van de play-offs om het landskampioenschap in de BNXT-league is een van de meest verrassende in jaren. Nummer drie ZZ Leiden neemt het op tegen nummer vijf Landstede. De teams zijn op papier goed aan elkaar gewaagd. Het gaat om een best-of-fiveserie. Voor baanvang van de play-offs was er geen uitgesproken favoriet, Het uitgeschakelde Heroes was de titelverdediger.

Game 1 ZZ Leiden – Landstede 68-86

Landstede had eigenlijk geen echte problemen met Leiden in de eerste wedstrijd van deze serie. De ploeg speelde geen perfecte wedstrijd, daarvoor was het toch te wisselvallig, maar in de problemen kwam de ploeg nooit. Zeker de eerste helft was Landstede grotendeels heer en meester. De start was grandioos tegen een abominabel slecht verdedigend Leiden, dat gewoon niet klaar leek voor deze wedstrijd en bij vlagen apathisch leek toe te kijken. In het eerste kwart namen de gasten een enorme voorsprong (10-29). Tien minuten later leek Leiden alles weer om te keren (39-42) door een goede bijdrage van de bank. Maar basketbal is een game van runs en de laatste van de eerste helft was voor Landstede dat comfortabel ging rusten (39-51). In de tweede helft drong Leiden nog wel aan (58-63), maar de thuisploeg kon verdedigend nooit een vuist maken. Landstede bleef in tegenstelling tot Leiden wel als team spelen en maakte het duel vakkundig af.

Grote man was Boyd van der Vuurst de Vries met 23 punten zonder missers in de eerste helft (9/9 FG, 4/4 driepunters). Gek genoeg was hij topscorer zonder score in de tweede helft (0/10 FG). Landstede schoot als team de driepunters veel beter 13/30 dan ZZ Leiden 4/13. Zwolle had (typerend voor het mentaliteitsverschil) ook veel meer rebounds 41 tegen 28 voor Leiden.

Game 2 Landstede – ZZ Leiden vrijdag 5 juni
Game 3 ZZ Leiden – Landstede zondag 7 juni
Game 4 Landstede – ZZ Leiden woensdag 10 juni (mits noodzakelijk)
Game 5 ZZ Leiden – Landstede vrijdag 12 juni (mits noodzakelijk)

BNXT/Play-offs

Finale thriller? Leiden en Zwolle ontlopen elkaar nauwelijks

Geplaatst op 2 juni 2026 door Leon Kersten

Het affiche tussen ZZ Leiden en Landstede heeft het in zich om een van de mooiste play-offfinales in jaren te worden. De ploegen lijken aan elkaar gewaagd en het zouden zomaar vijf spannende wedstrijden kunnen worden voordat de kampioen bekend is. De eerste wedstrijd is woensdagavond in Leiden.

Beide zijn vanuit een underdogrol als nummer drie (Leiden) en vijf (Zwolle) van de Nederlandse teams in de BNXT-league in de kwartfinales begonnen en zowel ZZ Leiden als Landstede schakelde in de halve finales even verrassend als knap een favoriet uit.

Cruciaal feit
Ik kan van alles voorspellen, maar ik ben geen orakel. De geschiedenis van het Nederlandse play-offbasketbal heeft wel één redelijk cruciaal feit aangetoond, namelijk dat winst in wedstrijd één van de finaleserie bijna allesbepalend is:
Sinds 1978 is 89,4% van de winnaars van het eerste duel ook kampioen geworden.

Thuisvoordeel is enorm belangrijk zo blijkt wel uit het winstpercentage van 67% voor de thuisspelende ploeg in de finale. Sinds 1978 won dertien keer het bezoekende team de eerste wedstrijd, negen keer werd die ploeg uiteindelijk ook kampioen.

Hoe is het onderling dit seizoen?
De twee finalisten stonden dit seizoen drie keer tegenover elkaar: Zwolle won er twee, Leiden één.

23 december’25: Landstede – ZZ Leiden 81-90
4 januari’26: Landstede – ZZ Leiden 101-67 (beker)
7 maart’26: ZZ Leiden – Landstede 88-92

Maar goed, ik schreef al dat beide teams de afgelopen weken een enorme ontwikkeling hebben doorgemaakt. Ze pieken op het juiste moment. Daarom een vergelijking op basis van hun play-offduels in efficiencycijfers (per 100 keer balbezit):

ZZ Leiden	Play-offs	Seizoen	%verschil
Aanv eff.	117.5	110.8	6.08%
Verd. Eff.	109.3	107.5	1.70%
Marge	8.2	3.3	148.86%

Landstede	Play-offs	Seizoen	%verschil
Aanv eff.	104.5	106.6	-1.95%
Verd. Eff.	94.6	109.9	13.92%
Marge	9.9	-3.3	400.51%

Een blik op de marge van deze efficiencycijfers leert dat beide teams een enorme sprong hebben gemaakt in de play-offs. Dat is deels te verklaren door het (logische) ontbreken van de Belgische tegenstanders in de Nederlandse play-offs die natuurlijk wel aanwezig zijn in het reguliere seizoen, maar ze zijn ook beter gaan spelen. Leiden is vooral beter gaan aanvallen en Zwolle vooral beter gaan verdedigen. Al zegt dit ook iets over hun tegenstanders, waar Groningen moeite had met verdedigen en Den Bosch kon niet meer aanvallen. Deze cijfers bevestigen mijn gevoel dat ZZ Leiden en Landstede dicht bij elkaar zitten. Wat de efficiency niet laat zien, is wat er gebeurt als het tempo omlaag gaat en een ploeg in één duel minder balbezit heeft. Dit is wat Leiden in de laatste twee duels tegen Donar deed en prima verdedigde met respectievelijk 71 en 77 punten tegen.

Wat zeggen de feiten?
Opvallend is dat beide teams gemiddeld per wedstrijd evenveel driepunters schieten: 9/25. Bij de vrije worpen (belangrijk in close games) is er ook amper verschil in de gemiddeldes: ZZ Leiden 14/19 en Landstede 14/18. Op veel vlakken zoals assists, fouten en balverlies liggen de statistieken ook heel dicht bij elkaar.

Verschillen zijn er natuurlijk ook. Leiden is van de twee de ploegen degene die de meeste aanvallende rebounds pakt. Dat scheelt er gemiddeld per wedstrijd 2,5. Het tempo dat Leiden in de wedstrijden hanteert is meestal iets hoger dan dat van Zwolle. Met als logisch gevolg dat Leiden vier schoten per wedstrijd meer neemt en dat kan verschil maken in close-games.

Beide teams hadden dit seizoen lang moeite met hun inside game, maar in de play-offs is dat -stukken- beter geworden. Ik denk dat hier de crux gaat zitten en dan niet alleen bij de lange mannen. Nate Roberts bij Leiden en Jalen Thomas halen nu het maximale uit hun spel. Maar hoe gaat het met de drives naar de ring voor de ‘makkelijkere’ scores, zoals de laatste van McCollum in Groningen? De ploeg die dat voor elkaar krijgt, ook mentaal, gaat denk ik kampioen worden.

Crunch time?
Als het echt spannend en close wordt, is het interessant om te kijken hoe de ploegen presteren onder druk in de slotfase. In het algemeen wordt dan gekeken naar de resultaten in duels waarin de marge bij de eindstand vijf punten om minder is:

Leiden 2-4 (inclusief de winst bij Donar in game 5)
Zwolle 3-3 (inclusief de winst op Leiden in competitie)

Hoe zit het met het personeel?
Een groot verschil zit er tussen beide coaches. Doug Spradley van Leiden is een ervaren rot die al meerdere kampioenschappen heeft behaald met zijn ploegen, onder andere twee landstitels met Leiden en een BNXT-kampioenschap ten koste van Oostende. Gaelle Bouzin is tweedejaars hoofdcoach en won nog nooit een titel als hoofdcoach, al heeft zij in Oostende als assistent wel het een en ander meegemaakt.

Voordeel voor Leiden is dat naast de coach, de ploeg meer ervaren is. Roeland Schaftenaar heeft zijn medespelers vast de onzichtbare kneepjes bijgebracht die in een finale nodig zijn. Lucas Kruithof was er in 2023 al bij toen Leiden kampioen werd. Zwolle heeft Leon Williams met veel ervaring, voor de anderen is dit de eerste keer, maar hun leercurve is steil gebleken.

Er zijn nog meer overeenkomsten, in mijn ogen is de belangrijkste dat ze een stuk beter zijn gaan verdedigen in de play-offs en mijn motto is ‘defense wins championships’. Bovendien zijn het twee echte teams geworden waarin iedereen zijn rol lijkt te weten en voor elkaar wil werken.

Beide teams schieten ook graag en veel driepunters, maar de ervaring leert dat de driepunter in een finalereeks na een lang seizoen in verhouding minder doorslaggevend wordt, getuige de laatste score van McCollum voor Leiden in Groningen wat een drive naar de ring was in plaats van een driepunter die hij ook had kunnen schieten.

Dit zijn de teams en hun gemiddelde cijfers over dit seizoen:

	Leiden		Zwolle
PG	McCollum	17.8p 2.0r 3.6a	Dobbs	12.0p 1.4r 3.0a
SG	Scott-Grayson	16.8p 4.6r 2.2a	Van der Vuurst de Vries	13.2p 5.0r 4.2a
SF	Kruithof	5.2p 4.6r 0.8a	Whitfield	8.4p 5.6r 2.0a
PF	Bergsma	9.0p 4.0r 1.6a	Haskin	8.8p 7.0r 1.0a
C	Roberts	7.2p 6.4r 1.6a	Thomas	13.6p 9.0r 0.2a

Bank	Maconda	6.0p 1.6r 3.0a	Williams	5.6p 1.8r 4.6a
	Van Den Elzen	9.2p 2.0r 1.4a	Sajantila	6.2p 2.6r 1.6a
	Sicking	6.2p 3.0r 0.4a	Carter	6.4p 3.2r 0.0a
	Huurman	3.0p 1.3r 0.3a
	Schaftenaar	5.3p 2.0r 1.0a

Hoe zit het met de bank?
In de play-offs kan de bank doorslaggevend zijn na een forse reeks van wedstrijden. Beide teams hebben al een kwart- en een halve finale achter rug. Leiden speelde acht duels, Landstede zes. In de finale worden het maximaal vijf duels in tien dagen (start 3 juni, eventueel vijfde duel op 11 juni).

Doug Spradley gebruikt voor Leiden in de play-offs tien spelers. Voor Zwolle gebruikt Gaelle Bouzin acht spelers met de aantekening dat Carter in de serie tegen Den Bosch maar weinig in actie kwam. Feit is dat Landstede de belangrijke aanvoerder Coen Stolk een maand geleden is kwijtgeraakt omdat hij moest stoppen na vier hersenschuddingen.

Hoe zit het historisch?
ZZ Leiden werd zes keer kampioen van Nederland, voor het laatst in 2024, en speelde in totaal 15 finales. Landstede werd in 2019 kampioen en speelde in 4 finales.

Leiden en Zwolle stonden sinds de invoering van de play-offs in Nederland in het seizoen 1977-1978 nog nooit in de finale tegenover elkaar.

Wel speelden ze acht series tegen elkaar in kwart- en halve finales; Leiden won zeven series, Zwolle één. Er waren 29 onderlinge play-offduels met 22 overwinningen voor Leiden en 7 voor Zwolle.

16 duels waren in Leiden, de thuisploeg won er 14 en Zwolle, dat nu geen thuisvoordeel heeft en dus één keer moet winnen in Leiden om kampioen te worden, won daar pas twee keer. De gemiddelde onderlinge uitslag is hier: 78,7 – 69,4.

13 duels waren in Zwolle, de thuisploeg won ‘maar’ vijf keer en Leiden dus acht keer. De gemiddelde onderlinge uitslag is hier: 75,4 – 75,5.

In finaleduels in de play-offs is het winstpercentage voor de thuisclub 67,1%.

De gemiddelde uitslag in de finale is: 79,3 – 74,2.

Opmerkelijk detail
Het is pas de tweede keer in 21 jaar dat de finale niet bestaat uit of Den Bosch of Donar tegen een andere tegenstander. In het seizoen 2004-2005 ging de finale tussen Amsterdam en Zwolle (Amsterdam werd toen kampioen). In 2013 werd Leiden kampioen ten koste van Leeuwarden.

De foto bij het artikel is van Marja van Tilburg-de Lange.

BNXT/Play-offs

Hoe Heroes en Donar hun seizoen zagen instorten

Geplaatst op 1 juni 2026 door Leon Kersten

Terwijl ZZ Leiden en Landstede zich opmaken voor de finalestrijd om het landskampioenschap, en in hun vuistje lachen, is het seizoen voor de favorieten met het ‘grote’ geld voorbij. Na eerder al Heroes werd zondag ook Donar uitgeschakeld in de halve finale van de play-offs.

Tot pak ‘m beet een maand geleden had ik niet gedacht dat Heroes de finale niet zou halen. Tot gisteren zag ik dat Donar ook niet direct overkomen. Een gemeenschappelijke deler is er zeker wel, namelijk dat hun tegenstanders echte teams zijn met spelers die met en voor elkaar willen werken en vertrouwen in elkaar hebben.

Voor wie van de twee de uitschakeling het hardst aankomt durf ik wel te stellen, namelijk Heroes. Al zal het op korte termijn logischerwijs niet leuk en gezellig zijn in Groningen en al een paar dagen niet in Den Bosch.

Wonden likken voor Donar
Ik zag Donar zondag in eigen huis ten onder gaan aan het Leidse karakter en hun verdediging, die in deze serie steeds meer kracht kregen. Tweedejaars hoofdcoach Jason Dourisseau werkte goed mee aan de Leidse opmars met een typische Amerikaanse beginnersfout. Hij liet zijn pointguard Austin Luke steeds dominanter worden waardoor zijn cijfers wel beter werden, maar zijn teamgenoten ‘buitenspel’ kwamen te staan. De Donarcoach had veel eerder in moeten grijpen in plaats van hopen dat het wel goed zou gaan komen door één man. Daarom vind ik niet dat Donar de serie verloor in de slotseconde. Donar heeft wel de beker gewonnen en was de tweede Nederlandse club in de BNXT-league, voor de continuïteit van Donar zou ik Dourisseau langer aan de club binden.

Hoewel het me verder niets uitmaakt wie de finale zou halen, ben ik wel content dat Leiden met maar drie importspelers om de titel gaat spelen. Dat betekent namelijk gelijk dat een karrenvracht aan Nederlanders ook gaat spelen. Sicking, Huurman, Kruithof, Van den Elzen, Schaftenaar, Maconda (voor de helft) en de bizarre Bergsma, die vrijwel uit het niets belangrijk is geworden, kunnen Leiden de zevende landstitel in de clubgeschiedenis gaan bezorgen. Wat mij betreft een voorbeeld voor de andere teams in Nederland. Dan kan Doug Spradley misschien wel niet goed liggen in de club omdat hij niet verder zou kijken dat het eerste team, de afscheidnemende coach bereikt wel wat.

Overigens denk ik dat bondscoach Johan Roijakkers relatief gezien iets minder blij is. Direct na de play-offs gaat Oranje op trainingskamp naar China met duels tegen dat land en Australië, maar de jonge Nederlanders van Leiden zullen dan niet beschikbaar zijn, lijkt mij zo. Omdat er al veel vaste internationals niet beschikbaar zijn, ook niet voor de WK-kwalificatieduels over een maand, wordt het voor hem puzzelen om een groep bij elkaar te krijgen.

De toekomst
Voor Donar is het wonden likken en opmaken voor het volgende seizoen, hopelijk zonder gevallen als Dane Erikstrup wat de ploeg zeker pijn heeft gedaan. Het contract met Jason Dourisseau loopt af, maar wie gaat hem in Groningen evalueren? Technische man Adriaan van Bergen vertrok in januari. De volgende vraag zal zijn wat er met de imports gaat gebeuren? Austin Luke zal willen blijven, maar ja zijn spel… en hij kampt ook met fysieke problemen.

In oktober vorig jaar schreef ik al dat er goed nieuws zou komen voor Donar en afgelopen week werd er een klap opgegeven: in Groningen is een samenwerking is opgezet tussen de voetbalclub, de volleybalclub en Donar, die allen op het hoogste niveau spelen. Dat zou Donar 750.000 euro opleveren, schijnbaar verspreid over 5 jaar, en daar zou ik ook geen nee tegen zeggen. Nou ben ik niet per se voorstander van samenwerking met voetbalclubs, het verleden heeft uitgewezen dat basketbalclubs uiteindelijk altijd het onderspit delven (Feyenoord als meest recent voorbeeld, maar Amsterdam, Omniworld en NAC zijn ook sprekende voorbeelden). Het betekent gelijk dat Donar volgend seizoen de hoogste begroting heeft van de vijf Nederlandse teams in de BNXT-league.

Het ging mis in De Maaspoort
Want in Den Bosch gaat het minder worden, naar verluidt flink minder. De nieuwe eigenaren halen de teugels aan en ik schat in dat Heroes in feite Leiden achterna gaat. Dat zou ook gaan gelden voor de selectie: 4 imports en verder Nederlanders. Maar goed, eerst zien en dan geloven.

Ik schreef al dat ik tot een maand geleden absoluut niet had verwacht dat Heroes zou gaan instorten. Het seizoen was niet constant, maar zo slecht als de laatste weken was het nou ook weer niet. Heroes was uiteindelijk de beste Nederlandse ploeg in de BNXT-league met een hogere plek dan de afgelopen vier jaar. De imports vielen op Veinot na niet mee, maar voor Nederlandse begrippen was het goed genoeg. Toch ging het mis, goed mis.

Hoe meer ik erover nadenk hoe meer ik overtuigd ben dat Bob van Oosterhout zijn beslissing om te vertrekken niet bekend had moeten maken op het moment dat hij het deed. Officieel was dat na de laatste reguliere wedstrijd. Officieus wist ik het al een tijdje eerder. Voordat iemand lekker bij de hand denkt: waarom heb jij dat dan niet bekendgemaakt? Van mij mocht de eigenaar dat zelf doen en een aantal insiders weet dat ik er zo instond. Bob van Oosterhout heb ik toen gevraagd waarom hij niet wachtte tot na het seizoen, maar hij had het in een BNXT-vergadering al verteld en het was een kwestie van tijd voordat het uit zou lekken. Maar ja, ook daar had hij kunnen wachten.

Als ik het al eerder wist, is de kans enorm dat het ook bekend was bij de spelersgroep. Deze kennis valt vrijwel samen met de schandalig slechte thuiswedstrijd tegen ZZ Leiden en de blamage die daarop volgde in Den Helder. Nou kun je stellen dat de heren professionals zijn, maar zo werkt het niet helemaal. Bij aanvang van het seizoen schreef ik al dat, op het contract van Charlon Kloof na, alle contracten, inclusief die van de coaches, afliepen. Als dan de grote roerganger zijn vertrek aankondigt, is het vrij voor de hand liggend dat er onrust komt. De Nederlanders denken aan hun toekomst, de imports zal het worst wezen want die hebben toch geen binding en gedragen zich ernaar, werd wel duidelijk.

Zoals zo vaak in de sport geldt ook in de Maaspoort: als het onrustig is aan de top, werkt dat door op de (werk)vloer. Bij Ajax weten ze daar alles van en in Den Bosch nu ook. Aan de nieuwe aandeelhouders de taak om de rust terug te brengen.

Beslissingen
Net als in Groningen loopt het contract van de hoofdcoach af en ook in Den Bosch is de vraag wie Erik Braal gaat evalueren? Er is geen technische man in Den Bosch, net als in Groningen. Even ter info, in Leiden en Zwolle is die er wel. Je zou er bijna een conclusie aan verbinden.

In de Maaspoort is er een soort van patstelling ontstaan. Om de continuïteit te waarborgen zou het logisch zijn om Braal te houden en in essentie is hij ook een goede coach. Alleen heb ik de indruk dat hij de kern van het vak een beetje uit het oog is verloren. Ten opzichte van zijn tijd in Rotterdam, Leeuwarden en zeker de beginjaren in Groningen lijkt hij veel meer op tactisch vlak met de middellange termijn bezig dan met het maximale uit zijn ploeg halen. En ik weet dat het een het ander niet helemaal uitsluit.

Hier zou een technische man uitkomst bieden, maar onder Bob van Oosterhout is het nooit zover gekomen. Plannen had hij wel, maar of ze durfden of konden niet met hem door een deur of de wet stond in de weg. Geld zal hier ook nog wel een rol hebben gespeeld.

De nieuwe eigenaren van Heroes willen door met Braal en hem ook verantwoordelijk maken voor het technische gedeelte. Enerzijds kan ik dat volgen, anderzijds is het gevaarlijk. Twee titels in vijf jaar is niet slecht en vorig jaar was zijn ploeg in de play-offs ongeslagen en zeer overtuigend. Toch hadden er de afgelopen jaren, gezien het budget, zeker één en misschien wel twee meer kampioenschappen moeten zijn. De afgang tegen Zwolle laat ik dan even buiten beschouwing, omdat daar dus ook externe factoren aan ten grondslag lijken te liggen.

Heroes moet terug naar de kern en het huidige Leiden, met een reeks aan spelers uit de eigen jeugd, laat zien dat dat helemaal niet slecht hoeft te zijn, mits je het, van hoog tot laag, goed organiseert natuurlijk.

De foto bij het artikel is van Robert Verboon.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: Verrassing compleet ZZ Leiden verslaat Donar, finale tegen Landstede

Geplaatst op 31 mei 2026 door Leon Kersten

ZZ Leiden heeft na Landstede de finale van de play-offs om het kampioenschap van Nederland bereikt. Dat gebeurde na een thriller in Groningen met een winnend schot één seconde voor tijd (77-79). De winnende bal kwam uit handen van uitblinker Javian Mc Collum die in totaal goed was voor 30 punten.

Landstede plaatste zich vrijdag al door overtuigend af te rekenen met Heroes. Het is de eerste keer dat Landstede de finale speelt na het veroveren van het eerste en enige kampioenschap in 2019. Door de uitschakeling van nummer één Den Bosch en nummer twee Donar speelt Leiden als nummer drie (van de Nederlandse ploegen op ranglijst van het reguliere BNXT-seizoen) met thuisvoordeel in de finale tegen nummer vijf Zwolle.

ZZ Leiden won vrijdag het vierde duel in de serie thuis van Donar. Dinsdag kwamen Landstede en Donar op de drempel van de finale. Landstede won verrassend bij Heroes en Donar was te sterk voor ZZ Leiden. Vorige week zondag wonnen de thuisspelende ploegen, net zoals dat op de eerste speeldag van de halve finales gebeurde. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf was er geen uitgesproken favoriet, Het uitgeschakelde Heroes was de titelverdediger.

Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68
Game 2 ZZ Leiden – Donar 90-78
Game 3 Donar – ZZ Leiden 97-89
Game 4 ZZ Leiden – Donar 91-71
Game 5 Donar – ZZ Leiden 77-79

De alles of niets wedstrijd in Martiniplaza werd een thriller van de bovenste plank. Javian Mc Collum kreeg bij een gelijke stand (77-77) de laatste aanval van de wedstrijd in handen. Hij wachtte tot het laatste moment met zijn drive naar de ring, de juiste en slimme beslissing. Hij liet de bal boven de ring los, waarna die werd weggeslagen. Na enig beraad concludeerden de scheidsrechters terecht dat het goaltending was, de bal werd ongeoorloofd boven de ring weggeslagen en dus kon Mc Collum zijn 30e punt bijschrijven. Wat restte was 1.1 seconde wedstrijd. Iedereen in Martiniplaza wist dat de bal naar Austin Luke zou gaan, de guard die al goed was voor 32 punten. Alleen wist Leiden dat ook en Luke kreeg de bal nog wel los, maar het werd geen score.

In die misser zat veel meer verscholen dan alleen drie punten. Zeker weten dat heel veel mensen in Groningen dachten dat na de uitschakeling van Heroes door Landstede de titel voor het oprapen lag, voor het eerst sinds 2018 en voor het eerst na het faillissement van drie jaar geleden. In die gemiste bal zat ook verscholen dat Luke dan wel 32 punten had, maar gedurende de wedstrijd zijn medespelers uit het oog verloor. Hij schoot maar liefst 28 keer (12 keer raak met 5/9 driepunters) dat is bijna 40 procent van alle Groningse schoten. Met maar 2 assists, 4 rebounds, 3 steals en 3 keer balverlies kwam hij uiteindelijk uit op een veelzeggende plus/minus van -4.

Waar Luke het lot van Donar bepaalde, was Leiden een beter team. Mc Collum had dan wel 30 punten (bijna het dubbele van zijn seizoensgemiddelde van 16,5), veel meer spelers waren gevaarlijk en hadden een wezenlijke bijdrage, in het bijzonder de 37-jarige Roeland Schaftenaar met in bijna 24 minuten: 10 punten, 7 rebounds en geen balverlies. Ook Brendon Bergsma was weer opvallend aanwezig met 9 punten, 5 rebounds een een +/- van +8 (teamhigh).

Zij stonden ook op het veld in sterke Leidse tweede kwart toen verdedigend de toon werd gezet (19-24) en ervoor zorgde dat Donar, vrijwel de hele tweede helft, tot achtervolgen werd gedwongen. Los van de toverballen die Austin Luke erin kreeg, had Leiden met hun verdediging in de tweede helft best veel grip op Donar waardoor er verder ook niemand in een ritme kon komen. Dat is ook terug te zien aan de veelzeggende schotpercentages:
Donar FG 37% (27/72)
Leiden FG 46% (28/60)
Niet onverwacht liep het bij Donar, met vijf duels in tien dagen en een beperkt gebruik van de bank, niet met de driepunters, behalve bij Luke, en ook niet onverwacht is dat de bank van Leiden meer verlichting bracht (8 om 18 punten). Nou is Leiden ook geen wonderploeg en Donar met Miller voorop wenste niet zomaar te capituleren, maar de Groningers kregen verdedigend simpelweg te weinig voor elkaar in een wedstrijd waar bij vlagen door beide teams niet best werd gespeeld en veel domme keuzes werden gemaakt.
Bottom line is dat Leiden de wedstrijd won omdat ze beter verdedigde, veel efficiënter was en Donar, dat leunde op één man, daar geen antwoord op had.

ZZ Leiden werd in 2024 voor het laatst kampioen van Nederland. Een finale tegen Zwolle werd in de historie van de Nederlandse play-offs nog nooit gespeeld. Komende woensdag begint de finale, een best-of-five reeks.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: Donar tegen ZZ Leiden, alles of niets

Geplaatst op 31 mei 2026 door Leon Kersten

Om vijf uur wordt in Martiniplaza de beslissende wedstrijd gespeeld in de halve finale van de play-offs tussen Donar en ZZ Leiden. De winnaar neemt het vanaf woensdag in de strijd om het landskampioenschap op tegen Landstede. In deze best-of-five serie won tot nu toe telkens de thuisspelende ploeg.

Natuurlijk is thuisploeg Donar favoriet, maar verrassingen gebeuren, getuige de winst vannacht van de San Antonio Spurs in de beslissende wedstrijd op bezoek bij Oklahoma.

Vijf dingen om op te letten in de laatste wedstrijd tussen Donar en ZZ Leiden:

Donar speelt thuis en in een bomvol Martiniplaz (max 4450) is dat een enorm voordeel. Het verschil tussen Donar thuis en uit in deze serie is best groot. Niet alleen werd er thuis twee keer gewonnen, in wedstrijd 1 had Donar 91 punten en in wedstrijd 2 maar liefst 97 punten. Uit had de ploeg 78 en 71 punten.
Het is in deze serie de vijfde wedstrijd in tien dagen. De inbreng van de bank kan cruciaal zijn. Zeker als de driepunters niet vallen en dat is een serieuze mogelijkheid in zo’n korte serie. Nou heeft Donar inside meer in huis dan Leiden, maar voor Leiden lijkt Nate Roberts het best voor het laatst bewaard te hebben en hetzelfde geldt voor Roeland Schaftenaar. Hoewel beide teams graag driepunters schieten, zijn die in deze serie, ondanks de 11 rake van Austin Luke in wedstrijd 2, niet doorslaggevend geweest. Vier keer won de ploeg met de meeste ‘points in de paint’.
Game 1: 34-28
Game 2: 34-26
Game 3: 54-52
Game 4: 44-38
Het is opmerkelijk dat ZZ Leiden zich na beide nederlagen in Martiniplaza goed herstelde, weliswaar in een thuiswedstrijd maar toch. Het getuigt van karakter en dat zal Leiden nodig hebben in wedstrijd 5.
In dit soort wedstrijd is verdedigen het sleutelwoord. In het reguliere seizoen was Leiden het iets beter verdedigende team, maar in deze serie liet de ploeg dat eigenlijk alleen thuis zien. Verdedigende efficiency (punten tegen per 100 keer balbezit):
Donar 109,0
ZZ Leiden 107,8
In scorende zin hebben beide teams een aantal spelers om in de gaten te houden. Voor Donar: Luke, Miller en Forrest. Voor Leiden: Mc Collum, Scott-Grayson. De vraag is wie de X-factor wordt? De verrassende speler van het ‘moment’. Mijn tips: Carlton Linguard Jr. voor Donar en Lucas Kruithof voor Leiden. Beide spelen in aanvallende zin tot nu toe ondermaats.
Dit seizoen won Donar drie keer in eigen huis van ZZ Leiden (competitie en twee keer play-offs). De laatste overwinning van Leiden in Groningen was op 12 mei vorig jaar (65-74). In de play-offs stonden beide teams 26 keer tegenover elkaar in Martiniplaza.
20 keer winst voor Donar
6 keer winst voor Leiden
Geen onbelangrijk detail: Donar en Leiden speelden drie keer een laatste wedstrijd van een serie in Martiniplaza en Donar verloor zo’n duel in eigen huis nog nooit:
Seizoen 1981-1982 beslissende 3e wedstrijd: 104-86
Seizoen 2009-2010 beslissende 5e wedstrijd: 80-70
Seizoen 2013-2014 beslissende 5e wedstrijd: 76-62

De foto bij het artikel is van Marja Van Tilburg-de Lange.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: Landstede bereikt finale play-offs, Leiden sleept tegen Donar 5e duel uit het vuur

Geplaatst op 29 mei 2026 door Leon Kersten

Landstede heeft de finale van de play-offs om het kampioenschap van Nederland bereikt door overtuigend af te rekenen met Heroes. Het is de eerste keer dat Landstede de finale speelt na het veroveren van het eerste en enige kampioenschap in 2019. ZZ Leiden won overtuigend van Donar, deze teams spelen zondagmiddag een beslissingswedstrijd in Groningen.

Dinsdag kwamen Landstede en Donar op de drempel van de finale. Landstede won verrassend bij Heroes en Donar was te sterk voor ZZ Leiden. Zondag wonnen de thuisspelende ploegen, net zoals dat op de eerste speeldag van de halve finales gebeurde. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf is erg geen uitgesproken favoriet, Heroes is de titelverdediger.

Game 1 Heroes – Landstede 76-56
Game 2 Landstede – Heroes 70-63
Game 3 Heroes – Landstede 71-86
Game 4 Landstede – Heroes 72-57

Eigenlijk was er in wedstrijd 4 van deze serie geen vuiltje aan de lucht voor Landstede. De ploeg leidde vanaf het begin overtuigend en de marge liep snel op naar meer dan tien punten. Het armetierige Heroes, dat geen schim meer was van de ploeg die eerder dit seizoen best goed speelde en de hoogste aanvallende efficiency had van de Nederlandse ploegen in de BNXT-league, kreeg werkelijk niets voor elkaar op een kleine fase in het vierde kwart na. Landstede hoefde ook niet het beste boven te halen, Den Bosch verprutste het zelf wel, zeker in de aanval omdat de samenhang en het vertrouwen ver te zoeken was. Duidelijk is dat coach Gaelle Bouzin haar ploeg voor de tweede play-offserie op rij uitstekend voorbereid had. In de reeks tegen Heroes tankte Zwolle overduidelijk vertrouwen, werd de ploeg verdedigend beter en aanvallend werd de ploeg behalve met de driepunter ook inside gevaarlijk. Toch zal het in de finale echt nog beter moeten om kampioen te kunnen worden.

Voor het ‘kleine’ Zwolle is het de vijfde trip naar de finale. Voor het kampioensjaar 2019 werden zonder succes de finales bereikt in 2005, 2016 en 2017.

Na acht minuten spelen in het eerste kwart (19-8) maakte Charlon Kloof zijn rentree bij Heroes na vijf maanden blessureleed, het maakte uiteindelijk voor de wedstrijd niets uit.

De uitschakeling is voor titelverdediger Heroes een hard gelag. De ploeg met de hoogste begroting van Nederland (1,7 miljoen euro) is in de slotfase van het seizoen volledig door het ijs gezakt en dat moet coach Erik Braal zich aanrekenen. Hij blijft nu steken op de magere twee titels in vijf seizoenen Den Bosch, allemaal seizoenen waarin Heroes een serieuze titelkandidaat was. Voor afscheid nemende eigenaar Bob van Oosterhout blijft het ook bij twee titels in tien jaar tijd.

Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68
Game 2 ZZ Leiden – Donar 90-78
Game 3 Donar – ZZ Leiden 97-89
Game 4 ZZ Leiden – Donar 91-71

Het ‘oude’ ZZ Leiden toonde zich weer tegen Donar in wedstrijd 4 van de serie. Dan bedoel die met vechtlust zoals in de Vijf Meihal zo vaak te zien was. De energie droop eraf bij de thuisploeg vrijdagavond en dat was het grote verschil. Leiden speelde als team sterk, maar ik zag Roberts met 12 punten (5/5 FG), 7 rebounds en 5 assists dingen doen die hij het hele seizoen niet heeft gedaan en dus blijkbaar in zijn beste vorm is als het moet (in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikanen van Heroes). Het belangrijkste was dat het overtuigend was bij Leiden, de ploeg was ook op alle statistische fronten beter terwijl voor Donar juist de rebound belangrijk, bijna cruciaal is.

Tyreek Scott-Grayson nam de thuisploeg bij de hand met 27 punten (9/15 FG, 5/9 driepunters), 6 rebounds en 4 assists. Aan Donar-zijde was het collectief te flegmatiek zeker in de tweede helft, waardoor de indruk ontstaat dat de Groningers misschien dachten dat Leiden zich zomaar zou overgeven. Typerend was het spel van Austin Luke die het vorige duel nog 11 driepunters raak schoot, maar nu bij 16 punten een plus/minus had van -22.

Het type wedstrijd was ook anders dan de voorgaande drie omdat het tempo lager lag. Leiden-coach Doug Spradey speelde dit seizoen juist a-typisch snel met zijn ploeg, maar had goed gezien dat wat rustiger spelen tegen dit Donar goed werkt. Dat levert een belangrijke en cruciale vraag op voor het duel van zondag, namelijk wie kan het tempo bepalen? Hoewel voor beide teams geldt dat het do-or-die is, ligt de grootste druk toch bij het favoriete en thuisspelende Donar.

Zondagmiddag zijn ovb de beslissende vijfde duels in de halve finale.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: Landstede stunt bij Heroes, Donar wint van ZZ Leiden

Geplaatst op 26 mei 2026 door Leon Kersten

Landstede en Donar staan na drie speelronden in de halve finales van de play-offs om het kampioenschap op ‘matchpoint’. De halve finales zijn vrijdagavond begonnen. Zondag wonnen de thuisspelende ploegen, net zoals dat vrijdag gebeurde. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf is erg geen uitgesproken favoriet, Heroes is de titelverdediger.

Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68
Game 2 ZZ Leiden – Donar 90-78
Game 3 Donar – ZZ Leiden 97-89

In Martiniplaza had Donar het lange tijd niet makkelijk omdat Leiden aan het ‘elastiek’ bleef hangen. Alleen had Leiden nog veel grotere problemen om de Groningse aanval af te stoppen. Aanvallend was het bij Donar bij vlagen om de vingers bij af te likken, tegelijk mag Leiden zich dat aanrekenen. Zo was het tweepuntspercentage van Donar maar liefst 81%. Malik Miller was uitblinker met 31 punten (11/12 FG, 6/7 driepunters) en 8 rebounds. Damien Forrest had 26 punten (12/15 FG). Austin Luke had maar liefst 18 assists bij 11 punten. In totaal had Donar 32 assists en Leiden 15.

Game 1 Heroes – Landstede 76-56
Game 2 Landstede – Heroes 70-63
Game 3 Heroes – Landstede 71-86

Op het gevaar af Landstede tekort te doen, maar een vrij hopeloos Heroes heeft thuis dik verloren van de ploeg uit Zwolle. De gasten waren simpelweg een beter team dan de titelverdediger. Den Bosch leek in de tweede helft helemaal uit elkaar te vallen. Waar Landstede in de reguliere competitie ondermaats presteerde, maakt de ploeg van Gaelle Bouzin nu een prima indruk. In de competitie schoot de Zwolse ploeg al eens 21 driepunters raak in de Maaspoort, dit keer was het niet zo extreem maar de driepunters, die Heroes schijnbaar moeilijk kan verdedigen, maakten wel (precies) het verschil. Landstede schoot er 13/23, Heroes 8/26. Uitblinker bij Landstede was Boyd Van der Vuurst de Vries met 22 punten (6/9 FG, 4/4 driepunters), 6 rebounds en 4 assists.

Beide reeksen worden vrijdagavond vervolgd en dan kunnen de finalisten bekend zijn.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: ZZ Leiden wint van Donar, Landstede verslaat Heroes

Geplaatst op 24 mei 2026 door Leon Kersten

De halve finales van de play-offs om het kampioenschap van Nederland zijn vrijdagavond begonnen. Beide thuisspelende teams wonnen hun eerste wedstrijd. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf is erg geen uitgesproken favoriet, Heroes is de titelverdediger.

Game 1 Heroes – Landstede 76-56

Game 2 Landstede – Heroes 70-63

In een povere wedstrijd heeft Landstede gewonnen van Heroes. Daarmee is de stand in de serie gelijkgetrokken. Beide verdedigingen hadden het aardig voor elkaar. Voor wat betreft de aanvallen is het een beetje kip en ei. Waren de verdedigingen zo goed of waren de aanvallen zo slecht? Ik neig meer naar het laatste. Landstede won verdiend omdat het iets meer de wil toonde om te winnen. Heroes kan dan wel een tienmans rotatie hebben, er waren veel te veel spelers die veel te weinig brachten. Landstede won de wedstrijd eigenlijk in het vreemde derde kwart. Na rust (30-33) begon Heroes met een sterke run (30-41). Maar Landstede herpakte zich knap en won het kwart ruim (22-12) In het laatste kwart had Landstede haar maximale voorsprong (58-48). Veelzeggend was dat coach Braal ervoor koos om zijn beide pointguards (Flood en Van Vliet) de laatste drie minuten van de wedstrijd op de bank te zetten. Het werkte bijna ook nog want Heroes kwam nog dichtbij (66-63), maar Landstede liet zich het kaas niet van het brood eten.

Uitblinker bij Landstede was Drake Dobbs die de run in het derde kwart min of meer op zich nam, hij eindigde met 21 punten (7/14 FG, 4/5 driepunters). De driepunters vielen in dit duel eigenlijk totaal niet bij beide teams, maar de twee die Zwolle meer raakschoot waren belangrijk. Landstede 6/18 (33%), Heroes 4/26 (15%). Landstede had ook veel meer rebounds 40, Heroes 34.

Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68

Game 2 ZZ Leiden – Donar 90-78

ZZ Leiden heeft het tweede duel tegen Donar knap gewonnen. Daarmee is de stand in de serie gelijk geworden. ZZ Leiden begon niet goed aan het duel, maar trok zich als collectief uit de problemen door heel hard te werken. Tegelijk raakte Donar langzaam maar zeker helemaal de weg kwijt tegen de Leidse verdediging en bij vlagen oogde het zelfs dramatisch. Uiteindelijk vocht Donar zich heel knap terug in de wedstrijd. Brandon Bergsma (wie anders) was het die vier minuten voor tijd misschien wel de belangrijkste driepunter van de wedstrijd raak gooide (81-74). Voor Donar had Austin Luke in 37 minuten 35 punten (12/24 FG, 11/23 driepunters) en nog 7 assists, 4 rebounds, maar ook 7 keer balverlies.

De eerste voorsprong in dubbele cijfers voor Leiden en de daarmee bevestiging van de ommekeer kwam na vier minuten in het derde kwart (52-39). Dat liep daarna nog verder op (59-42) voordat Groningen scoorde. Het bezegelde een enorme Leidse run (33-3) van ruim negen minuten voor en na rust.

De eerste helft was vreemd, heel vreemd. Donar begon redelijk en ZZ Leiden was zoekende. Met Austin Luke voorop (hij had 14 van de eerste 28 punten voor Donar) nam Donar een comfortabele voorsprong (26-39). De marge was duidelijk, maar ook het spelbeeld. Leiden vocht zich bewonderingswaardig terug onder aanvoering vier Nederlanders. Omdat Luke het niet vol kon houden, hij weinig steun kreeg en omdat Donar slordig werd was het zowaar na 20 minuten gelijk (40-40).

Donar stond wel gehavend op het veld omdat Lindgard en Taylor ontbraken, maar Leiden miste Schaftenaar en Huurmans.

Beide reeksen worden dinsdagavond vervolgd.

BNXT/Play-offs

2026 Play-offs: Heroes verslaat Landstede, Donar wint van Leiden

Geplaatst op 22 mei 2026 door Leon Kersten

De halve finales van de play-offs om het kampioenschap van Nederland zijn vrijdagavond begonnen. Heroes is als eerste geplaatst na de reguliere BNXT-competitie en speelt tegen nummer vijf Landstede. Donar is de nummer twee en speelt tegen nummer drie ZZ Leiden. Het gaat om een best-of-five. Vooraf is erg geen uitgesproken favoriet, Heroes is de titelverdediger.

Game 1 Heroes – Landstede 76-56

Met opvallend gemak heeft Heroes gewonnen van Landstede. Met prima verdedigend werk kreeg Landstede geen voet aan de grond in de Maaspoort. De marge van 20 punten kwam in het tweede kwart voor het eerst op het bord. Rond dat verschil bleef het de rest van de wedstrijd schommelen omdat Zwolle verdedigend geen echt antwoord kon vinden, onder druk veel balverlies leed en omdat de ‘geliefde’ driepunter door Heroes sterk verdedigd werd en niet viel. Zo schoot Heroes 8/24 driepunters en Landstede 4/18. Uiteindelijk was het tien man diepe Heroes op veel fronten veel te sterk dit duel, maar was het zeker na rust (46-27) niet meer dan solide. Man van de wedstrijd was Keevan Veinot met 20 punten (FG 8/10, met 4/4 driepunters), 2 rebounds en 4 steals.

Game 1 Donar – ZZ Leiden 91-68

Met redelijk gemak heeft Donar de eerste wedstrijd tegen ZZ Leiden gewonnen. De thuisclub begon sterk aan het duel en gaf de voorsprong (64-40 maximaal) nooit meer weg. Donar was niet alleen de betere, ook de completere ploeg. Leiden had nooit echt een antwoord op de Groningse aanval, al werkte de zoneverdediging in het laatste kwart even (een beetje). Leiden speelde simpelweg niet goed en effectief genoeg. Malik Miller was de man van de wedstrijd met 18 punten (FG 6/10), 14 rebounds en 4 assists. Grote verschillen waren er bij de driepunters: Donar 15/40, Leiden 7/29. Donar pakte ook veel meer rebound 49 tegen 36 voor Leiden. Ook het aantal assists was ruim in het voordeel van Donar 29 en 11 voor Leiden.

Donar kwam er niet zonder kleerscheuren af, meldt RTV Noord. Grootste smet was het het uitvallen van Evan Taylor in de eerste helft met een knieblessure. Hij keerde terug op krukken en zag de rest van de wedstrijd vanaf de zijkant. Spelverdeler Austin Luke moest na rust tijdelijk naar de kant met een hoofdwond, maar hij kon later weer verder. Ook Carlton Linguard verliet aan het einde van de wedstrijd met een pijnlijk gezicht de zaal.

Zondagmiddag worden de volgende wedstrijden in de series gespeeld.